Üç yaş altı çocukların beslenme sırasında ekran maruziyetleri ile annelerin sorun çözme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between screen exposure during feeding and mothers' problem-solving skills in children under three years old
- Tez No: 1017581
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE KURDAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ekran maruziyeti, sorun çözme, ebeveyn stresi, Screen exposure, problem-solving, parenting stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Üç yaş altı çocukların beslenme sırasındaki ekran maruziyetleri ile annelerin sorun çözme becerileri ve ebeveynlik stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesiydi. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki araştırma, Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran, 0-3 yaş çocuğa sahip annelerle yürütüldü. Verilerin toplanmasında, sosyodemografik bilgiler ve ekran kullanımına yönelik sorular içeren form, Sosyal Sorun Çözme Envanteri Kısa Formu (SSÇE-KF) ve Anne-Baba Stres Ölçeği (ABSÖ) kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya 173 anne-çocuk çifti dahil edildi. Çocukların yaş ortalaması 1,49±0,78 yıl, annelerin yaş ortalaması 30,40±3,82 yıldı. Annelerin %60,70'i beslenme sırasında ekran kullanımının çocukların beslenme alışkanlıkları üzerinde olumsuz etkileri olduğunu belirtirken, %20,23'ü olumlu etkileri olduğunu düşünüyordu. Katılımcıların %27,17'si çocuklarını beslerken ekran kullanmadıklarını ifade etti. SSÇE-KF toplam puan ortalaması 62,48±14,34, ABSÖ puan ortalaması 50,12±7,58'di. Beslenme sırasında ekran kullanmayan annelerin SSÇE-KF puan ortalaması kullananlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek (69,52±10,65, 59,91±14,68; p<0,001), ABSÖ puan ortalaması daha yüksekti (52,95±6,99, 40,06±7,54; p=0,002). Üniversite üzeri eğitim (p=0,019), yüksek gelir (p=0,017), planlı gebelik (p=0,012) ve baba desteği (p=0,021) daha yüksek sorun çözme becerisi ile ilişkiliydi. SSÇE-KF ile ABSÖ puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptandı (r=0,490; p<0,001). Sonuç: Annelerin çocuklarının beslenmesi sırasında ekran kullanımı, çocuk odaklı bir alışkanlık olmanın ötesinde, sorun çözme becerileri ve yaşadıkları ebeveynlik stresiyle bağlantılı olabilir. Ekran, özellikle beslenme saatlerindeki güçlükleri yönetmede kısa vadeli bir baş etme mekanizması olarak kullanılmaktadır. Bu davranışı azaltmaya yönelik müdahalelerin başarısını artırmak için annelerin sorun çözme becerilerinin güçlendirilmesi ve ebeveynlik sürecindeki stres yönetimi için destek verilmesi düşünülebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study examined the relationship between screen exposure during feeding in children under three years of age, maternal social problem-solving skills, and parenting stress levels. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive study was conducted with mothers of children aged 0-3 years who applied to the Çukurova University Education Family Health Center. Data collection tools included a questionnaire covering sociodemographic details and screen habits, the Social Problem-Solving Inventory-Revised Short Form (SPSS-R-SF), and the Parenting Stress Scale (PSS). Results: The study sample consisted of 173 mother-child pairs. The mean age was 1.49±0.78 years for children and 30.40±3.82 years for mothers. While 60.70% of mothers reported that screen use during feeding negatively affected children's eating habits, 20.23% reported a positive effect. Among the participants, 27.17% reported not using screens while feeding their children. The mean total score was 62.48±14.34 for the SPSS-R-SF and 50.12±7.58 for the PSS. Mothers who did not use screens during feeding had significantly higher mean SPSS-R-SF scores (69.52±10.65 vs. 59.91±14.68; p<0.001) and higher mean PSS scores (52.95±6.99 vs. 40.06±7.54; p=0.002) compared to those who did. Higher education levels above university (p=0.019), high income (p=0.017), planned pregnancy (p=0.012), and paternal support (p=0.021) were associated with higher problem-solving skills. A moderate, positive, and significant correlation was found between SPSS-R-SF and PSS scores (r=0.490; p<0.001). Conclusion: Screen use during child feeding appears to be more than just a child-centered habit; it may be closely linked to mothers' problem-solving skills and parenting stress. Screens are used as a short-term coping mechanism, particularly to manage difficulties encountered during mealtimes. To help reduce this habit, it may be beneficial to support mothers in developing stronger problem-solving skills and to provide them with guidance and resources to manage better the stress associated with parenting.
Benzer Tezler
- Altı ay altı yaş arası çocuklarda iştahsızlık sıklığı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
The frequency of appetite loss and determination of affecting factors in children aged between six months and six years
CELAL BİRLİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGaziantep ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN ÇÖL
- Kreşe devam eden 3-6 yaş çocuklarının beslenmeye ilişkin tutum ve davranışlarında ailenin rolü
The role of parents on nutritional manners and behaviours of 3-6 years old children going to nursaries
MELTEM MERMER
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Besin Hijyeni ve TeknolojisiHacettepe ÜniversitesiToplu Beslenme Sistemleri Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN KUTLUAY MERDOL
- 0-24 ay arası süt çocuklarının beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of the nutritional statüsü of healthy infants between 0-24 months
GİZEM SULTAN YAKUT GÜRVARDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN SEMA YILDIRIM
- Tekrarlayan yatışları olan çocuk hastalarda malnütrisyon değerlendirmesi
Evaluation of malnutrition in pediatric patients with recurrent hospitalizations
ORHAN KAZAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiHarran ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DURSUN ÇADIRCI
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÜZELÇİÇEK
- İştahsızlık yakınması olan çocuklarda gastrointestinal motilite bozukluğunun ve prokinetik tedaviye yanıtın araştırılması
Gastrointestinal motility disorders and response to therapy with prokinetic agents in children with poor appetite
ÖZLEM BEKEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BENAL BÜYÜKGEBİZ