Türkiye'deki katılım bankalarının hukuksal zemini ve İslam hukuku açısından değerlendirilmesi
The legal basis of participation banks in Turkey and their evaluation in terms of İslamic law
- Tez No: 1015668
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET SAMİ YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'deki katılım bankacılığının hukuksal zeminini ve İslam hukuku prensipleriyle olan uyumunu odağına alan bu araştırma, finansal sistemlerin günümüze uzanan tarihsel gelişimini ve geleneksel bankacılığın küresel ölçekteki konumunu inceleyerek başlamaktadır. Çalışmanın temel eksenini, katılım bankacılığının anayasa, kanun ve yönetmelikler taranarak normatif dayanaklarının tespiti ile bu sistemin Türk hukukuna entegrasyon sürecinde karşılaşılan mevzuat eksikliklerinin ortaya konulması oluşturmaktadır. Araştırmada mudârebe, murâbaha ve müşâreke gibi temel finansman modelleri; TTK, TMK ve TBK gibi pozitif hukuk metinlerinin ilgili hükümleriyle kıyas metodu kullanılarak analiz edilmiş; bu doğrultuda katılım bankacılığı uygulamalarının mevcut mevzuatla uyumu ile sistemde karşılaşılan sorunları kıyas metodu kullanılarak analiz edilmiştir. Devamında katılım bankaları çerçevesinde düzenlenen sözleşmeler ve içeriğinin esasa dair uyumsuzlukları saptanarak incelenmiştir. Netice itibarıyla araştırma, katılım bankalarının pozitif hukuktaki düzenleniş şekliyle birlikte mevcut sorunların bir kısmını incelerken; bu sistemi hem pozitif hukuk hem de İslam hukuku açısından çift yönlü bir analize tabi tutmuştur. Bu sayede, katılım bankalarının hukuki zemini açısından daha sağlam bir temele oturtulmasına katkı sunulması amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Focusing on the legal framework of participation banking in Türkiye and its compliance with Islamic law, this research examines the historical development of financial systems and the global positioning of conventional banking. The main axis consists of identifying the normative foundations of participation banking by reviewing constitutional regulations, while revealing legislative deficiencies encountered during its integration into Turkish law. Core financing models like mudaraba, murabaha, and musharaka are analyzed using a comparative method against positive law texts such as the TTK, TMK, and TBK to assess their compatibility and systemic challenges. Subsequently, contracts regulated within participation banking and substantive non-compliances in their content are identified and examined. By evaluating the manifestation of participation banks alongside existing problems, this research subjects the system to a bilateral analysis from both positive and Islamic law perspectives, aiming to contribute to a more robust legal groundwork.
Benzer Tezler
- Bireysel müşterilerin katılım bankacılığını tercih nedenleri: Zonguldak örneği
A research on the reasons why individual customers prefer participation banking: The Zonguldak example
AHMET AYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BankacılıkKarabük ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET İSLAMOĞLU
- Türkiye'deki katılım bankalarının kârlılığının ekonometrik analizi
Econometric analysis of profitability of participation bank in Turkey
SİNAN EMRE KURTAAL
- Türkiye'deki katılım bankalarının 2010-2017 dönemi performans değerlendirmesi
Performance evaluation of participation banks in Turkey for the period of 2010-2017
YUSUF SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BankacılıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CELAL TAŞDOĞAN
- Türkiye'deki katılım bankalarının ekonomiye ve finansal gelişmeye etkisi
The effects of participation banks in Turkey to economy and financial development
MÜMİNE FARİKA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Bankacılıkİstanbul Üniversitesiİktisat Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL BAYRAKTAR
- Türkiye'deki katılım bankalarının fon toplama yöntemlerine göre kıyaslanması ve çok kriterli karar verme tekniği ile bir uygulama
Comparison of participation banks in Turkey according to their fund collection methods and an ampirical analysis with multi-criteria decision making technique
HAŞİM ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
BankacılıkAksaray Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAŞİM BAĞCI