Türk Şamanizmi'nde Umay Ana özelinde güvenli alan üzerine değerlendirmeler
Evaluations on Umay Ana and the safe space in Turkish Shamanism
- Tez No: 1015663
- Danışmanlar: PROF. DR. NAİLE ÇEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Heykel Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Heykel Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk kültürünün özünü var eden Şamanizm, kendisine ait bir takım doğa öğretilerini, figürleri ve inanışları barındırır. Mit temelli olan bu inanışlar halkların yaşam biçimlerinin üzerinde şekillenmiştir. Şamanizm, gökyüzü ve yeraltı arasında var olan yeryüzü halklarının, yeraltı, yeryüzü ve gökyüzü ile ilişkisi üzerine kurulmuştur. Türk Şamanizmi'ndeki bazı inanışlar, günümüzde örf ve adetlerde hala yaşamaya devam etmektedir. Yaşanan bu inanç bütünlüğünde kültler inancıyla ilişkisi olan Umay Ana da Türk Şamanizmi'nde önemli bir yer tutmaktadır.Bu değerlendirmeye göre Umay Ana olgusunun incelenmesi ve Umay temelli inanç sistemlerinde yer edinen“anne”kavramı Türk Şamanizmi içinde de bulunmaktadır. Araştırma kapsamında bazı ritüeller ve uygulamalar göz önüne alınarak Umay Ana olgusu ve inanç sistemi araştırılmıştır. Ayrıca Türk Şamanizmi'nde Umay Ana özelinde inançlar, ritüeller ve yaşam biçimleri günümüz çağdaş sanatında da yer edinmektedir. Bu bağlamda Umay Ana ve ona dair olan aktarımlar çağdaş sanatçılar tarafından konu, kapsam ve anlam bakımından sıklıkla kullanılmıştır. Bu bağlam doğrultusunda, araştırmada Umay figürü, Güvenli Alan oluşturulmasında anne ve çocuk arasındaki iletişim üzerine değerlendirerek ele alınmaktadır. Güvenli Alan'la paralel olarak tanımlanan anne teması idealize anne figürü üzerinden hem yazınsal hem de özgün üretimler aracığıyla yorumlanacaktır. Umay figürü nesiller arası aktarımı bakımından anne-çocuk arasında kurulan bağ/ilişki üzerinden incelenecektir. Umay Ana bağlamında aktarılan bu bağ sanatsal üretimler aracılığıyla Türk Şamanizmi'nde Umay Ana ve Güvenli Alan Üzerine Değerlendirmeler kapsamında yapılan özgün üretimler aracılığıyla kültürel birikimin sanat, sanat eseri ve izleyici arasında kurulan etkileşimi söz konusu olabilmektedir.
Özet (Çeviri)
Shamanism, which forms the essence of Turkish culture, encompasses a number of nature teachings, figures, and beliefs unique to it. These myth-based beliefs have shaped the lifestyles of the people. Shamanism is based on the relationship between the earthly peoples, who exist between the sky and the underworld. Within this living belief system, Umay Ana, who is related to cult beliefs, also holds an important place in Turkish Shamanism. According to this assessment, the phenomenon of Umay Ana and the concept of“mother”within Umay-based belief systems are also found in Turkish Shamanism.The research investigates the Umay Ana phenomenon and belief system by considering certain rituals and practices. Furthermore, beliefs, rituals, and lifestyles related to Umay Ana in Turkish Shamanism are also reflected in contemporary art. In this context, the research examines the Umay figure by evaluating its role in the communication between mother and child in the creation of a Safe Space. The mother theme, defined in parallel with the Safe Space, will be original productions, focusing on the idealized mother figure. The Umay figure will be examined through the bond/relationship established between mother and child in terms of intergenerational transmission. This bond, conveyed through the context of Umay Ana, can be explored through artistic productions, specifically through original works created within the framework of“Evaluations on Umay Ana and the Safe Space in Turkish Shamanism,”revealing the interaction between cultural accumulation, art, artwork, and the viewer.
Benzer Tezler
- Orta Asya Türk Şamanizmi'nde hastalıklar ve tedavi yöntemleri
Diseases and treatment methods in Central Asian Turkish Shamanism
MEHMET ÇAĞLAR AYTEMİZ
- Tahtakuşlar Mahallesi'nde eski Türk inanç ve uygulamalarının izleri
Traces of old Turkish beliefs and practices in Tahtakuşlar Neighborhood
FERİDE KIZILDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CAFER ÖZDEMİR
- Mitolojik kökenleriyle Türklerde Şamanizm ve kadın
Shamanism and women in Turks with mythological origins
ÖZGÜR ELSA ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN YİTİK
- Orta Asya`dan Osmanlı`ya Türk deri sanatı ve aksesuarları üzerine bir kimlik araştırması
A Resarch over the identity Turkish leather art and accessories from Central Asia to Ottoman Period
ZEYNEP GARGI
- Bursa Misi (Gümüştepe) Köyü geleneksel konut mimarisi
Traditional housing architecture in Bursa Misi Village (Gümüştepe)
ADİL MESUT ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sanat TarihiAkdeniz ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN KILIÇ