Evli kadınların servikal kanserin erken tanısına yönelik tutumları ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between married women's attitudes towards early diagnosis of cervical cancer and their health literacy
- Tez No: 1017900
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLHAN YİĞİTALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Serviks Kanseri, Tutum, Erken Tanı, Sağlık Okuryazarlığı, Cervical Cancer, Attitudes, Early Diagnosis, Health Literacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özet Amaç: Evli kadınların servikal kanserin erken tanısına yönelik tutumları ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi ve bu tutumları etkileyen faktörleri incelemek. Gereç ve Yöntem: Analitik kesitsel tipteki araştırma 16.12.2024-31.01.2025 tarihlerinde Batman İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı aile sağlığı merkezlerine başvuran 30 yaş ve üstü 400 evli kadın ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında“Kişisel Bilgi Formu”,“Servikal Kanserin Erken Tanısına İlişkin Tutum Ölçeği”,“Sağlık Okuryazarlık Ölçeği HLS-14”kullanıldı. Verilerin değerlendirmesinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, normallik değerlendirmesi, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve regresyon analizleri yapıldı. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 39.63±7.92 idi. Kadınların servikal kanserin erken tanısına ilişkin tutum toplam puanı 103,07±10,79, sağlık okuryazarlığı toplam puanı 58,48±12,26 olarak belirlendi. Servikal kanser erken tanısına yönelik tutum toplam puanı ile sağlık okuryazarlığı toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,053). Sağlık okuryazarlığı toplam puanı ile algılanan duyarlılık (r=0,120; p=0,016) ve algılanan yarar (r=0,230; p<0,01) alt boyutları arasında pozitif yönlü ve zayıf anlamlı ilişkiler saptandı. Eğitim düzeyinin servikal kanser erken tanısına ilişkin tutum üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu saptandı. İlkokul (β=0,209; p<0,001) ve lise mezunlarının (β=0,113; p=0,038) üniversite ve üzeri mezunlara göre daha yüksek servikal kanser erken tanısına ilişkin tutum puanına sahip olduğu belirlendi. Sonuç: Eğitim düzeyi servikal kanser erken tanısına ilişkin tutum üzerinde anlamlı bir yordayıcıyken sağlık okuryazarlığının yordamadığı belirlendi. Servikal kanser erken tanısına ilişkin tutumu etkileyen faktörlerin derinlemesine araştırılması önemlidir.
Özet (Çeviri)
Abstract Aim: To examine the relationship between married women's attitudes towards early diagnosis of cervical cancer and their health literacy, and factors influencing these attitudes. Material and Method: This analytical cross-sectional study was conducted with 400 married women aged 30 and over who applied to family health centers affiliated with Batman Provincial Health Directorate between December 16, 2024, and January 31, 2025. Data were collected using“Personal Information Form,”“Attitude Scale Towards Early Diagnosis of Cervical Cancer,”and“Health Literacy Scale HLS-14.”Frequency, percentage, mean, standard deviation, normality assessment, t-test, ANOVA, Pearson correlation, and regression analyses were performed for data. Findings: The mean age of women was 39.63 ± 7.92 years. Total attitude score for women regarding early diagnosis of cervical cancer was determined as 103.07±10.79, and total health literacy score was 58.48±12.26. No significant relationship was found between total attitude score towards early diagnosis and total health literacy score (p=0.053). Positive and weakly significant correlations were found between total health literacy score and sub-dimensions of perceived sensitivity (r=0.120; p=0.016) and perceived benefit (r=0.230; p<0.01). Education level was found to be a significant predictor of attitude towards early diagnosis. Primary school (β=0.209; p<0.001) and high school graduates (β=0.113; p=0.038) had higher attitude scores towards early diagnosis compared to university graduates and those with higher education. Conclusion:Educational level was found to be a significant predictor of attitudes towards early diagnosis, while health literacy was not. Further in-depth investigation of factors influencing attitudes towards early diagnosis is important.
Benzer Tezler
- Pandemi sürecinde kadınların servikal kanserin erken tanısına yönelik tutumları ve etkileyen faktörler
Women's perceptions of cervical cancer and the factors affecting it N the pandemic process
ECE ULAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY ÜNSAL ATAN
- Kadınların serviks kanserinden korunma ve erken tanıya yönelik tutumları ile sağlık algıları arasındaki ilişki
The relationship between women's attitudes towards prevention of cervical cancer and early diagnosis and health perceptions
SEDANUR ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN GÜLER
- “Sağlık inanç modeli”yaklaşımı ile servikal kanserin erken tanısına ilişkin tutumlara yönelik ölçek çalışması
Developing a scale to examine attitudes toward early diagnosis of cervical cancer by using health belief model as a theoretical framework
DİLEK ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SÜHEYLA ALTUĞ ÖZSOY
- Farklı meslek gruplarındaki kadınların hpv, servikal kanser ve pap smear testi bilgi düzeyi ile davranışlarının belirlenmesi
The determination of the knowledge level and behaviour of women from various occupations about hpv, cervical cancer and pap smear test
VİLDAN SAVAŞ ÇİMKE
- Bir sanayi bölgesinde yaşayan evli kadınların meme ve serviks kanserine yöneklik farkındalıklarının saptanması ve sağlık inançlarının incelenmesi
Determining the awareness role of married women living in an industrial zone for breast and cervical cancer and investigating health beliefs
GÖZDE AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk SağlığıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