Geri Dön

Yoğun bakımda böbrek destek tedavisi alan hematolojik maligniteli hastaların 28 günlük mortalitesinin endotelyal aktivasyon stres indeks ile ilişkisi

Impact of endothelial activation and stress index score on 28-day mortality in critically ill hematologic patients receiving renal replacement therapy

PDF İndir

  1. Tez No: 1017600
  2. Yazar: BÜŞRA ÖNER AKBALIK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU TUNAY, DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN YILMAZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Anestezi ve Reanimasyon, Anesthesiology and Reanimation
  6. Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, EASIX, Hematolojik malignite, Mortalite, Yoğun bakım, Acute kidney injury, EASIX, Hematological malignancy, Mortality, Intensive care
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Hematolojik maligniteli hastalar, hastalık seyri ve yoğun kemoterapiler nedeniyle sıklıkla yoğun bakım ünitesi (YBÜ) desteğine ihtiyaç duymaktadır. Bu grupta böbrek fonksiyon bozuklukları, yüksek mortalite ile seyreden kritik bir komplikasyondur. Endotelyal aktivasyon ve stres index (EASIX), endotel disfonksiyonunu yansıtan ve sağkalım öngörüsünde kullanılan bir skorlama sistemidir. Amaç: Bu çalışmada; hematolojik malignite tanılı, böbrek fonksiyon bozukluğu olan ya da YBÜ yatışı sırasında gelişen hastalarda EASIX'in 28 günlük mortaliteyi öngörme gücünü ve özellikle böbrek destek tedavisi (BDT) uygulanan hastalardaki prognostik değerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2015 - Ocak 2025 tarihleri arasında YBÜ'de takip edilen 284 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların kabul anındaki laktat dehidrogenaz (LDH) (U/L), serum kreatinini (SCr) (mg/dL) ve trombosit (PLT) (10⁹/L) değerlerinden EASIX skorları hesaplandı ve log2 dönüşümü üzerinden normalize edildi; böbrek fonksiyonları, böbrek hastalığı küresel sonuçları iyileştirme kılavuzu (KDIGO) kriterlerine göre takip edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %50'sine (n=142) BDT uygulandı. Tüm çalışma grubunda 28 günlük mortalite oranı %77,1 (n=219) saptandı. BDT uygulanan grupta mortalite (%82,4), uygulanmayanlara (%71,8) göre anlamlı derecede yüksekti (p=0,034). Ölen hastalarda EASIX sağ kalanlara göre belirgin düzeyde yüksek bulundu (4,60 vs 3,58; p<0,001). Receiver operating characteristic (ROC) analizinde EASIX'in, özellikle BDT uygulanan hastalarda mortaliteyi öngörmede anlamlı olduğu ve %99 özgüllüğe ulaştığı saptandı (kesim noktası >5,50; eğri altında kalan alan EAA=0,695; p=0,045). Tek değişkenli analizde EASIX >5,5 (OR: 3,228; p=0,002) mortalite ile ilişkili bulunurken; çok değişkenli analizde APACHE II/>20,5, invaziv mekanik ventilasyon (İMV) uygulamaya başlanma süresi ve vazopressör ihtiyacı bağımsız prediktörler olarak öne çıktı. KDIGO evrelerine göre yapılan alt grup analizinde EASIX'in ayırt edici gücü renal disfonksiyon şiddetiyle paralel olarak arttı; KDIGO evre 1 ve 2'de anlamlı bulunmazken (EAA:0,573 ve 0,636), KDIGO evre 3'te EAA 0,675 olarak anlamlı saptandı (p=0,003). Hematolojik malignite alt grup analizinde ise hem lösemi/lenfoma grubunda hem de multiple myelom (MM) grubunda (EAA: 0,620 ve 0,682 ) EASIX prediktif değeri anlamlı saptandı (p=0,022 ve p=0,006). Sonuç: EASIX, hematolojik maligniteli kritik hastalarda 28 günlük mortalite ile ilişkili, hızlı ve kolay uygulanabilir bir parametredir. Özellikle BDT gereksinimi olan hastalarda yüksek özgüllük sunması, KDIGO evre 3 alt grubunda yüksek prediktif performans sergilemesi endotel disfonksiyonunun şiddetini yansıtmaktadır. Ancak çok değişkenli analiz sonuçları, EASIX'in tek başına değil; APACHE II ve diğer klinik değişkenlerle birlikte değerlendirildiğinde daha yüksek klinik değer taşıdığını göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction: Patients with hematological malignancies frequently require intensive care unit (ICU) support due to their disease course and intensive chemotherapy regimens. In this population, renal dysfunction is a critical complication associated with high mortality. The endothelial activation and stress index (EASIX) is a scoring system reflecting endothelial dysfunction and used for survival prediction. Objective: This study aimed to evaluate the predictive power of EASIX for 28-day mortality in patients diagnosed with hematological malignancy who either had pre-existing renal dysfunction or developed it during ICU admission and, particularly, to assess its prognostic value in the subgroup of patients undergoing renal replacement therapy (RRT). Materials and methods: Data from 284 patients followed in the ICU between January 2015 and January 2025 were retrospectively analyzed. EASIX scores were calculated from lactate dehydrogenase (LDH) (U/L), serum creatinine (SCr) (mg/dL), and platelet (PLT) (10⁹/L) values obtained at admission and normalized with log₂ transformation; renal functions were monitored according to the Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) criteria. Results: RRT was administered to 50% (n=142) of the patients. The 28-day mortality rate for the entire cohort was 77.1% (n=219). Mortality was significantly higher in the RRT group (82.4%) compared to those who did not receive RRT (71.8%) (p=0.034). EASIX scores were significantly higher in non-survivors compared to survivors (4.60 vs. 3.58; p<0.001). Receiver operating characteristic (ROC) analysis revealed that the EASIX score was significant in predicting mortality, particularly in patients receiving RRT, achieving 99% specificity (cut-off >5.50; area under the curve [AUC]=0.695; p=0.045). In univariate analysis, EASIX >5.5 (OR: 3.228; p=0.002) was associated with mortality, whereas in multivariate analysis, APACHE II >20.5, time to invasive mechanical ventilation (IMV) initiation, and vasopressor requirement emerged as independent predictors. In the subgroup analysis stratified by KDIGO stages, the discriminatory power of the EASIX score increased in parallel with the severity of renal dysfunction; while it did not reach statistical significance in KDIGO stages 1 and 2 (AUC: 0.573 and 0.636, respectively), the AUC reached 0.675 at KDIGO stage 3, which was statistically significant (p=0.003). In the hematologic malignancy subgroup analysis, the predictive value of EASIX was statistically significant in both the leukemia/lymphoma group and the multiple myeloma (MM) group (AUC: 0.620 and 0.682, respectively; p=0.022 and p=0.006). Conclusion: The EASIX score is a rapid and easily applicable parameter associated with 28-day mortality in critically ill patients with hematological malignancies. Its high specificity in patients requiring RRT, along with high predictive performance in KDIGO stage 3, reflects the severity of endothelial dysfunction. However, multivariate analysis results demonstrate that EASIX carries higher clinical value when evaluated together with APACHE II and other clinical variables rather than as a standalone predictor.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    516732

