Pasif enerji sönümleyici sistemler kullanılarak güçlendirilen ve tasarımı yapılan binaların davranışı
Structural behavior of buildings retrofitted and designed using passive energy dissipation devices
- Tez No: 1011456
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT SERDAR KIRÇIL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pasif enerji sönümleme (PES) cihazları, kapsamlı deneysel ve analitik çalışmalar sonucunda sismik etkilerin azaltılmasında etkili sistemler olarak yaygın biçimde kabul görmüştür. Bununla birlikte, yapı davranışını iyileştirmek üzere ilave sönüm oranının tahmin edilmesi ve bu oranın sismik performans düzeyleriyle ilişkisi, hâlen önemli bir araştırma konusu olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, PES sistemleri ile donatılmış betonarme binaların tasarımı ve güçlendirilmesine yönelik ilave sönüm esaslı bir yöntem önerilmektedir. Bu yöntemde, sönüm ve yapı parametrelerini önceden varsaymak yerine, yapı–sönümleyici etkileşimini dikkate alarak, hedeflenen deprem performans düzeyleri ile ilave sönüm oranı arasındaki ilişkinin kurulmasını amaçlamaktadır. Ayrıca önerilen yöntem hem sönüm hem de yapısal sistem parametrelerini dikkate alarak bu parametrelerin sismik performans düzeyleri açısından ayrı ayrı değerlendirilmesine olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, önerilen yöntem sönümleyici optimizasyonu için ayrıntılı bir temel sunmakta ve PES sistemleri (viskoz akışkanlı, viskoelastik, sürtünmeli sönümleyici cihazlar ve BRB) ile donatılmış yeni ve mevcut betonarme binalarda ilave sönümün deprem performansı üzerindeki etkilerini gerçekçi bir şekilde ortaya koymaktadır Önerilen yöntemden geliştirilen yaklaşım ise, viskoz akışkanlı sönümleyici cihazlar tarafından sağlanan ilave sönüm oranı ile yapının hedef sismik performansı arasında doğrudan ve analitik bir ilişki kurmaktadır. Bu ilişkinin kurulabilmesi amacıyla gerçekleştirilen 5808 adet zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizler sonucunda elde edilen bulgular, ilave sönüm oranının yapısal performans üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu ve cihaz özelliklerine, konfigürasyonuna ve yerleşimine bağlı olarak histeretik enerji talebinde, dolayısıyla yapısal hasarda önemli azalmalar sağladığını göstermektedir. Sonuç olarak bu yaklaşım, PES cihazları kullanılan yapılarda performans esaslı tasarım ve güçlendirme için pratik bir çözüm sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Passive energy dissipation (PED) devices have been widely accepted as effective systems for mitigating seismic effects, based on extensive experimental and analytical studies. However, the estimation of the required supplemental damping ratio (SDR) and its relationship with seismic performance levels remain important research challenges. In this study, a supplemental damping–based procedure is proposed for the design and retrofit of reinforced concrete buildings equipped with PED systems. Instead of predefining damping or structural parameters, the proposed procedure explicitly considers the structure–damper interaction to establish a relationship between the target seismic performance levels and the SDR. In addition, the procedure considers both damping and structural-system parameters, which enables these parameters to be evaluated in terms of seismic performance levels. In this context, the procedure provides a comprehensive basis for damper optimization and realistically reveals the effects of supplemental damping on the seismic performance for new and existing reinforced concrete buildings equipped with PED (including fluid viscous dampers, viscoelastic dampers, friction dampers and buckling-restrained braces) systems. The approach developed from the proposed procedure establishes a direct and analytical relationship between the target seismic performance of the structure and the supplemental damping ratio provided by PED devices including fluid viscous dampers. To establish this relationship, the results of 5808 nonlinear time-history analyses indicate that the SDR is a key factor in structural performance and results in significant reductions in hysteretic energy demand and damage, depending on the device characteristics, configuration, and arrangement. Consequently, the approach provides a direct-solution-based and practical tool for the performancebased seismic design and retrofit of structures equipped with PED devices.
Benzer Tezler
- Energy based multi-objective optimization for threedimensional buildings incorporating tuned mass dampers
Ayarlı kütle sönümleyici eklenmiş betonarme bir binanın sismik enerji bazlı çok amaclı optimizasyonu
SAHAR HADI ALI AL-OBAIDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARCAN YANIK
- Çelik yapı sistemlerinde ters v çaprazlı bağlantılarda kullanılabilecek metalik sönümleyici geliştirilmesi ve etkinliğinin araştırılması
Development of metallic dissipater to be used in the chevron brace connections in steel building systems and investigation of its effectiveness
SÜLEYMAN İSTEMİHAN COŞĞUN
Doktora
Türkçe
2019
Deprem MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN HÜSEM
- Deprem etkisindeki yapıların aktif kütle sönümleyici ve aktif kiriş kontrol sistemleri ile korunması
Active mass damper and active tendon control for earthquake excited structures
MUSTAFA MELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. NECMETTİN GÜNDÜZ
- Earthquake behaviour of reinforced concrete buildings with metallic dampers
Metalik sönümleyicili betonarme binaların deprem davranışı
HEVİ MUSTAFA ABBAS
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
İnşaat MühendisliğiGaziantep Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. ESRA METE GÜNEYİSİ
- Yapısal kontrol sistemleri ve sıvı sönümleyicilerin yapılarda kullanımı
Structural control systems and the use of liquid dampers on the structures
ERSAN SANSARCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. NECMETTİN GÜNDÜZ