Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve uzaktan algılama (UA) yöntemleri ile Türkiye'nin biyoçeşitlilik sıcak noktalarının belirlenmesi
Determination of biodiversity hotspots of Türkiye by geographical information systems (GIS) and remote sensing (UA) methods.
- Tez No: 1013540
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN METE DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Biyoçeşitlilik, Coğrafya, Biodiversity, Geography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Biyoçeşitlilik, dünyadaki tüm canlı türlerinin, genlerinin, ekosistemlerinin ve bu canların birbirleriyle ve çevreleriyle olan karmaşık ilişkilerinin bütününü ifade eder. Sadece hayvan ve bitki türlerinin sayısını değil, yeryüzündeki yaşamın tüm zenginliğini ve çeşitliliğini ifade eden biyoçeşitlilik gezegenimizin en önemli yaşam destek ünitesidir. İnsanlığın hayatta kalması ve refahı, doğrudan bu çeşitliliğin kusursuz çalışmasına bağlıdır. Dünyadaki sınırlı koruma kaynaklarını en yüksek sayıda türü kurtarabilmek için en kritik bölgelere yönlendirmek amacıyla ilk kez 1988 yılında İngiliz ekolog Norman Myers tarafından ortaya atılan Biyoçeşitlilik Sıcak noktaları (Biodiversity Hotspots), dünyada endemik türler açısından son derece zengin olan, ancak insan faaliyetleri nedeniyle çok ciddi oranda yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış biyolojik alanları ifade eder. Bu çalışmada; Türkiye`nin biyoçeşitlilik sıcak noktaları tamamlayıcı veri tabanlarından ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) faydalanılarak modellenmiş ve haritalanmıştır. Biyoçeşitlilik ve çevre üzerindeki toplam etki olarak kabul edilen Biyolojik Çeşitlilik Sıcak noktaları, Nüfus Yoğunluğu, Refah Düzeyi ve Teknoloji`nin bir fonksiyonu olarak modellenmiştir. Modellemede tamamlayıcı veri olarak nüfus yoğunluğu (Türkiye İstatistik Kurumu), sosyo-ekonomik kalkınma sıralaması (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) ve koruma alanları (Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Kentleşme ve İklim Değişikliği Bakanlığı) veritabanları kullanılmıştır. Modelleme sonucunda elde edilen sınıflandırılmış sıcak noktalar haritası toplam 494 korunan alanın 256'sının çok düşük risk (%52), 101'inin düşük risk (%20), 50'sinin orta risk (%10), 47'sinin yüksek risk (%10) ve 40'ının çok yüksek risk (%8) altında olduğunu göstermiştir. Yüksek risk ve çok yüksek risk grubuna giren alanlar Google Earth uzaktan algılama platformundan faydalanılarak yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Biodiversity refers to the totality of all living species on Earth, their genes, ecosystems, and the complex relationships between these organisms and their environment. Biodiversity, which encompasses not only the number of animal and plant species but also the entire richness and variety of life on Earth, is the planet's most important life support system. The survival and well-being of humanity directly depend on the flawless functioning of this diversity. Biodiversity hotspots, first proposed in 1988 by British ecologist Norman Myers, aim to direct the world's limited conservation resources to the most critical areas in order to save the highest number of species. These hotspots refer to biological areas that are extremely rich in endemic species but are facing a very serious threat of extinction due to human activities. In this study, biodiversity hotspots in Turkey were modeled and mapped using complementary databases and Geographic Information Systems (GIS). Biodiversity hotspots, considered as the total impact on biodiversity and the environment, were modeled as a function of Population Density, Welfare Level, and Technology. Population density (Turkish Statistical Institute), Socio-Economic Development Ranking (Ministry of Industry and Technology), protected areas (Ministry of Agriculture and Forestry and Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change) databases were utilized as complementary data in the modelling. The classified biodiversity hotspot map obtained from the modeling showed that out of a total of 494 protected areas, 256 were at very low risk (52%), 101 at low risk (20%), 50 at medium risk (10%), 47 at high risk (10%), and 40 at very high risk (8%). Areas in the high-risk and very high-risk groups were interpreted using the Google Earth remote sensing platform.
Benzer Tezler
- İntrüzif kayaçlarda nadir toprak elementleri (NTE) ve iz elementlerinin uzaktan algılama (UA) ve coğrafi bilgi sistemi (CBS) yöntemleri ile araştırılması: Sivrihisar bölgesi örneği
Investigation of rare earth elements (REE) and trace elements in intrusive rocks via remote sensing (RS) and geografic information system (GIS) methods: A case study of Sivrihisar region
AHMED ABDULLAHI ISMAIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeoloji MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN SENDİR
- Çanakkale yerleşim alanında uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri yöntemleri ile olası bir depremde beklenen hasarların değerlendirilmesi
Determination of expected damage cost for scenario earthquake in Çanakkale by using RS and GIS
ÖZLEM KOCAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Fizik ve Fizik MühendisliğiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN AYDIN
- Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama yöntemleri kullanılarak Cilo(Buzul) Dağları'nda aktif buzul ve buzul şekillerinin değerlendirilmesi
Investigation of active glacier and glacial shapes on Cilo (Buzul) mountains by using geographic information systems and remote sensing techniques
MEHMET VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
CoğrafyaMustafa Kemal ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. REŞAT GEÇEN
- Solaklı havzasının uzaktan algılama (UA) ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) kullanılarak hidrolojik modelininin oluşturulması
Hydrological modelling of Solakli basin using remote sensing (RS) and geographical information systems (GIS)
SEZEL KARAYUSUFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL GONCA COŞKUN
- Akarsu havzalarında hidroelektrik potansiyel parametrelerinin uzaktan algılama ve CBS ile belirlenmesi
Determination of hydroelectric potential parameters in watersheds by using remote sensing and GIS
UĞUR ALGANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. GONCA COŞKUN