Fatih Sultan Mehmed ve Ekber Şah devirlerinde merkezileşme politikalarının karşılaştırılması
A comparative analysis of centralization policies during the reigns of Sultan Mehmed the Conqueror and Emperor Akbar
- Tez No: 1017558
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAN ORUÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Fatih Sultan Mehmed ve Ekber Şah devirlerinde uygulanan merkezileşme politikalarını karşılaştırmalı bir perspektifle ele almaktadır. Her iki hükümdar da saltanatları dönemlerinde idare ettikleri devlet mekanizmalarında siyasi, idari, kültürel ve dini alanlarda, siyasi otoritelerini güçlendirmek maksadıyla merkezileşme politikaları uygulamışlardır. Çalışmamızda, dört ana başlık halinde işlenen merkezileşme politikaları; tarih yazımı, din, idari sistemler ve eğitim konuları üzerine yoğunlaşılmıştır. Tarih yazımı noktasında her iki hükümdarın da kendi siyasi meşruiyetlerinin yanı sıra ideolojik bir oluşumu ve yönetim tarzlarını destekleyecek bir tarih anlatısı ortaya çıkarma çabalarına giriştikleri gözlemlenmiştir. Öte yandan dini manada uygulanan merkezileşme politikaları ise Fatih Sultan Mehmed'in Sünni ulemayı kontrol altına alması ile sonuçlanırken Ekber Şah örneğinde ise farklı dini unsurların bir araya getirilmesi ile oluşturulan Din-i İlahi inanç sistemi ile sonuçlanmaktadır. İdari sistemler üzerinde uygulanan politikalar ise her iki hükümdarın da bu sistemler üzerinde merkezin rolünü arttırması ile sonuçlanmaktadır. Çalışmamızın son başlığı olan eğitim alanında uygulanan merkezileşme örneğinde ise Fatih Sultan Mehmed'in medrese sistemini teşkilatlandırması hususuna değinilirken Ekber Şah'ın ise Hindistan coğrafyasında varlık gösteren farklı dini yapıların bir araya getirilmesi hususuma değinilmiştir. Bu bağlamda, ortaya konulan bu çalışmada, farklı coğrafi ve kültürel yapılarda uygulanan fakat benzer amaçlara sahip olan her iki hükümdarın politikalarını karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the centralization policies implemented during the reigns of Mehmed the Conqueror and Akbar Shah from a comparative perspective. Both rulers implemented centralization policies in the political, administrative, cultural, and religious spheres of the state mechanisms they governed during their reigns, with the aim of strengthening their political authority. Our study focuses on centralization policies under four main headings: historiography, religion, administrative systems, and education. In terms of historiography, it has been observed that both rulers attempted to create a historical narrative that would support their ideological formation and style of governance, as well as their political legitimacy. On the other hand, centralization policies implemented in the religious sphere resulted in Mehmed the Conqueror bringing Sunni scholars under his control, while in the case of Akbar Shah, they resulted in the creation of the Din-i Ilahi belief system, which brought together different religious elements. The policies implemented on administrative systems resulted in both rulers increasing the role of the center in these systems. In the final section of our study, which focuses on centralization in the field of education, we discuss Mehmed's organization of the madrasa system, while Ekber's efforts to bring together different religious structures present in the geography of India are also addressed. In this context, this study aims to provide a comparative analysis of the policies of both rulers, which were implemented in different geographical and cultural contexts but shared similar objectives.
Benzer Tezler
- Şah Mahmud Murakkaı'nın tezhip sanatı ve kıt'a tasarımı yönüyle değerlendirilmesi
Evaluation of Shah Mahmud Murakka in terms of illumination art and kit'a design
NİHAL ARACI
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2019
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA NASUHİ ÇELEBİ
- İstanbul müze ve kütüphanelerinde bulunan 16. yy. Şiraz üslubuna ait tezhipli elyazması eserlerin incelenmesi
This thesis focuses on Shiraz style illuminated manuscripts of the 16th century that are retrieved from major museum and library collections located in İstanbul
LALE YILDIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA N. ÇELEBİ
- Osmanlı Döneminde Firavun'un imanı meselesi,literatürü ve Kutbüddînzâde el-İznîkî'nin (Ö.885/1480) risalesi
The issue and the literature of the faith of the pharaoh in the Ottoman Period and Qutb al-Dīn Zāda's (D. 885/1480) treatise
FEYZULLAH ARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinKocaeli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADİR GÖMBEYAZ
- Uzun Firdevsî'nin Hayât-nâme'si (İnceleme-metin)
Firdevsî-i tavîl's Hayât-nâme (Textual analysis-cricital edition)
MÜNİRE NUREFŞAN KAPAL
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH AZMİ BİLGİN
- II. Bayezid'in annesi Gülbahar Hatun'un hayatı ve vakıfları
The life and foundations of Gülbahar Hatun, II. Bayezid's mother
KÜBRA DURSUN