Kleitophon diyaloğuna göre Sokratik yöntemin özellikleri ve sakıncaları
Characteristics and limitations of the Socratic method according to the Clitophon dialogue
- Tez No: 1016474
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN YÜCEFER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Platon, Sokrates, Sokrates yöntemi, Sokratik sorgulama, Platon, Socrates, Socrates method, Socratic questioning
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kleitophon diyaloğunda Kleitophon, Sokratik yöntemin gücünü ve sınırlılığını tartışmaya açar. Ona göre Sokrates etkili bir şekilde insanları erdeme çağırırken erdemin ne olduğunu söylememektedir. Bu tez Kleitophon diyaloğu bağlamında Sokratik yöntemin gücünü ve sınırlılığını incelemeyi amaçlamaktadır. Platon'un erken dönem diyaloglarında tasvir edilen Sokrates'in felsefe yapma pratiği elenktik bir yapı sergiler. Sokrates muhataplarına adalet, cesaret, dostluk gibi ahlaki kavramların ne olduğunu sorar ve ardından verilen yanıtların tutarlılığını sınar. Böylece kişi bilgi sahibi olduğunu düşündüğü konularda aporia durumuna varır. Cehaletin açığa çıkmasıyla elenkhos, kişiyi felsefi araştırmaya yönelten protreptik bir işlev üstlenir. Bu haliyle Sokratik yöntem, Kleitophon'un eleştirdiği gibi, felsefeye yönelmemiş olanlar için teşvik edici bir işlev üstlenirken felsefeye yönelmiş olanlara pozitif bir bilgi sunmaz.
Özet (Çeviri)
In the Clitophon dialogue, Clitophon opens up the power and limitation of the Socratic method for discussion. According to him, while Socrates effectively exhorts people to virtue, he does not state what virtue actually is. This thesis aims to examine the power and limitation of the Socratic method within the context of the Clitophon dialogue. The practice of philosophizing by Socrates, as depicted in Plato's early dialogues, exhibits an elenctic structure. Socrates asks his interlocutors what moral concepts such as justice, courage, and friendship are, and subsequently tests the consistency of the answers provided. Consequently, the individual arrives at a state of aporia regarding topics they presumed to know. With the exposure of ignorance, the elenchos assumes a protreptic function that directs the individual toward philosophical inquiry. In this state, as Clitophon criticizes, the Socratic method undertakes an encouraging function for those who have not yet turned to philosophy, whereas it fails to offer positive knowledge to those who already have.