Yönetici hemşire pratik bilgelik ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Nurse manager practical wisdom scale : A scale development study
- Tez No: 1014126
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER BAŞARAN AÇIL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Pratik bilgelik, Yönetici hemşireler, Practical wisdom, Nurse administrators
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları ve Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Yönetici Hemşire Pratik Bilgelik Ölçeği (YH-PBÖ)'nin geliştirilmesi amacıyla yürütülmüş metodolojik bir araştırmadır. Araştırma 6 Ağustos 2024- 6 Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması ve nitel görüşmelerden bir madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzundan 58 maddelik ilk taslak ölçek elde edilmiştir. Taslak ölçeğin kapsam geçerliği 25 uzman görüşü ile yapılmıştır. Gerekli düzenlemeler sonrası oluşturulan 38 maddelik taslak ölçeğe 20 katılımcı ile yüzey geçerliği uygulanmıştır. Hemşirelerin bağlı olduğu ilk yöneticilerini değerlendirdikleri 38 maddelik taslak ölçek Beşli Likert tipindedir. Yapı geçerliği ve güvenirlik analizleri için Ankara il sınırları içinde bulunan 8 farklı hastaneden 320 hemşire çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Bilgiler Formu ve taslak ölçek formu aracılığıyla toplanmıştır. Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri aynı örneklemde yapılmıştır (n=320). Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0,94 olarak belirlenmiştir. Açıklayıcı Faktör Analizi için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,983, Barlett testi X2=15343,028 (p<0.001), anti imaj korelasyon değerleri 0,969 ile 0.991 arasındadır. Açıklayıcı Faktör Analizinde, YH-PBÖ'nin 38 madde ve tek alt boyut ile şekillendiği, maddelerin faktör yük değerlerinin 0,687 ile 0,898 arasında olduğu belirlenmiştir. Bu analizde Varimax döndürme yöntemi kullanılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizinde Boostrap Maximum Likelihood yöntemi kullanılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizinde modelin kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğu görülmüştür (χ²/sd=3,005, NFI=0,876, TLI=0,908, CFI=0,913, RMSEA=0,079, SRMR=0,029). Faktör yükü 0,30'un altında madde bulunmadığından ölçek orijinal yapısını korumuş ve tek boyutlu bir yapı sergilemiştir. Oldukça yüksek iç tutarlılığa (Cronbach Alfa=0,989) sahip olan ölçeğin test-tekrar test güvenilirliği de (ICC=0,852) doğrulanmıştır. Madde toplam korelasyon değerleri 0,675-0,890 ve Wilcoxon testi için; r= 0,250 (p<0.001) ve t=0.316 (p>0.05)'dır. Ölçekte ters puanlanan herhangi bir madde ve belirli bir kesim noktası bulunmamaktadır. Ölçekten alınabilecek minimum puan 38, maksimum puan 190'dır. Ölçekten alınan toplam puan arttıkça yönetici hemşirenin pratik bilgelik tutum ve davranışlara sahip olduğu değerlendirilmektedir. DIF (Değişen Madde Fonksiyonu) analizi sonuçlarında Benjamini-Hochberg düzeltmesi sonrasında ölçek maddelerinin, hemşirelerin yaş ve çalışma yılına göre taraflı çalışmadığı görülmüştür. Sonuç olarak YH-PBÖ'nin yönetici hemşirelerin pratik bilgelik düzeyini ölçmek için hemşirelerde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Yönetici hemşirelerin pratik bilgelik durumlarının hemşire ve kurumsal çıktılara etkisinin incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study is a methodological research designed to develop the Nurse Manager Practical Wisdom Scale (NM-PWS). The study was conducted between August 6th, 2024, and February 6th, 2026. An item pool was created based on a literature review and qualitative interviews. An initial draft scale was derived from the item pool. The content validity of the 58-item draft scale was assessed through 25 experts. After necessary revisions, face validity was applied to the resulting 38-item draft scale with 20 participants. The draft scale used by nurses to evaluate their first line managers is a 38-item, five-point Likert-type scale. For construct validity and reliability analyses, 320 nurses from 8 different hospitals within the boundaries of Ankara were included in the study. Data were collected via the Informed Consent Form and the draft scale. Exploratory and Confirmatory Factor Analyses were conducted with the same sample (n=3209. The scale's content validity index was 0.94. For Exploratory Factor Analysis, the Kaiser-Meyer-Olkin value was 0.983, the Bartlett's test chi-square value was X² = 15,343.028 (p < 0.001), and the anti-image correlation coefficients ranged from 0.969 to 0.991. In the Exploratory Factor Analysis, it was determined that the NM-PWS consists of 38 items and a single subscale, with factor loadings ranging from 0.687 to 0.898. The Varimax rotation method was used in the Exploratory Factor Analysis. The Bootstrap Maximum Likelihood method was used in the Confirmatory Factor Analysis. In Confirmatory Factor Analysis, the model has acceptable fit indices (χ²/df=3.005, NFI=0.876, TLI=0.908, CFI=0.913, RMSEA=0.079, SRMR=0.029). Since no item had a factor loading below 0.30, the scale retained its original structure and exhibited a unidimensional structure. The scale, which was found to have a high internal consistency (Cronbach's Alpha = 0.989), also demonstrated test-retest reliability (ICC = 0.852). The item-total correlation values range from 0.675 to 0.890, and for the Wilcoxon test, r = 0.250 (p < 0.001) and t = 0.316 (p > 0.05). There are no reverse-scored items or specific cutoff points in the scale. The minimum score that can be obtained from the scale is 38, and the maximum score is 190. As the total score on the scale increases, it is assessed that the nurse manager is more likely to have practical wisdom in terms of attitudes and behaviors. In the results of the DIF (Differential Item Functioning) analysis, following the Benjamini-Hochberg correction, it was observed that the scale items did not show bias based on the nurses' age and years of experience. In conclusion, the NM-PWS has been found to be a valid and reliable measurement tool for assessing the level of practical wisdom among nurse managers. It is recommended that the impact of nurse managers' practical wisdom on nursing and organizational outcomes be examined and that the scale be applied to nurse managers as well.
Benzer Tezler
- İşe yeni başlayan hemşirelerin hizmet içi eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi
The determination of in service training needs of beginning nurses
GÜLDEN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ORGUN
- Halkla ilişkiler uygulayıcıları rol modellerinde örgüt kültürünün etkisi ve hastane işletmelerinde bir uygulama
Effect of oganizational culture in the role models of public relations practitioners and an application in the hospital business
DİĞDEM ESKİYÖRÜK
- Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin ağrı yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemlere ilişkin bilgi ve uygulamalarının belirlenmesi
Determination knowledge and applications of nurses WHOP work newborn intensive care unit related to nonpharmacological methods in pain management
MERVE GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM AVCI
- İş becerikliliğinin işe bağlılık üzerindeki etkisinde öz yeterlilik algısının rolü
The role of perceived self-efficacy in the effect of job crafting on work engagement
HATİCE DİLBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Yönetimiİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUMİN ÇAĞATAY AKSU
- Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı' nda rotasyoner olan sağlık personelinin erişkin hastalarda hava yolu gereçlerini tanıma ve kullanabilme, rotasyon sürecinde eğitim beklentilerinin karşılanabilme düzeylerinin değerlendirilmesi
An evaluation of the levels of meeting the expectations of the non anesthesiologists subjected to rotation programmes in their getting acquainted with and applying airway devices in adult patients
EZGİ DENİZCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Anestezi ve ReanimasyonHacettepe ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL AYDIN ERDEN