İşçiliği öğrenmek: Mardin Oto Sanayinde çocuk işçiliğinin analizi
Learning work: An analysis of child labor in Mardin Auto Industry Site
- Tez No: 1011318
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİDAR ÇINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, çocuk işçiliğini ekonomik, toplumsal ve yapısal boyutlarıyla ele almaktadır. Çalışmada çocuk işçiliği; aile yoksulluğu, eğitimin dışlanması, ağır iş yükü ve uzun çalışma süreleri ile bu koşulların çocukların gündelik yaşamları, sosyal ilişkileri ve toplumsal cinsiyet deneyimleri üzerindeki etkileri üzerinden değerlendirilmektedir. Araştırmanın kapsamını, Mardin Oto Sanayinde çalışan ve geçmişte çocuk işçi olarak deneyim yaşamış 18–19 yaşlarındaki 15 erkek katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların 7'si çocukluk döneminde MESEM kapsamında çırak öğrenci olarak çalışmakta, 8'i ise kayıt dışı biçimde çalışmaktadır. Araştırmada doğrudan çocuk işçilerle görüşülmemektedir. Bunun yerine, çocukluk döneminde sanayide çalışmış bireylerin geçmişe dönük anlatıları esas alınmaktadır. Çalışma, nitel araştırma deseniyle yürütülmekte; eleştirel sosyal bilim yaklaşımı ve feminist perspektif temelinde kurgulanarak yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler tematik olarak analiz edilmektedir. Araştırma bulguları iki temel eksen etrafında şekillenmektedir. İlk eksen işçilik deneyimleridir. Bu eksende, çocukların işgücü piyasasına katılımında aile yoksulluğunun belirleyici olduğu görülmektedir. Erken yaşta çalışma, uzun çalışma saatleri ve yoğun iş temposunu beraberinde getirmekte; bu durum eğitimle kurulan ilişkiyi zayıflatmakta, boş zamanı ortadan kaldırmakta ve akran ilişkilerini sınırlamaktadır. Çocuklar zamanlarının büyük bölümünü işte geçirmekte, bu nedenle sosyal hayat kurma olanakları daralmakta ve çocukluk deneyimleri sınırlı bir alana sıkışmaktadır. İkinci eksen toplumsal cinsiyet deneyimleridir. Aile içinde erkek çocuklardan erken yaşta çalışmaları ve aileye katkı sunmaları beklenmekte, bu durum erkek çocuklara yüklenen sorumluluklar üzerinden şekillenmektedir. Oto sanayi ise erkekliğin öğrenildiği ve yeniden üretildiği bir alan olarak öne çıkmakta; işyeri içindeki ilişkiler ve gündelik pratikler erkekliğe dair davranışları pekiştirmektedir. Ayrıca ailelerin güvenlik ve denetim kaygıları, erkek çocukların işgücü piyasasına yönlendirilmesinde etkili olmaktadır. Sonuç olarak, çocuk işçiliği sınıfsal eşitsizlikler ve toplumsal cinsiyet ilişkileri içinde yeniden üretilmektedir. Bu bağlamda, çırak öğrenciler ile kayıt dışı çalışan çocuklar işgücü piyasasında farklı statülerde yer alsalar da benzer deneyimler yaşamaktadır. Her iki grupta da uzun çalışma saatleri ve ağır iş yükü söz konusudur. Eğitim geri plana itilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines child labor through its economic, social, and structural dimensions. Child labor is evaluated in relation to family poverty, exclusion from education, heavy workloads, long working hours, and the effects of these conditions on children's daily lives, social relationships, and gender experiences. The research consists of 15 male participants aged 18–19 who work in the Mardin Auto Industry Site and who had experiences as child workers in the past. Seven of the participants worked as apprentice students within the scope of the Vocational Education Center Program (MESEM) during their childhood, while eight worked informally. The study does not involve direct interviews with child workers; instead, it is based on the retrospective narratives of individuals who worked in the industrial site during childhood. The research was conducted using a qualitative research design and was structured within the framework of a critical social science approach and a feminist perspective. Data obtained through semi-structured interviews were analyzed thematically. The findings are organized around two main axes. The first axis concerns labor experiences. Family poverty emerges as the main factor shaping children's participation in the labor market. Working at an early age brings long working hours and an intense work pace, weakening children's relationship with education, eliminating leisure time, and limiting peer relationships. Children spend most of their time at work; therefore, their opportunities to establish a social life become restricted, and childhood experiences become confined to a limited sphere. The second axis concerns gender experiences. Within the family, boys are expected to work at an early age and contribute to the household, and these expectations are shaped through the responsibilities assigned to male children. The auto industry site emerges as a space where masculinity is learned and reproduced, while workplace relations and daily practices reinforce masculine behaviors. In addition, families' concerns regarding security and supervision play an important role in directing boys into the labor market. As a result, child labor is reproduced through class inequalities and gender relations. Although apprentice students and informally employed children occupy different positions within the labor market, they experience similar working conditions. Both groups are exposed to long working hours and heavy workloads, while education is pushed into the background.
Benzer Tezler
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ
- Gaziantep Şahinbey Oto Sanayi Sitesi'nde çalışan 18 yaş altı bireylerin durumu
The condition of workers under the age of 18 in Gaziantep Sahinbey Auto İndustrial Zone
COŞKUN CÜCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıGaziantep ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NERİMAN AYDIN
- Antalya Akdeniz Sanayi Sitesi'nde 18 yaş altı işçilerin sosyodemografik özelliklerinin ve genel sağlık durumlarının belirlenmesi
Determination of socio-demographical characteristics and general health conditions of workers under the age of 18 in Akdeniz industrial sector, Antalya, Turkey
FATMA ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Halk SağlığıAkdeniz ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT DÖNMEZ
- Computational design in the medieval seljuk art: Learning from the hands-on creative traditions of geometric patterns
Orta Çağ Selçuklu Sanatı'nda hesaplamalı tasarım: Geometrik desenlerin elle yapım süreçlerindeki yaratıcı geleneklerden öğrenmek
SİBEL YASEMİN ÖZGAN
Doktora
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU
- Yapay öğrenme ile yazılım test eforu kestirimi
Software testing effort estimation with machine learning
ÖZGENİL MERİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET MURAT ÖZBAYOĞLU