Ziya Gökalp: Biyografi, algılar ve eleştiriler
Zi̇ya Gökalp: Biography, perceptions and criticism
- Tez No: 1012400
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÖZNUR ALKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Gökalp, Ziya, Otobiyografi, Otobiyografik bellek, Türk düşünce tarihi, Gökalp, Ziya, Autobiography, Autobiographical memory, Turkish thought history
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ziya Gökalp (1876-1924) Türkiye'de Çağdaş Düşünce Tarihi'nin önemli isimlerinden biridir. Gökalp, kurtuluş reçetesi olarak ortaya çıkan Osmanlıcılık, İslamcılık, Milliyetçilik, Batıcılık, Medeniyetçilik gibi fikri hareketlerin belli dönemlerde içinde yer aldı ve savunuculuğunu yaptı. Ayrıca hepsinden bir terkip yapmaya çalıştı. Çok yönlü kişiliği sebebiyle hoca, alim, şair, sosyolog, düşünür, siyasetçi, İttihatçı, ideolog gibi birçok kimlikle anıldı. Bu tez bazı sorulardan hareketle yola çıktı. Gökalp, kendisinden önceki siyasi ve entelektüel düşünce geleneğinin neresinde duruyor? Siyasi ve düşünce tarihimizde etkili olmaya başladığı 1910'dan bu yana nasıl bir fikri ve siyasi çerçeve oluşturdu? Hakikaten iddia edildiği gibi onun koyduğu ilkeler manzumesinin içinde miyiz? Gökalp mirasından nasıl ve hangi bakımlardan bahsedebiliriz? Kendisinden önceki isimlerin dağınık, nispeten teoriden yoksun olduğu öne sürülen görüşlerini gerçekten sistematik bir teoriye ve derinliğe kavuşturdu mu? Tezde, bu sorular çerçevesinde Gökalp'ın hayatı ayrıntılı bir şekilde ele alındı. Gerçekte ne yaşadığı ve söylediği, bir entelektüel olarak siyasal iktidarlarla kurduğu ilişkiler, idealizminin handikapları ele alındı. Hakkında bir kısmı efsanelerden oluşan büyük bir literatür oluştu. Mitolojik bir kahramana dönüştü. Gökalp literatüründe görmezden gelinen, üstü örtülen yazılar bibliyografyasına ilave edildi. Bu tezin yıllar süren aramalarının en çarpıcı sonucu, Gökalp ve mahdumları tarafından 1922'den itibaren Gökalp'e ilişkin doğru, abartı ve düzmecenin birbirine karıştığı hikayeler ve biyografiler inşa etmeleridir. Tez bu anlamda Türkiye'deki düşünce dünyasında Gökalp'ın hayaletlerinin peşine düştü ve doğru hikayeleri bulmaya çalıştı. Gökalp'ın Türkiye'deki farklı düşünür, ekol ve politikacılar tarafından nasıl algılandığı ve ele alındığı eleştirel bir gözle ele alındı. Ayrıca, şimdiye değin Ziya Gökalp üzerine oluşmuş literatürün genel bir değerlendirilmesi ve eleştirisi yapıldı.
Özet (Çeviri)
Ziya Gökalp (1876-1924) is one of the most important figures in the history of contemporary thought in Turkey. Gökalp took part in intellectual movements such as Ottomanism, Islamism, Turkism, and Westernism, all of which emerged as prescriptions for solutions to the problems of the empire. In addition to his singular affiliations, he also pursued hybrid solutions. He had a multifaceted personality and got to be known with several social identities such as teacher, scholar, poet, sociologist, thinker, politician, Unionist, ideologist, and mujaddid. This thesis is based on some questions: Where does Gökalp stand in the tradition of Turkish political and intellectual thought? What kind of intellectual and political frameworks did he come up with since 1910? When did his influence truly begin in Turkish political and intellectual history? How and in what ways can we talk about Gökalp's legacy? Is the Turkish political thought really within his set of principles as claimed? Did he really provide a systematic theory and intellectual depth to his predecessors' views allegedly scattered and devoid of theoretical basis? In the dissertation built around these questions, Gökalp's life was first analyzed in detail. The real life and sayings of Gökalp, his relations with politically powerful figures as an intellectual, and the handicaps of his idealism were discussed as well. Details about his life and his writings that were ignored and covered up in the literature were also added to his biography and bibliography respectively. As one of its striking findings, the work reveals the stories, legends and biographies about Gökalp, also by Gökalp himself and his descendants from 1922 onwards, in which truth, exaggeration and fabrication are mixed together. In this sense, the dissertation pursued the ghosts of Gökalp in the Turkish intellectual world. On the other hand, a general evaluation and critique of the literature on Ziya Gökalp has been delivered. In addition, the thesis examined critically and in detail how Gökalp was perceived and evaluated by different thinkers, schools and political circles in Turkey.
Benzer Tezler
- Ziya Gökalp ve batılılaşma
Ziya Gökalp and westernisation
ZEKİ CAN
Doktora
Türkçe
1998
TarihErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. METİN HÜLAGÜ
- Ziya Gökalp ve Cemil Meriç'in görüşlerinde aydın ve modernleşme meselesi
Intellectual and modernization problem the views of Ziya Gokalp and Cemil Meric
SONGÜL OLAĞ ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SosyolojiPamukkale ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN ERDOĞAN
- Mehmet Zekariya Sertel 1890-1980
Mehmet Zekariya Sertel 1890-1980
MURAT KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihAtatürk ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL AYDOĞAN
- Müfide Ferit Tek'in hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme
The Study about Müfide Ferit Tak?s life and works
AYŞE NALBANT KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İBRAHİM ŞAHİN