Türkiye'de yazma eserlerin müzecilik bağlamında değerlendirilmesi
Manuscript works in Turkey evaluation in the context of museum
- Tez No: 1011725
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLSEN BAŞ TERZİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzecilik, Museology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, köklü geçmişinde birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu geçmişten miras kalan zengin koleksiyonunu da çeşitli kurum ve kuruluşlarının bünyesinde muhafaza etmektedir. Koleksiyonların muhafazasında önemli rol üstlenen kurumlardan biri müzelerdir. Müzelerde korunan organik eser grubu içerisinde yer alan el yazmaları ise muhteva ettiği fiziksel ve sanatsal özelliklerinden dolayı kapsamlı bir koruma programına ihtiyaç duyan eser grubunu oluşturmaktadır. Orijinal nüsha, sanatsal özellikleri, ilk elden belge niteliğinde kaynak özelliği taşıması ve yeniden üretilmesinin olanaksızlığı nedeniyle yazma eserlerin nadir eser sınıfına dahil olması, gelecek kuşaklara üst düzeyde korunarak aktarılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Yazma eserlerin geleneksel koruma yöntemleri ile yalnızca müze depolarında muhafaza edilmeye çalışılması yıllarca birçok eserin zarar görmesine, akademik istifadeye ve bilgiye dönüşmesine çeşitli engeller teşkil etmiştir. Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde, müzeler de bilgi teknolojilerine uyum sağlamak, hizmetlerini bu doğrultuda çeşitlendirmek ve değiştirmek durumundadır. Türkiye'de yazma eserlerin yer aldığı müzelerin teknik hizmet sorunlarına yeterince çözüm getirilememesi, eserlere erişimin ve tanıtımın önündeki en önemli engel olarak durmaktadır. Mevcut sorunlar çözülmediği takdirde el yazmalarının zarar görmesi, araştırmacıların ve ziyaretçilerin bu eserlere erişiminin zorlaşması kaçınılmaz görünmektedir. Tez çalışmasında, Türkiye'de yazma eser barındıran müzelerin mevcut durumları; depolama-teşhir tanzim, restorasyon ve konservasyon, kataloglama, dijitalleştirme, ziyaretçiye sunulan hizmetler, araştırmacı hizmetleri ve uzman personel niteliklerinde yaşanan sorunlar üzerinden incelenerek değerlendirilmiştir. Ayrıca yazma eserlere sahip müzelerin faaliyet alanlarının mevcut durumu ortaya konularak geliştirilmesi için bazı öneriler sunulmuştur. Türkiye'de yazma eserlerin müzecilik bağlamında değerlendirilmesi hususu, mevcut standartlar düzeyinde değerlendirilmiş, bazı öneriler sunularak sonuca ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Turkey has hosted numerous civilizations throughout its long and deeply rooted history. The rich collections inherited from this past are preserved within various institutions and organizations across the country. Museums are the leading institutions in the preservation of collections. Among organic object groups in museums, manuscripts constitute a category of works that require a comprehensive conservation program due to their physical structure and artistic characteristics. The inclusion of manuscripts in the category of rare Works-owing to their original form, artistic qualities, primary-source value, and the impossibility of reproduction-highlights the necessity of preserving and transmitting them to future generations at the highest possible level. The attempt to preserve manuscripts solely through traditional conservation methods and by storing them in museum repositories for many years has led to the deterioration of numerous works and has created various obstacles to their academic use and transformation into accessible knowledge. In today's rapidly developing technological environment, museums are required to adapt to information technologies and to diversify and transform their services accordingly. In Turkey, the inability to adequately address the technical service problems of museums housing manuscripts remains one of the most significant barriers to access and public presentation of these works. If existing problems are not resolved, it appears inevitable that manuscripts will continue to deteriorate and that access for researchers and visitors will become increasingly difficult. In this doctoral study, the current conditions of museums in Turkey that house manuscripts are examined and evaluated through issues related to storage and exhibition arrangements, restoration and conservation, cataloguing, digitization, visitor services, researcher services, and staff qualifications. In addition, the current state of the operational fields of museums possessing manuscript collections is presented, and several recommendations are offered for their improvement. The evaluation of manuscripts within the context of museology in Turkey has been conducted in line with existing standards, and conclusions have been reached through the presentation of various recommendations.
Benzer Tezler
- From damascus to Istanbul: Relocating The damascus documents within the framework of late ottoman museum and archive policies
Şam'dan Istanbul'a: Geç Dönem Osmanlı müze ve arşiv politikaları kapsamında Şam Evrakı'nın yeniden konumlandırılması
AYŞE HÜMEYRA DEMİRCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası Osmanlı Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED TALHA ÇİÇEK
PROF. DR. BİLGİN AYDIN
- Koruma alanlarında yapı uygulamaları: İmar Barışı'nın tarihi yarımada üzerindeki etkileri
Building applications in conservation areas: the effects of zoning reconciliation on historical peninsula
DEMET KOLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Türkiye'de yazma eserlerin korunmasında bölgesel laboratuarların kurulmasının önemi
The significance of setting up local laboratories for preserving the manuscripts in Turkey
SERKAN İLDEN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2010
El SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. İSMAİL ÖZTÜRK
- Türkiye'de el yazması eserlerin korunması ve restorasyonu
Conservation and restoration of manuscripts in Turkey
KEZBAN YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. OĞUZ İCİMSOY
- Türkiye'de yazma eser kataloglarının tarihsel gilişimi ve analizi (1923-2006)
The historical development and analysis of manuscript catalogues in Turkey (1923-2006)
HÜSEYİN TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
BibliyografyaMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. TUBA KARATEPE