ÜRETKEN YAPAY ZEKA İLE ÜRÜN TASARIMI KONSEPTİ OLUŞTURULMASI VE TABURE TASARIM UYGULAMASI
DEVELOPMENT OF PRODUCT DESIGN CONCEPT WITH GENERATIVE ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND STOOL DESIGN APPLICATION
- Tez No: 1013223
- Danışmanlar: PROF. EFE TÜRKEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayar destekli tasarım, Endüstriyel tasarım, Eşya tasarımı, Yapay zeka, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Computer aided design, Industrial design, Artificial intelligence, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlar için güncel yeniliklerden biri olan YZ, hayatın pek çok noktasında sağladığı çözümler ile kolaylık sunmasına karşın endüstriyel tasarım gibi üretkenliğin önemli olduğu bir alana entegre edilmeyişi dikkat çekicidir. Bu nedenle yapay zekâ destekli endüstriyel tasarımın gelişimi için bu araştırma ile ürün tasarımının konsept geliştirmeye kadar Üretken Yapay Zeka (ÜYZ) araçlarından yararlanılarak bir endüstriyel ürün tasarımının yapılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda öncelikle endüstriyel tasarım ve yapay zekâ araştırılarak, üretkenlik ve tasarımcıların duyduğu yapay zekâ kaygısı gibi çok sayıda kavram farklı perspektiflerle incelenmiştir. İnceleme sonucunda ulaşılan veriler değerlendirilerek, tasarımın hangi süreçler ile geliştirileceği belirlenmiştir. Uygulama için öncelikle ÜYZ araçları ile araştırma yapılmış ve elde edilen veriler, ÜYZ araçları ile işlenerek görüntü üretimini sağlayacak promptlar üretilmiştir. Üretilen promptlar görüntü üretimine uygun ÜYZ araçları ile işlenerek farklı tasarım konseptleri için farklı görüntüler elde edilmiş ve konsept üretimine kadar tasarımda ÜYZ araçlarından yararlanılmıştır. Sonrasında üretilen konsept görüntüleri değerlendirilerek, geliştirmeye uygun görülen konsept geleneksel tasarım süreçleri ile geliştirilmiştir. Uygulama sonucunda tasarımın çalışır ve hareketli bir prototipi, ambalaj özellik ve ölçüleri, teknik çizimler ve sunum paftası oluşturulmuştur. Çalışan prototip ile tasarımın üretilebilir olduğu ve ÜYZ araçlarının ürün tasarımında kullanılabileceği ortaya konulmuştur. Ayrıca geleneksel tasarım süreçlerinin aksine, ÜYZ araçlarının kullanımı ile kimi zaman aylarca süren araştırma ve haftalar süren eskizlerin yerine, dakikalar içinde, gerek araştırma gerekse görüntü oluşturma işlemlerinin yapılabildiği görülmüştür. Dolayısıyla ÜYZ araçları ürün tasarımının bir parçası olarak önemli ölçüde zaman tasarrufu ve verimlilik sağladığını kanıtlamıştır. Bununla birlikte araştırma sonucunda YZ destekli endüstriyel tasarım kavramının gelişimi ve ÜYZ araçlarının kullanımı bağlamında, tasarımcılara rehber niteliğinde bir süreç sunularak, literatüre özgün bir katkı sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence (AI) is a rapidly developing innovation that provides convenient and productive solutions across many areas of life. However, it has not been widely integrated into fields where productivity is paramount, such as industrial design. To address this gap, this research aims to develop AI-supported industrial design by utilizing Generative AI (GAI) tools to create an industrial product design up to the concept development stage. The study first investigated industrial design, artificial intelligence, and their relationship, examining concepts like productivity and designers concerns from multiple perspectives. The gathered data was evaluated to determine the processes for design development. For the application, initial research was conducted using GAI tools. The obtained data was then processed via GAI to generate descriptive prompts for image production. These prompts were used with image-generating GAI tools, yielding various images for different design concepts. AI tools were thus utilized through the concept production stage. Subsequently, the generated concepts were evaluated, and the most suitable design was developed further using traditional design methods. The application resulted in a working prototype demonstrating the design's functionality, along with packaging specifications, technical drawings, and a presentation board. The prototype confirmed the design's producibility and the viability of using AI tools in product design. Crucially, compared to traditional processes, the AI tools enabled research and image creation to be completed in minutes, replacing tasks that could take months of research and weeks of sketching. Therefore, GAI tools have proven to offer significant time savings and efficiency within product design. This research contributes to the literature by presenting a guided process for designers in the context of developing AI-supported industrial design and using GAI tools.
Benzer Tezler
- Yenilikçi moda tasarımında yapay zekanın rolü
The role of artificial intelligence in innovative fashion design
HAMIDEH BENAFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel Sanatlarİstanbul Okan ÜniversitesiModa Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERNA UÇAR HATİPOĞLU
- Promptshıeld: polıcy-aware data loss preventıon framework for generatıve AI prompts
Promptshıeld: Politika farkındalıklı üretken yapay zekâ istemleri için veri kaybı önleme çerçevesi
EZGİ KELEŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİF BAHTİYAR
- A case study on the use of AI-generated music in video game development
Video geliştirme sürecinde yapay zeka ile üretilen müziklerin kullanımına ilişkin bir vaka çalışması
ÜLKÜ NUR NAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN SARIER
- Eklemeli imalat için üretken tasarım yöntemi ile bağlantı kolunun optimizasyonu
Optimization of connection rod through generative design for additive manufacturing
ERENCAN AYBERK AYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Makine MühendisliğiGazi Üniversitesiİmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH KORUCU
- Sistemli mimari tasarım sürecinde üretken bir yapay yardımcı önerisi
Proposal for a productive artificial aid in the systematic architectural design process
BETÜL ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL DEMİR