Kentsel dönüşümde iç mekan analizi: Yeni Mamak kentsel dönüşüm projesi örneği
Interior space analysis in urban transformation: The case of the new Mamak urban transformation project
- Tez No: 1015893
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Kentsel dönüşüm, Mekan tasarımı, Mimari tasarım, İç mekan tasarımı, Urban transformation, Space design, Architectural design, Interior design
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kentsel dönüşüm projelerinde yerleşke ölçeğinde alınan kararların konut iç mekan tasarımı ve kullanım biçimleri üzerindeki belirleyici etkisini incelemektedir. Türkiye'deki kentsel dönüşüm literatüründe yerleşke kararları çoğunlukla blok yerleşimi, yoğunluk ve açık alan düzeni gibi fiziksel çevre unsurları üzerinden değerlendirilmektedir. Çalışmanın çıkış noktasını, bu kararların konut iç mekanına ve kullanıcı deneyimine etkilerinin yeterince görünür olmaması oluşturmaktadır. Araştırma, Ankara'nın geniş kapsamlı kentsel dönüşüm projelerinden biri olan Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamındaki 100. Yıl Sitesi'nde, nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüştür. Çalışmada farklı hanelerden 26 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış; gözlem ve görsel kayıtlarla tasarlanan mekan ile yaşanan mekan arasındaki farklar ortaya koyulmuştur. Yerleşke ve daire planlarının analizi bu ilişkinin anlaşılmasını sağlamıştır. Elde edilen veriler, dönüşümün yalnızca konutun metrekaresi ve oda sayısı gibi fiziksel özellikler üzerinden değil; yerleşim düzeni, kültürel yapı, günlük pratikler ve demografik özelliklerle ele alınması gerektiğini göstermektedir. İşlev kaymaları özellikle çamaşırlık, balkon ve ebeveyn banyosu gibi mekanlarda görülmektedir. Bu kaymalar, kullanıcıların planı reddetmesinden çok, konut kurgusunun yaşam pratikleriyle örtüşmemesinden kaynaklanmaktadır. Çalışma, kentsel dönüşüm projeleriyle iç mimarlık disiplini arasında köprü kurmayı amaçlamaktadır. Büyük ölçekli kamusal toplu konut projelerinde geri planda kalan iç mekan tasarımının önemi vurgulanırken, uyumsuz tasarım kararlarının sonuçları örnekler üzerinden gösterilmektedir. Sonuç olarak tez, yerleşke ile konutun birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini; kullanıcı yaşamı, bölgesel alışkanlıklar ve günlük pratikler temelinde birlikte tasarlanması gereken uyumlu bir yaşam çevresi olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the effect of decisions made at the scale of the residential site in urban transformation projects on housing interior design and patterns of use. In the literature on urban transformation in Turkey, site decisions are mostly evaluated through the physical environment, such as block layout, density, and open space organization. The starting point of this study is that their effects on housing interiors and user experience remain insufficiently visible. The research was conducted through a qualitative approach in the 100th Year Housing Estate within the Yeni Mamak Urban Transformation Project, selected as one of the most extensive urban transformation projects in Ankara. Based on semi-structured interviews with 26 participants from different households, together with on-site observations and visual records of housing interiors, the study reveals the differences between designed space and lived space. This relationship was also identified through the spatial analysis of the site and apartment plans. The findings show that transformation should be addressed not only through physical features such as dwelling size and number of rooms, but also through settlement layout, the cultural structure of the local community, daily practices, and demographic characteristics. Functional shifts are observed especially in the laundry area, balcony, and en suite bathroom. These shifts result not from users' rejection of the plan, but from the mismatch between the housing layout and everyday life practices. In conclusion, the thesis shows that the residential site and the dwelling cannot be considered independently from one another, and that they should be designed together as a coherent living environment shaped by users' lives, regional habits, and daily practices.
Benzer Tezler
- Kentsel dönüşümden etkilenen ailelerde demografik ekonomik sosyal ve eğitsel değişmeler: Mamak örneği
Demographic economic social and educational changes in families affected by urban transformation: The case of Mamak
SEYDİ BATTAL BERTLEK
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RIFAT MİSER
- Urban transformation as political and ideological intervention in space: A case study in Diyarbakır
Mekana politik ve ideolojik bir müdahale olarak kentsel dönüşüm: Diyarbakır örneği
DİREN TAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BARIŞ MÜCEN
- Affordability and quality issues in social housing; a comparative study in selected European countries
Sosyal konutta erişilebilirlik ve kalite sorunları; seçilen Avrupa ülkelerinde karşılaştırmalı bir araştırma
SHILAN GHARANFOLI
Doktora
İngilizce
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZİLET YURDANUR DÜLGEROĞLU
- Türkiye'de kentsel dönüşüm politikaları: Antakya'da kentsel dönüşüm üzerine bir alan araştırması
Urban regeneration policies in Turkey: A field research on urban regeneration in Antakya
ASLIHAN GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENOL ADIGÜZEL
- Tasarımda Loft anlayışı
Loft concept in design
ZEYNEP KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Kültür Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE YILDIRAN