Psöriatik artrit tanılı hastalarda fibromiyalji, yorgunluk, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Relationship between fibromyalgia, fatigue, anxiety, depression and quality of life with disease activity in patients diagnosed with psoriatic arthritis
- Tez No: 1013573
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT TOPRAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Psöriatik Artrit, DAPSA, yaşam kalitesi, fibromiyalji, yorgunluk, Psoriatic Arthritis, DAPSA, quality of life, fibromyalgia, fatigue
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Psöriatik artrit (PsA), periferal ve aksiyal tutulum ile seyreden; entezit, daktilit, cilt ve tırnak tutulumuna neden olan heterojen bir hastalıktır. Bu çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (VYYÜ) Tıp Fakültesi Dursun Odabaş Tıp Merkezine başvuran PsA tanısı almış hastalardaki fibromiyalji, yorgunluk, anksiyete, depresyon, yaşam kalitesinin; hastalık aktivitesi ile ilişkisini saptamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve analitik tipte olan bu araştırma VYYÜ Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Romatoloji Polikliniğine Kasım 2025-Nisan 2026 tarihleri arasında başvuran Psöriatik Artrit Sınıflandırma Kriterlerine (CASPAR) uyan, 18 yaş ve üstü, gebe, ek romatolojik hastalığı olmayan, 60 PsA tanılı hasta [32 Kadın, 28 Erkek, ortalama yaş 39.02 (± 12.16)] dahil edildi. Hastaların demografik bilgileri ve hastalığa ait verileri kaydedildi. Hastalara; FiRST, PsAQoL, FACIT-Fatigue, HADS formları uygulanarak skorları hesaplandı. Hastalık aktivitesini değerlendirmek için“Psöriatik Artritte Hastalık Aktivite İndeksi”(DAPSA) skoru kullanıldı. Bulgular: Yaş, cinsiyet, hastalık süresi, sigara kullanımı ve BKİ kontrol edildikten sonra yapılan hiyerarşik regresyon analizinde; DAPSA'nın PsAQoL (B=0.291, p<0.001), HADS-Anksiyete (B=0.056, p=0.009), HADS-Depresyon (B=0.053, p=0.040), FACIT-Fatigue (B=-0.196, p<0.001) ve FIRST (B=0.084, p<0.001) skorları için bağımsız ve anlamlı bir belirleyici olduğu saptanmıştır. DAPSA'nın modele dahil edilmesiyle açıklanan varyans tüm ölçeklerde belirgin artış göstermiş olup; hastalık aktivitesindeki artışın yaşam kalitesi, psikolojik durum ve yorgunluk üzerindeki olumsuz etkisi istatistiksel olarak doğrulanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda PsA'da hastalık aktivitesi ile yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon, yorgunluk ve fibromiyalji ile uyumlu semptom yükü arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. PsA tanılı hastalarda tedavi hedeflerinin yalnızca tutulan eklem sayısı veya akut faz yanıtlarına indirgenmemesi gerektiğini, hasta bildirimi ölçütlerinin de klinik karar süreçlerine dahil edilmesinin önemini desteklemektedir. Yüksek hastalık aktivitesi olan hastalarda yorgunluk, anksiyete, depresyon ve fibromiyalji açısından tarama yapılmasının hastaların bütüncül yönetimi açısından yararlı olabileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Psoriatic arthritis (PsA) is a heterogeneous disease characterized by peripheral and axial involvement, leading to enthesitis, dactylitis, skin, and nail involvement. This study aims to determine the relationship between disease activity and fibromyalgia, fatigue, anxiety, depression, and quality of life in patients diagnosed with PsA at the Van Yüzüncü Yıl University (VYYÜ) Faculty of Medicine, Dursun Odabaş Medical Center. Materials and Methods: This cross-sectional and analytical study included 60 patients [32 females, 28 males; mean age 39.02 (± 12.16)] diagnosed with PsA according to the Classification Criteria for Psoriatic Arthritis (CASPAR), aged 18 and over, who presented to the Rheumatology Outpatient Clinic of the VYYÜ Department of Physical Medicine and Rehabilitation between November 2025 and April 2026. Pregnant patients and those with additional rheumatic diseases were excluded. Demographic information and disease-related data were recorded. Patients were evaluated using the FiRST, PsAQoL, FACIT-Fatigue, and HADS scales. Disease activity was assessed using the“Disease Activity Index for Psoriatic Arthritis”(DAPSA) score. Results: In the hierarchical regression analysis performed after controlling for age, sex, disease duration, smoking status, and BMI; DAPSA was found to be an independent and significant predictor for PsAQoL (B=0.291, p<0.001), HADS-Anxiety (B=0.056, p=0.009), HADS-Depression (B=0.053, p=0.040), FACIT-Fatigue (B=-0.196, p<0.001), and FIRST (B=0.084, p<0.001) scores. The inclusion of DAPSA in the model significantly increased the explained variance for all scales, and the negative impact of increased disease activity on quality of life, psychological status, and fatigue was statistically confirmed. Conclusion: Significant relationships were found between disease activity and quality of life, anxiety, depression, fatigue, and the burden of fibromyalgia-like symptoms in PsA. These findings support that treatment targets in PsA patients should not be limited only to the number of involved joints or acute phase responses, emphasizing the importance of incorporating patient-reported outcome measures (PROMs) into clinical decision-making. It was concluded that screening for fatigue, anxiety, depression, and fibromyalgia in patients with high disease activity may be beneficial for the holistic management of patients.
Benzer Tezler
- Fibromiyalji sendromu için ACR 2010 tanı kriterlerinin Türk toplumunda geçerlilik ve güvenirliği
Validity and reliability of the 2010 ACR preliminary diagnostic criteria for fibromyalgia syndrome in a group of Turkish patients
ÇAĞRI ATİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM AYTÜR
- Inflamatuvar barsak hastalarında spondiloartrit ve fibromiyalji prevalansının araştırılması
The prevalences of spondyloarthritis and fibromyalgia in inflammatory bowel disease
ASLI BESLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
GastroenterolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATOŞ ÖNEN
PROF. DR. HALE AKPINAR
- Psöriatik artrit tanılı hastalarda metakarpofalangeal kartilaj kalınlığının ultrasonografik olarak değerlendirilmesi: Kesitsel klinik çalışma
Ultrasonographic evaluation of metacarpophalangeal cartilage thickness in patients diagnosed with psoriatic arthritis: A cross-sectional clinical study
MELİKE BUSE VAROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURDAN PAKER
- Psöriatik artrit ve romatoid artrit tanılı hastalarda metotreksat kullanımı ve kümülatif dozunun karaciğer fibrozis ve yağlanmasına etkisinin transient elastografi (Fibroscan) aracılığıyla değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of methotrexate use and cumulative dose on liver fibrosis and steatosis in patients with psoriatic arthritis and rheumatoid arthritis using transient elastography (Fibroscan)
ŞULE ORDUKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
GastroenterolojiKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTAY ÇELEBİ
- Psöriazis ve psöriatik artrit tanılı hastalarda metabolik disfonksiyon ilişkili hepatosteatoz gelişme sıklığı ve etkili risk faktörleri
Incidence and effective ri̇sk factors of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease development in patients diagnosed with psoriasis and psoriatic arthritis
ŞEYMA BETÜL GÖREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİME ERMURAT
UZMAN AYŞE GÖKÇE