    Yoğun bakıma kabul edilen malignite hastalarının prognostik göstergeleri ve mortalite-morbiditelerinin incelenmesi

    Investigation prognostic indicators and mortality-morbidities of malignancy patients admitted to icu

    SELÇUK ASAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Anestezi ve ReanimasyonUludağ Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. REMZİ İŞÇİMEN

  2. Tez No

    615044

    Kronik kalp yetmezliği olan hastalarda uzun süreli nutrisyonel destek uygulamalarının biyokimyasal parametreler, morbidite ve mortalite üzerine etkilerinin araştırılması

    Investigation of the effects of long-term nutritional supplementation on biochemical parameters, morbidity and mortality in patients with chronic heart failure

    BUKET ÖZYAPRAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bakanlığı

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    DR. AYŞE BAYSAL

  3. Tez No

    870411

    Kritik hasta çocuklarda sürekli renal destek tedavi yöntemleri ve dozlarının prokalsitonin düzeyine etkileri

    Effects of continuous kidney replacement therapy methods and doses on procalcitonin levels in critically ill children

    ARİFE UFACIK YÖNDEM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DEMET DEMİRKOL

  4. Tez No

    662351

    Erişkin yoğun bakım ünitesinde invaziv ve non–invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda stres hormon ve metabolitlerinin düzeylerinin (kortizol, insülin, TSH, FT3, FT4, vanil mandelik asit) mortalite üzerine etkisinin karşılaştırılması

    Comparison of the effects of stress hormones and metabolites levels (cortisol, insuline, TSH, FT3, FT4, vanyl mandelic acid) on mortality in patients undergoi̇ng invasive and non-invasive mechanical ventilation in adult intensive care unit

    NİLAY AKSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜNİZ KÖKSAL

  5. Tez No

    870032

    Hipoksik iskemik ensefalopati nedeniyle terapötik hipotermi tedavisi uygulanan hastalarda akut böbrek hasarının pRIFLE ve AKIN kriterlerine göre değerlendirilmesi

    Evaluation of acute kidney injury in patients treated with therapeutic hypothermia for hypoxic-ischemic encephalopathy: Assessment based on pRIFLE and AKIN criteria

    ECE TUĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DİDEM ARMAN

Geri Dön