Türk vergi hukukunda izaha davet kurumu: Karşılaştırmalı bir değerlendirme
The institution of invitation to clarify in Turkish tax law: A comparative assessment
- Tez No: 1011247
- Danışmanlar: PROF. DR. IŞIL FULYA ORKUNOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de izaha davet kurumunu karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelemektedir. İzaha davet, mükellefin vergi ziyaına ilişkin açıklama yapmasına imkân tanıyan önleyici bir mekanizma olarak, idari uyuşmazlıkların erken aşamada çözülmesini ve gönüllü vergi uyumunun artırılmasını hedeflemektedir. Çalışmada, Türkiye'deki izaha davet süreci, yasal düzenlemeler, idari uygulamalar ve veri temelli denetim sistemleri (KURGAN, RADAR, KAŞİF, VEDAS ve E-İzah) üzerinden analiz edilmiştir. Ayrıca Almanya, ABD, Hollanda, İngiltere ve Japonya örnekleriyle karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmış, Türkiye'de izaha davetin gönüllü uyum ve uyuşmazlık çözümündeki rolü tartışılmıştır. Değerlendirmeler, kurumun diğer idari çözüm yollarına kıyasla etkili bir mekanizma olduğunu göstermekte; ancak hukuki öngörülebilirlik, mükellef bilgilendirmesi ve süre yönetimi açısından geliştirilmesi gereken yönler olduğunu ortaya koymaktadır. Tez, izaha davet uygulamasının hem idari hem de hukuki boyutlarda iyileştirilmesine yönelik somut öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the Invitation to Explain institution in Turkey from a comparative perspective. The Invitation to Explain serves as a preventive measure, enabling taxpayers to clarify potential tax discrepancies and resolve administrative disputes early, thereby strengthening voluntary tax compliance. The study evaluates the Turkish Invitation to Explain process by examining legal frameworks, administrative practices, and analytic audit systems (KURGAN, RADAR, KAŞİF, VEDAS, and E-Izah). A comparative analysis is also conducted, using examples from Germany, the USA, the Netherlands, the UK, and Japan, to illustrate the Invitation to Explain's contribution to fostering voluntary compliance and reducing disputes in Turkey. The findings show that the institution is an efficient remedy compared to other administrative options; however, they reveal areas needing improvement in legal clarity, taxpayer communication, and time management. The thesis provides concrete suggestions to strengthen both the administrative and legal aspects of the Invitation to Explain application.
Benzer Tezler
- Vergi hukukunda izaha davet kurumu
Invitation to explanation mechanism under the tax law
MEVLÜT UZUNÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hukukİstanbul ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDEM ATEŞAĞAOĞLU
- Türk Vergi Hukukunda izaha davet müessesesi ve etkinliği'nin vergi müfettişleri bakış açısıyla araştırılması
Invitation to explanation mechanism under the Turkish Tax Law and investigation of effectiveness from tax inspector's perspective
ERHAN BAYAR
- Türk vergi hukukunda uzlaşma müessesesinin işleyişinin meslek mensupları açısından değerlendirilmesi: Aydın iline yönelik ampirik bir analiz
Evaluation of the functioning of the compromise institution in Turkish tax law in terms of profession members: An empirical analysis for the city of Aydın
ÖZGÜL SARILI
Doktora
Türkçe
2020
MaliyeAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞANSEL ÖZPINAR
- Türk vergi usul hukukunda bir mutabakat yöntemi olarak izaha davet
Invitation to explanation as a consensus method in Turkish tax procedure law
EFE CAN NARTER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HukukTrabzon ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN SARICAOĞLU