Kars ili atmosferinde görülen bazı alerjenik polen ve mantar sporlarının gün içi saatlik değişimleri ve meteorolojik faktörler ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the diurnal variation of certain allergenic pollen and fungal spores observed in the atmosphere of Kars province and their relationship with meteorological factors
- Tez No: 1015894
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SALİH AKPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Botanik, Botany
- Anahtar Kelimeler: Atmosferik polenler, Sporlar-mantar, Atmospheric pollens, Spores-fungal
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 2025 yılı boyunca Kars ili atmosferinde bulunan bazı alerjenik polenler ile Cladosporium ve Alternaria mantar sporlarının günlük, mevsimsel ve gün içi saatlik değişimleri ile meteorolojik faktörlerle olan ilişkileri incelenmiştir. Örnekleme işlemi Hirst prensibine göre çalışan volumetrik polen tuzağı ile gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler polen/m3 ve spor/m3 cinsinden değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda Kars atmosferinde toplam 13678 polen/m3 tespit edilmiş ve 19'u odunsu, 19'u otsu bitkilere ait olmak üzere toplam 38 takson belirlenmiştir. Toplam polen içeriğinin %32.29'unu odunsu, %67.71'ini ise otsu bitkilere ait polenler oluşturmuştur. Dominant polen taksonları incelendiğinde Poaceae (%30,11), Pinaceae (%11.00), Urticaceae (%10.89), Cupressaceae/Taxaceae (%8.30), Artemisia (%6.84), Amaranthaceae (%4.49), Betula (%4.09), Rumex (%3.30), Boraginaceae (%3.06), Plantago (%2.60), Quercus (%1.56), Fraxinus (%1.37), Salix (%1.31), Asteraceae (%1.25) ve Populus (%1.18) taksonlarının %1'in üzerinde değerlere sahip olduğu belirlenmiştir. Polen yoğunluklarının yıl içerisinde tüm aylarda devam ettiği, ancak en yüksek değerlere Haziran ve Temmuz aylarında ulaştığı tespit edilmiştir. Fungal sporlar incelendiğinde, toplam 97820 spor/m3 belirlenmiş olup Cladosporium (64998 spor/m3; %66.45) ve Alternaria (5714 spor/m3; %5.84) en önemli taksonlar olarak öne çıkmıştır. Spor yoğunluklarının özellikle Haziran ve Temmuz aylarında maksimum seviyelere ulaştığı belirlenmiştir. Spearman korelasyon analizine göre sıcaklık ve rüzgâr hızının polen ve spor yoğunlukları üzerinde artırıcı, bağıl nemin ise azaltıcı etkide bulunduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, Kars atmosferinde polen ve fungal spor dağılımlarının meteorolojik faktörlere bağlı olarak şekillendiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the daily, seasonal and diurnal variations of certain allergenic pollen and fungal spores (Cladosporium and Alternaria) in the atmosphere of Kars province during 2025, as well as their relationships with meteorological factors, were investigated. Sampling was carried out using a volumetric pollen trap based on the Hirst principle, and the obtained data were evaluated as pollen/m³ and spores/m3. A total of 13678 pollen/m3 were identified, representing 38 taxa, of which 19 belonged to woody plants and 19 to herbaceous plants. Woody taxa accounted for 32.29% of the total pollen, while herbaceous taxa constituted 67.71%. The dominant pollen taxa (≥1%) were Poaceae (30.11%), Pinaceae (11.00%), Urticaceae (10.89%), Cupressaceae/Taxaceae (8.30%), Artemisia (6.84%), Amaranthaceae (4.49%), Betula (4.09%), Rumex (3.30%), Boraginaceae (3.06%), Plantago (2.60%), Quercus (1.56%), Fraxinus (1.37%), Salix (1.31%), Asteraceae (1.25%) and Populus (1.18%). Pollen was recorded throughout the year, with maximum concentrations observed in June and July. A total of 97820 spores/m3 were detected, with Cladosporium (64998 spores/m3; 66.45%) and Alternaria (5714 spores/m3; 5.84%) identified as the dominant fungal taxa. Fungal spore concentrations also reached their peak levels in June and July. Spearman correlation analysis revealed that temperature and wind speed had a positive effect on pollen and spore concentrations, whereas relative humidity showed a negative effect. The findings indicate that the distribution and dynamics of airborne pollen and fungal spores in Kars are strongly influenced by meteorological factors.
Benzer Tezler
- Türkiye'de karma yemlerde uygulanan sübvansiyonun çeşitli etkilerinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
BUKET KARATURHAN
- Halı ipliği yapımında kullanılan yünlerin teknolojik özellikleri üzerinde araştırmalar
Investigations on the technological properties of wools which are used in woollen carpet yarn production
BEKİR YILMAZ
