Türkiye'deki imalat endüstrisinin Avrupa Birliği karşısındaki rekabet gücünün ölçülmesi: Teknoloji yoğunluğu açısından bir inceleme
Measuring the competitiveness of the manufacturing industry in Turkey against the European Union: An analysis in terms of technology intensity
- Tez No: 1011987
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜZEYİR AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: ARDL Eşbütünleşme Testi, Avrupa Birliği, Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler, ARDL Cointegration Test, European Union, Revealed comparative advantages
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşmenin hız kazanmasıyla birlikte ülkeler açısından rekabet kavramı ön plana çıkmıştır. Mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ile teknolojik gelişmeler, ülkeleri küresel piyasalarda daha fazla pay elde etme yönünde rekabete zorlamıştır. İmalat sanayinin ekonomik büyümeye olan katkısı nedeniyle özellikle yüksek teknolojili endüstrilerde rekabet gücü kazanılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, küresel piyasalarda rekabet gücünü artırmak için teknoloji yoğunluğunu yükseltecek stratejilerin doğru şekilde belirlenmesi kritik bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ülkeleri karşısındaki düşük, orta ve yüksek teknoloji yoğunluklu imalat sanayi ürünlerindeki uluslararası rekabet gücü ile yüksek teknoloji rekabet gücünü etkileyen faktörler analiz edilmiştir. Teknoloji yoğunluğuna göre imalat sanayi ürünleri Lall'ın (2000) SITC Rev. 3 sınıflandırması temel alınarak hazırlanmıştır. Rekabet gücü, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (BRCA) ve Normalleştirilmiş Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük (NRCA) endeksleriyle ölçülmüştür. BRCA sonuçları, teknoloji yoğunluğu arttıkça Türkiye'nin rekabet gücünün azaldığını; NRCA sonuçları ise son yıllarda yüksek teknolojili sektörlerde rekabet gücünde sınırlı bir artış olduğunu göstermektedir. Ekonometrik analizde, 1996-2023 dönemi verileri kullanılarak politik istikrar, reel döviz kuru ve Ar-Ge harcamalarının yüksek teknoloji rekabet gücüne etkileri ARDL modeliyle incelenmiştir. Bulgular, uzun dönemde politik istikrar ve Ar-Ge harcamalarının negatif, kısa dönemde ise politik istikrar ve reel döviz kurunun pozitif, Ar-Ge harcamalarının ise negatif etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
With the acceleration of globalization, competitiveness has become increasingly important for countries. The liberalization of goods, services, and capital movements, together with rapid technological advancements, has intensified competition among countries seeking to gain a larger share of global markets. Since the manufacturing industry makes a significant contribution to economic growth, achieving competitiveness in high-technology industries is particularly crucial. In this context, accurately identifying strategies aimed at increasing technology intensity emerges as a critical factor in enhancing competitiveness in highly competitive global markets. This study examines Turkey's international competitiveness in low, medium, and high technology manufacturing products vis-a-vis European Union (EU) countries, as well as the factors influencing Turkey's competitiveness in high-technology. Manufacturing products are classified according to their technology intensity based on Lall's (2000) SITC Rev. 3 classification. Competitiveness is measured using the Revealed Comparative Advantage (BRCA) and Normalized Revealed Comparative Advantage (NRCA) indices. The BRCA results indicate that Turkey's competitiveness declines as technology intensity increases, while the NRCA results reveal a modest improvement in competitiveness in high-technology sectors in recent years. In the econometric analysis, the effects of political stability, the real exchange rate and R&D expenditures on Turkey's competitiveness in high-technology are analyzed using the ARDL model with data covering the period 1996-2023. The findings indicate that, in the long run, political stability and R&D expenditures have a negative impact on high-technology exports, whereas in the short run, political stability and the real exchange rate have a positive impact, while R&D expenditures exert a negative effect.
Benzer Tezler
- The circularization of the textile and ready-to-wear industry in Turkey: An evaluation in the context of the European green deal
Türk tekstil ve hazır giyim sektöründe döngüselleşmenin Avrupa yeşil mutabakatı bağlamında değerlendirilmesi
İBRAHİM ŞAPALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK İLKKARACAN AJAS
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Analysing the economic resilience of automotive manufacturing specialized regions in EU and Turkey
Otomotiv endüstrisinde uzmanlaşmış bölgelerin ekonomik dayanıklılık analizi: Avrupa ve Türkiye örneği
BURAK SUNAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAN GEZİCİ KORTEN
- Türkiye'de kereste ve parke endüstrisinin durumu, sorunları ve çözüm yolları
Timber and parquet industry in Turkey, problems and solution suggestions
MUSTAFA HİLMİ ÇOLAKOĞLU
Doktora
Türkçe
2004
Ağaç İşleriGazi ÜniversitesiMobilya ve Dekorasyon Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YALÇIN ÖRS
- Kimya sektöründe uluslararası pazarlama faaliyetleri
International marketing activities in chemical industry
SEMRA BAYHAN
- Innovation management in design-intensive family firms from office furniture manufacturing industry: A dynamic capability perspective from an emerging market
Ofis mobilyası imalat sanayisindeki tasarım yoğun aile firmalarında inovasyon yönetimi: Gelişmekte olan bir pazardan dinamik yetenek perspektifi
SELİN GÜLDEN
Doktora
İngilizce
2022
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ER