Geri Dön

Şizofreni hastalarında bilişsel yanlılıkların suç işleme davranışı ile ilişkisinin araştırılması

Başlık çevirisi mevcut değil.

PDF İndir

  1. Tez No: 1015146
  2. Yazar: ÖZGECAN ÖZGÜN EROL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SERDAR SÜLEYMAN CAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: şizofreni, bilişsel yanlılık, suç davranışı, sonuca atlama, felaketleştirme, ikili düşünme, duygusal muhakeme, kasıtlı yorumlama, agresyon, genel psikopatolojik yük, dürtüsellik, saldırganlık, schizophrenia, cognitive bias, criminal behavior, jumping to conclusions, catastrophizing, dichotomous thinking, emotional reasoning, intentionalizing, aggression, general psychopathological burden, impulsivity, hostility
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Şizofreni tanılı bireylerde suç davranışının, sosyodemografik ve klinik özellikler ile bilişsel yanlılıklar arasındaki ilişkiler çerçevesinde çok boyutlu olarak incelenmesi ve suç işleyen ile işlemeyen hastalar arasındaki farklılıkların ortaya konmasıdır. Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı sonrası, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde yürütülen kesitsel ve karşılaştırmalı çalışmaya DSM-5 tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı almış, suç öyküsü bulunan 67 hasta ile yaş açısından eşleştirilmiş, suç kaydı olmayan ve son beş yıl içinde ciddi fiziksel şiddet öyküsü bulunmayan 65 hasta dâhil edildi. Veriler retrospektif olarak tıbbi dosya kayıtları, adli belgeler ve hasta/hasta yakını görüşmeleri aracılığıyla elde edildi; suç öyküsü olanlarda en yüksek şiddet düzeyine sahip“indeks suç”Taylor Suç Değerlendirme Ölçeği ile belirlendi. Sosyodemografik, klinik , ailesel ve adli öyküye dair özellikler ile birlikte bilişsel yanlılıklar, dürtüsellik ve saldırganlık Psikozda Bilişsel Yanlılıklar Anketi (CBQp), Davos Bilişsel Yanlılıkları Değerlendirme Ölçeği (DACOBS), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BIS-11) ve Buss-Warren Saldırganlık Ölçeği (BWAQ) uygulanarak değerlendirildi. Grup karşılaştırmaları uygun parametrik ve parametrik olmayan testlerle, ilişkiler korelasyon ve ağ analizleri ile incelendi; p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Suç işleyen grupta erkek cinsiyet, ilçede yaşama ve düşük eğitim düzeyi suç işlemeyen gruba göre anlamlı olarak daha yüksektir (sırasıyla p=0,009; p=0,011; p=0,023). Hastalık başlangıç yaşı suç işleyen grupta daha erken olup (<20 yaş) anlamlı farklılık göstermektedir (p=0,007). Yatış sayısı, ilk atak psikozda tedavisiz süre ve toplam hastanede yatış süresi sayısı suç işleyen grupta anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). Yaşamboyu alkol ve madde kullanım bozukluğu sıklığı suç işleyen grupta suç işlemeyenlere göre anlamlı düzeyde fazladır (AKB p=0,005; MKB p<0,001).Suçların büyük çoğunluğu insana yönelik olup (%94,0), en sık hedefin aile bireyleri olduğu (%49,3) ve olguların önemli bir kısmında birden fazla suç öyküsü bulunduğu (%56,7) saptanmıştır. Suç sırasında tedavi uyumsuzluğu yüksek (%89,6) olup olguların yaklaşık üçte birinde alkol/madde kullanımı eşlik etmektedir (%29,9). BIS-11 ve BWAQ toplam ve alt boyut puanları açısından suç işleyen ve işlemeyen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (tüm p>0,05). PANSS toplam ve alt ölçek puanları benzer bulunurken, yalnızca agresyon alt boyutu suç işleyen grupta anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,034). DACOBS toplam ve alt ölçek puanları açısından ise gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (tüm p>0,05). Bilişsel yanlılıklar açısından ağ analizinde toplam bağlantı gücü benzer bulunmuş (p=0,593), ancak örgütlenme farklıdır; suç işlemeyen grupta ilişkiler pozitif psikotik belirtiler etrafında yoğunlaşırken, suç işleyen grupta genel psikopatoloji ve agresyon köprü rolü üstlenmiş, JTC ve DT gibi bilişsel yanlılıklar daha merkezi bulunmuştur. Sonuç: Şizofreni hastalarında suç davranışı, sosyodemografik ve klinik faktörler ile sınırlı olmayıp bilişsel yanlılıklar ve psikopatolojik süreçlerin etkileşimiyle ilişkili görünmektedir; özellikle suç işleyen grupta genel psikopatolojik yük ve agresyon ile bağlantılı bilişsel örüntüler ön plana çıkmaktadır. Bulgular, suç davranışının yalnızca semptom şiddetiyle değil, bilişsel süreçler ile psikopatoloji arasındaki ilişkisel organizasyon farklılıklarıyla açıklanabileceğini ve bu alanların klinik değerlendirme ve müdahalede hedeflenebilir olduğunu düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to comprehensively examine criminal behavior in individuals diagnosed with schizophrenia within the framework of its relationships with sociodemographic and clinical characteristics as well as cognitive biases, and to identify differences between patients who have committed crimes and those who have not. Materials and Methods: Following ethics committee approval, this cross-sectional and comparative study was conducted at Ankara Bilkent City Hospital. A total of 67 patients diagnosed with schizophrenia according to DSM-5 criteria with a history of criminal behavior and 65 age-matched patients without a criminal record and no history of serious physical violence in the past five years were included. Data were retrospectively obtained from medical records, forensic documents, and interviews with patients and/or their relatives. In patients with a criminal history, the“index offense”representing the highest level of violence was determined using the Taylor Crime Evaluation Scale. Sociodemographic, clinical, familial, and forensic characteristics, along with cognitive biases, impulsivity, and aggression, were assessed using the Cognitive Biases Questionnaire for Psychosis (CBQp), Davos Assessment of Cognitive Biases Scale (DACOBS), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Barratt Impulsiveness Scale-11 (BIS-11), and Buss-Warren Aggression Questionnaire (BWAQ). Group comparisons were conducted using appropriate parametric and non-parametric tests, and relationships were examined through correlation and network analyses; p<0.05 was considered statistically significant. Results: In the offender group, male gender, residence in districts, and lower educational level were significantly higher compared to the non-offender group (p=0.009; p=0.011; p=0.023, respectively). The age of illness onset was earlier (<20 years) in the offender group and showed a significant difference (p=0.007). The number of hospitalizations, duration of untreated psychosis at first episode, and total duration of hospital stays were significantly higher in the offender group (p<0.001). The lifetime prevalence of alcohol and substance use disorders was significantly higher in the offender group compared to the non-offender group (AUD p=0.005; SUD p<0.001). The majority of offenses were directed toward persons (94.0%), most commonly targeting family members (49.3), and a substantial proportion of cases had a history of multiple offenses (56.7%). Treatment non-adherence during the offense was high (89.6%), and approximately one-third of cases involved concurrent alcohol/substance use (29.9%). No statistically significant differences were found between the groups in terms of total and subscale scores of BIS-11 and BWAQ (all p>0.05). While PANSS total and subscale scores were similar, only the aggression subscale was significantly higher in the offender group (p=0.034). No significant differences were found between the groups in terms of DACOBS total and subscale scores (all p>0.05). In network analysis of cognitive biases, overall connectivity strength was similar (p=0.593), but the organization differed; in the non-offender group, relationships clustered around positive psychotic symptoms, whereas in the offender group, general psychopathology and aggression acted as bridge nodes, and cognitive biases such as JTC and DT were more central. Conclusion: Criminal behavior in patients with schizophrenia appears to be associated not only with sociodemographic and clinical factors but also with the interaction of cognitive biases and psychopathological processes. Particularly in the offender group, cognitive patterns linked to general psychopathological burden and aggression come to the forefront. These findings suggest that criminal behavior can be explained not solely by symptom severity but also by differences in the relational organization between cognitive processes and psychopathology, and that these domains may represent targetable areas for clinical assessment and intervention.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    384363

