Onkoloji hemşirelerine yönelik duygusal farkındalık ve iletişim temelli müdahale eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of emotional awareness and communication-based intervention training for oncology nurses
- Tez No: 1012684
- Danışmanlar: DOÇ. DR. REYHAN ESKİYURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Duygusal farkındalık, Onkolojik hemşirelik, Tükenmişlik, İletişim becerisi, Emotional awareness, Oncologic nursing, Burnout, Communication skill
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, onkoloji hemşirelerine yönelik geliştirilen“Duygusal Farkındalık ve İletişim Temelli Müdahale Eğitimi”nin hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri, duygusal farkındalıkları ve iletişim becerileri üzerindeki etkinliğini değerlendirmektir. Randomize kontrollü deneysel desenle yürütülen araştırmanın örneklemini, bir şehir hastanesinin onkoloji hastanesinde çalışan ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 64 hemşire (32 eğitim, 32 kontrol) oluşturmuştur. Araştırma verileri; Sosyodemografik Özellikler Veri Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Duygu Gereksinimi Ölçeği (DGÖ) ve Sağlık Çalışanlarına Yönelik İletişim Becerileri Ölçeği (HP-CSS-TR) kullanılarak 27 Ekim 2025 – 31 Ocak 2026 tarihleri arasında ön-son test olarak toplanmıştır. Eğitim grubundaki hemşirelere, araştırmacı tarafından hazırlanan ve toplam dört oturumdan oluşan yapılandırılmış eğitim müdahalesi uygulanmıştır. Oturumlar; etkileşimli anlatım, klinik vaka tartışmaları, duygu günlüğü ve farkındalık temelli egzersizlerle desteklenmiştir. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahale uygulanmamıştır. Araştırma bulguları, uygulanan müdahalenin MTÖ'nün“kişisel başarı”alt boyutunda eğitim grubu lehine orta-büyük düzeyde anlamlı bir iyileşme sağladığını göstermiştir (p<0,05, η²=0,10). Duygusal farkındalık açısından bakıldığında, DGÖ'nün“yaklaşma”alt boyutunda (p<0,05, η²=0,06) ve HP-CSS-TR'nin“saygı”alt boyutunda (p<0,05, η²=0,07) orta düzeyde etki büyüklükleri elde edilmiştir. Bununla birlikte; MTÖ'nün duygusal tükenme ve duyarsızlaşma, DGÖ'nün kaçınma, İletişim Becerileri Ölçeği'nin ise empati, iletişim ve sosyal beceri boyutlarında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak; duygusal farkındalık ve iletişim temelli müdahale eğitiminin onkoloji hemşirelerinin kişisel başarı algılarını güçlendirdiği, duygusal yaklaşma ve saygılı iletişim tutumlarını olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Müdahalenin kalıcılığının ve klinik çıktılara etkisinin değerlendirilebilmesi için daha uzun dönemli izlem çalışmaları ve kurumsal düzenlemelerle desteklenen bütüncül yaklaşımlar önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this research was to evaluate the effectiveness of the“Emotional Awareness and Communication-Based Intervention Training”developed for oncology nurses on their burnout levels, emotional awareness, and communication skills. The sample of this randomized controlled experimental study consisted of 64 nurses (32 intervention, 32 controls) working in the oncology hospital of a city hospital who met the inclusion criteria. Data were collected between October 27, 2025, and January 31, 2026, using a pre-test and post-test design. The data collection tools included the Sociodemographic Characteristics Data Form, Maslach Burnout Inventory (MBI), Need for Affect Scale (NAS), and Health Professionals Communication Skills Scale (HP-CSS). The intervention group received a structured training comprising four sessions including interactive lectures, clinical case discussions, emotion journaling, and mindfulness-based exercises. No intervention was applied to the control group. The findings of the study showed that the intervention led to a significant improvement in favor of the intervention group in the“personal accomplishment”sub-dimension of the MBI (p<0,05, η²=0,10). In terms of emotional awareness, moderate effect sizes were found in the“approach”sub-dimension of the NAS (p<0,05, η²=0,06) and in the“respect”sub-dimension of the HP-CSS (p<0,05, η²=0,07). However, no statistically significant differences were found between the groups in the sub-dimensions of emotional exhaustion and depersonalization of the MBI, avoidance of the NAS, and empathy, communication, and social skills of the HP-CSS (p>0,05). In conclusion, it was determined that the emotional awareness and communication-based intervention training strengthened oncology nurses' perceptions of personal accomplishment and positively affected their emotional approach and respectful communication attitudes. In order to evaluate the long-term effectiveness of the intervention and its impact on clinical outcomes, longitudinal follow-up studies and holistic approaches supported by institutional regulations are recommended.
Benzer Tezler
- Ankara‟daki yanık merkezlerinde çalışan doktor ve hemşirelerin iş yükü ve tükenmişlik durumları
Workload and burnout si̇tuati̇on of doctors and nurses worki̇ng i̇n a burn center i̇n Ankara
FATMA BEYZA EYLEVLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÇINAR YASTI
- Meme kanseri tanısı alan kadınlara oral mukoziti önlemeye yönelik verilen eğitimin yaşam kalitesine etkisi
The effect of education given to women diagnosed with breast cancer to prevent oral mucositis on quality of life
YAREN ÖZBEK
- Hemşirelerde kaygı ve tükenmişlik düzeyini etkileyen faktörler
Anxiety and level of burnout among nurses and i̇nfluencing factors
PINAR BARLAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikYeditepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HEDİYE ARSLAN ÖZKAN
- Kemoterapi alan hastalara bakım veren aile üyelerinin yaşam kalitesi ve etkileyen faktörler
Care of patients with chemotherapy quality of life of family members and affecting factors
ŞULE ÇALIŞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN YÜRÜGEN
- Bir üniversite hastanesinde çalışan onkoloji hemşirelerine web tabanlı verilen kan ve kan ürünleri transfüzyonu, transfüzyon komplikasyonları ile izlemi eğitimi etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of web-based blood and blood product transfusion, transfusion complications and follow-up training for oncology nurses working in a university hospital
PINAR UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikBahçeşehir ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ETİ ASLAN
PROF. DR. IŞIL IŞIK ANDSOY