Geri Dön

Ratlarda farklı dozlarda akrilamid maruziyetinin kan serum parametrelerine etkisi

The effect of exposure to different doses of acrylamide on blood serum parameters in rats

PDF İndir

  1. Tez No: 1016147
  2. Yazar: RANA KARÇAALTINCABA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ZAFER BULUT
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Biyokimya, Biochemistry
  6. Anahtar Kelimeler: Akrilamid, Kan Serum Parametreleri, Toksisite, Wistar-Albino Rat, Acrylamide, Blood Serum Parameters, Wistar-Albino Rat, Toxicity
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Akrilamid, özellikle karbonhidratça zengin gıdaların yüksek sıcaklıklarda işlenmesi sırasında oluşabilen; nörotoksik, genotoksik ve potansiyel karsinojenik etkileri nedeniyle toksikolojik açıdan önem taşıyan bir bileşiktir. Bu çalışmada, Wistar-Albino ratlarda farklı dozlarda akrilamid maruziyetinin kan serum biyokimyasal parametreleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 10–12 haftalık, 340–390 g ağırlığında toplam 60 erkek Wistar-Albino rat kullanılmıştır. Hayvanlar her grupta 10 rat olacak şekilde altı gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmamış; deney gruplarına ise 15 gün süreyle gastrik gavaj yoluyla günlük 2,5, 5, 10, 20 ve 40 mg/kg dozlarında akrilamid uygulanmıştır. Son uygulamadan 24 saat sonra alınan kan örneklerinden elde edilen serumlarda karaciğer ve böbrek fonksiyon parametreleri, lipid profili, protein parametreleri, elektrolitler ve enzim düzeyleri otoanalizör ile değerlendirilmiştir. Veriler tek yönlü ANOVA ve Tukey çoklu karşılaştırma testi ile analiz edilmiş, p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgulara göre HDL, GGT, ALT, AST, LDH, kalsiyum, potasyum ve ürik asit düzeylerinde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Buna karşın, özellikle 40 mg/kg akrilamid uygulanan grupta trigliserid ve amilaz düzeylerinde anlamlı azalma; total bilirubin, üre, kreatinin, fosfor, magnezyum, sodyum, klor, total protein, albumin ve total kolesterol düzeylerinde anlamlı artış belirlenmiştir. Ayrıca ALP düzeylerinde 10 mg/kg ve üzeri dozlarda, CK düzeylerinde ise 5 mg/kg ve üzeri dozlarda anlamlı azalma saptanmıştır. Yalnızca 40 mg/kg grubunda arka ekstremitelerde kısmi felç bulguları gözlenmiştir. Sonuç olarak, akrilamid maruziyetinin ratlarda serum biyokimyasal parametrelerde doza bağlı değişikliklere yol açtığı, özellikle yüksek dozda renal fonksiyonlar, elektrolit dengesi, lipid metabolizması ve bazı enzim sistemleri üzerinde belirgin biyokimyasal etkiler oluşturabileceği belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

Acrylamide is a compound that may be formed especially during the high-temperature processing of carbohydrate-rich foods and is toxicologically important due to its neurotoxic, genotoxic, and potential carcinogenic effects. This study aimed to evaluate the effects of different doses of acrylamide exposure on blood serum biochemical parameters in Wistar-Albino rats. A total of 60 healthy male Wistar-Albino rats aged 10–12 weeks and weighing 340–390 g were used in the study. The animals were divided into six groups, with 10 rats in each group. No treatment was administered to the control group, while the experimental groups received acrylamide at daily doses of 2.5, 5, 10, 20, and 40 mg/kg via gastric gavage for 15 days. Twenty-four hours after the final administration, blood samples were collected, and serum samples were analyzed using an autoanalyzer for liver and kidney function parameters, lipid profile, protein parameters, electrolytes, and enzyme levels. The data were analyzed using one-way ANOVA and Tukey's multiple comparison test, with p<0.05 considered statistically significant. According to the findings, no significant differences were observed in HDL, GGT, ALT, AST, LDH, calcium, potassium, and uric acid levels. However, in the 40 mg/kg acrylamide group, triglyceride and amylase levels significantly decreased, while total bilirubin, urea, creatinine, phosphorus, magnesium, sodium, chloride, total protein, albumin, and total cholesterol levels significantly increased. In addition, ALP levels significantly decreased at doses of 10 mg/kg and above, while CK levels significantly decreased at doses of 5 mg/kg and above. Partial paralysis of the hind limbs was observed only in the 40 mg/kg group. In conclusion, acrylamide exposure caused dose-dependent changes in serum biochemical parameters in rats. These findings indicate that, particularly at high doses, acrylamide may exert marked biochemical effects on renal function, electrolyte balance, lipid metabolism, and certain enzyme systems.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    786254

    Ratlarda subakut akrilamid maruziyetine karşı baikalin, vitamin c ve kombinasyonlarının etkinliğinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the efficacy of baicalin, vitamin c, and combinations against subacute acrylamide exposure in rats

    FERDİ KARAKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Veteriner HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET YASİN TEKELİ

  2. Tez No

    195238

    Ratlarda farklı dozlarda uygulanan çinkonun çeşitli dokularda oksidan-antioksidan sisteme etkileri

    The effects of different doses of zinc on oxidant-antioxidant system in rat various tissues

    ÖZLEM ÖZBAŞ DEMİREL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    BiyokimyaGazi Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. AYŞE BİLGİHAN

  3. Tez No

    845406

    Ratlarda farklı dozlarda kullanılan transdermal fentanilin karaciğer üzerine biyokimyasal ve histopatolojik etkileri

    Used at different doses in ratstransdermal fentanyl on the liverbiochemical and histopathological effects

    ZEYNEP ÖZDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Anestezi ve ReanimasyonVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURETTİN KURT

  4. Tez No

    820225

    Ratlarda sugammadex sonrası farklı dozlarda rokuronyum ile kas gevşetici etkinliği ve süresinin train of four ile değerlendirilmesi

    Evaluation of the muscle relaxant effectiveness and duration of different doses of rocuronium after sugammadex in rats with train of four

    HALİL CİHAN KÖSE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bakanlığı

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    UZMAN TAMER KUZUCUOĞLU

  5. Tez No

    236099

    Farklı dozlarda 2,3,7,8-Tetraklorodibenzo-p-dioksin tarafından ratlarda beyin, karaciğer, böbrek ve kalp gibi dokularda oluşturulan oksidatif stres üzerine Likopen'in koruyuculuğu

    Protective effect of Lycopene on oxidative stress induced by different doses of 2,3,7,8-Tetrachlorodibenzo-p-dioxin in brain, liver, kidney and heart tissues of rats

    FATİH SAKİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Veteriner HekimliğiFırat Üniversitesi

    Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KADİR SERVİ

Geri Dön