Azerbaycan ve Türkiye'de rüzgar ve güneş enerji üretim santrallerinin verim bazlı karşılaştırılması
Efficiency-based comparison of wind and solar power generation plants in azerbaijan and Turkey
- Tez No: 1016728
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ERHAN ÇİMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Electrical and Electronics Engineering
- Anahtar Kelimeler: HOMER Pro, yenilenebilir enerji, güneş ve rüzgar enerjisi, kapasite faktörü, Azerbaycan ve Türkiye, HOMER Pro, renewable energy, solar and wind energy, capacity factor, Azerbaijan and Türkiye
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, Azerbaycan ve Türkiye'deki güneş ve rüzgar enerjisi sistemlerinin teknik ve ekonomik verimliliğini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Çalışmada HOMER Pro enerji modelleme programı kullanılmış ve simülasyon ve optimizasyon sonuçlarına dayanarak enerji üretimi, kapasite faktörü, maliyet göstergeleri ve emisyon etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada her iki ülke için ayrı güneş ve rüzgar enerjisi sistemi modelleri oluşturulmuş ve gerçek iklim verilerine dayalı saatlik simülasyon sonuçları karşılaştırılmıştır. Metodolojik çerçevede Küresel Güneş Atlası, Küresel Rüzgar Atlası, Azerbaycan Cumhuriyeti Enerji Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verileri kullanılmıştır. Analizde küresel yatay ışınım, ortalama rüzgâr hızı, düzeylendirilmiş enerji maliyeti, sermaye yatırım maliyeti, işletme ve bakım maliyetleri, yatırımın geri dönüş oranı ve geri ödeme süresi değerlendirilmiştir. Sonuçlar, Azerbaycan'ın özellikle Hazar kıyı bölgelerinde yüksek rüzgar hızları nedeniyle daha yüksek bir kapasite faktörüne sahip olduğunu, Türkiye'nin ise büyük radyasyon potansiyeli ile güneş enerjisinde üstün sonuçlar gösterdiğini ortaya koymuştur. Her iki ülkedeki 1,5 MW'lık sistemler için simülasyon sonuçları, yenilenebilir enerjinin talebi yüksek oranda karşılayabileceğini göstermiştir. Emisyon sonuçlarının negatif değerleri, karbon azaltım potansiyelini doğrulamaktadır. Nakit akışı grafikleri, yüksek başlangıç sermayesine rağmen uzun vadede olumlu ve pozitif ekonomik sonuçlar elde edildiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, bölgesel enerji entegrasyonu, hibrit sistemlerin edilmesi, enerji depolama teknolojilerinin geliştirilmesi, LCOE tabanlı politikalar ve yeşil finansman araçlarının genişletilmesi gibi alanlarda pratik öneriler sunmaktadır. Azerbaycan ve Türkiye'de gerçekleştirilen HOMER Pro tabanlı simülasyonların, yenilenebilir enerji sistemlerinin yalnızca üretim hacmine değil, aynı zamanda sürdürülebilirliğine ve verimliliğine de odaklanan kapsamlı bir değerlendirmesini sağladığını göstermektedir. Sonuçlara göre, Azerbaycan'da rüzgar enerjisi daha yüksek kapasite faktörü ve istikrarlı üretim profiliyle öne çıkarken, Türkiye'de güneş enerjisi geniş uygulama olanakları ve yüksek üretim potansiyeliyle hakim konumdadır. Her iki ülkede de, 1,5 MW güç sınıfındaki sistemlerin ekonomik fizibilitesi, pozitif nakit akışları ve negatif emisyon sonuçlarıyla doğrulanmıştır. Tezin bilimsel yeniliği, Azerbaycan ve Türkiye'deki güneş ve rüzgar sistemlerinin aynı metodoloji kullanılarak modellenmesi ve karşılaştırmalı olarak analiz edilmesidir.
Özet (Çeviri)
The main objective of this study is to comparatively evaluate the technical and economic efficiency of solar and wind energy systems in Azerbaijan and Turkey. The HOMER Pro energy modeling program was used in the study, and energy production, capacity factor, cost indicators, and emission effects were analyzed based on simulation and optimization results. Separate solar and wind energy system models were created for both countries, and hourly simulation results based on real climate data were compared. The methodological framework utilized data from the Global Solar Atlas, the Global Wind Atlas, the Ministry of Energy of the Republic of Azerbaijan, and the Ministry of Energy and Natural Resources of the Republic of Turkey. The analysis evaluated GHI, wind speed, LCOE, CAPEX, OPEX, ROI, and payback period. The results revealed that Azerbaijan has a higher capacity factor, particularly due to high wind speeds in the Caspian coastal regions, while Türkiye showed superior results in solar energy due to its large radiation potential. Simulation results for 1.5 MW systems in both countries showed that renewable energy can meet a high percentage of demand. The negative values of the emission results confirm the carbon reduction potential. Cash flow graphs show that despite high initial capital, positive economic results are achieved in the long term. The research findings offer practical recommendations in areas such as regional energy integration, the adoption of hybrid systems, the development of energy storage technologies, LCOE-based policies, and the expansion of green financing tools. The HOMER Pro-based simulations conducted in Azerbaijan and Türkiye demonstrate a comprehensive assessment of renewable energy systems, focusing not only on production volume but also on sustainability and efficiency. According to the results, wind energy stands out in Azerbaijan with its higher capacity factor and stable production profile, while solar energy dominates in Türkiye with its wide application possibilities and high production potential. In both countries, the economic feasibility of 1.5 MW power class systems is confirmed by positive cash flows and negative emission results. The scientific novelty of the thesis lies in the modeling and comparative analysis of solar and wind systems in Azerbaijan and Turkey using the same methodology.
Benzer Tezler
- Azerbaycan petrollerinin batıya pazarlanmasında Türkiye'nin rolü ve her iki ülke ekonomisine katkıları
Başlık çevirisi yok
ENGİN ŞENOL
- Makine öğrenmesi algoritmalarıyla elektrik tüketimi için talep tahmin modellemeleri ve yenilenebilir enerjinin artan önemi: Türkiye örneği
Demand forecasting modelling for electricity consumption with machine learning algorithms and the increasing importance of renewable energy: The case of Turkiye
İLKNUR YEŞİM DİNÇEL KIRATOĞLU
- Sınır ötesi elektrik ticaretinin gün öncesi piyasası fiyat oynaklığı üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
Impact of cross-border electricity trade on day-ahead market price volatility: A case study of Turkey
MUSTAFA EMİN MALKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERMİN ONAYGİL
- Türkiye'nin jeopolitik gücü için 2000'li yıllardan sonra bölge ülkeleri ile petrol ve doğal gaz ilişkileri
Turkey's oil and gas relations with the countries in that region after 2000s for its jeopolitical power
MEHMET İNAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Uluslararası İlişkilerYeni Yüzyıl ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET ÖZCAN