    Metakognitif eğitim uygulamasının şizofreni hastalarının bilişsel yanlılığına etkisi

    The effect of metacognitive training on cognitive biases of schizophrenic patients

    AMBER ALİX ÖZHAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK

  2. Tez No

    544456

    Şizofreni hastalarında bilişsel bozukluk düzeyini değerlendiren şizofreni bilişsel değerlendirme ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

    Reliability and validity study of schizophrenia cognition rating scale (SCORS) which assess cognitive impairment in schizophrenia patients

    NEDİM ÖZAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikiyatriDokuz Eylül Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN

  3. Tez No

    789212

    Şizofreni hastalarında elektrokonvulsif terapinin bilişsel işlevler üzerine uzun dönem etkilerinin incelenmesi

    An assessment of the LONG-TERM effects of electroconvulsive therapy on cognitive functioning in patients with schizophrenia

    BARIŞ ALPUĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET CEM İLNEM

  4. Tez No

    925473

    Şizofreni hastalarında bilişsel işlevlerin etkinlik ve tolerabiliteye etkisi: Monoterapi versus politerapi

    The impact of cognitive functions on efficacy and tolerability in patients with schizophrenia: Monotherapy versus polytherapy

    İZGİ AYÇIL GENCAN YILMAZER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEDİNE YAZICI

  5. Tez No

    1021209

    ŞİZOFRENİ HASTALARINDA BİLİŞSEL İŞLEV BOZUKLUĞUNUN SÜRÜKLENME YAYILIM MODELİ İLE İNCELENMESİ VE BEYİNDEKİ KARŞILIĞININ ARAŞTIRILMASI

    EXAMINATION OF COGNITIVE DEFICITS IN SCHIZOPHRENIA USING THE DRIFT DIFFUSION MODEL AND THEIR NEURAL CORRELATES

    MUSTAFA KILINÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Psikiyatriİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NABİ ZORLU

Geri Dön