Hemşirelik öğrencilerinin ameliyat öncesi bakım yeterliliği ile kanıta dayalı hemşirelik tutumlarına ilişkin algıları arasındaki ilişki
The relationship between nursing students' perceptions of preoperative care competence and evidence-based nursing attitudes
- Tez No: 1017901
- Danışmanlar: PROF. DR. MERYEM YAVUZ VAN GİERSBERGEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinin algılanan ameliyat öncesi hemşirelik bakım yeterliliği ile kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımdaki bu araştırma, 2025–2026 akademik yılında Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'ne kayıtlı, cerrahi stajını tamamlamış 230 üçüncü ve dördüncü sınıf öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Tanımlayıcı Özellikler Formu,“Öğrenciler İçin Kanıta Dayalı Hemşireliğin Önemi ve Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği”(KDHÖK-TÖ) ve“Hemşirelik Öğrencileri İçin Algılanan Ameliyat Öncesi Hemşirelik Bakım Yeterliliği Ölçeği”(AAÖHBYÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27.0 programından yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin ortalama yaşı 22,15 ± 1,28 yıl olup %81,7'si kadındır. Öğrencilerin %60,9'u üçüncü sınıf, %39,1'i dördüncü sınıfta öğrenim görmektedir. Öğrencilerin yalnızca %40,4'ünün kanıta dayalı uygulama konusunda önceden eğitim aldığı belirlenmiştir. Ortalama not ortalaması 3,18 ± 0,35, araştırmaya ilgi düzeyi 5,57 ± 2,46 ve staj süresince kanıta dayalı uygulamaların algılanan kullanım düzeyi 5,90 ± 1,98 olarak saptanmıştır. Öğrencilerin KDHÖK-TÖ toplam puan ortalaması 76,60±10,59, AAÖHBYÖ toplam puan ortalaması ise 94,65±14,00 olarak bulunmuştur. KDHÖK-TÖ yanıtları incelendiğinde,“Kanıta Dayalı Hemşirelik uygulamaları hasta bakımında yararlıdır”maddesinin en yüksek katılım oranına (%92,2) sahip olduğu, buna karşın“KDH uygulamalarını takip edebileceğim veri tabanlarını biliyorum”maddesinin en düşük katılım oranıyla (%56,5) öne çıktığı görülmüştür. AAÖHBYÖ yanıtları değerlendirildiğinde,“Hastayı yeterli sıvı ve besin alması konusunda destekleyebilirim”maddesinin en yüksek katılım oranına (%92,2) ulaştığı,“Ameliyat öncesi hasta verilerini değerlendirerek ameliyat sürecinde gelişebilecek komplikasyonları saptayabilirim”maddesinin ise en düşük katılım oranıyla (%69,2) öne çıktığı belirlenmiştir. Öğrencilerin araştırmaya ilgi düzeyleri, not ortalamaları ve staj süresince kanıta dayalı uygulamaların algılanan kullanım düzeyleri ile her iki ölçeğin puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p < 0,05). Cinsiyet karşılaştırmasında kadın öğrencilerin KDHÖK-TÖ'nün Kanıta Dayalı Hemşireliğin Önemi alt boyutu ile AAÖHBYÖ'nün tüm alt boyutları ve toplam puanlarının erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p < 0,05). Dördüncü sınıf öğrencilerinin KDHÖK-TÖ'nün Kanıta Dayalı Hemşireliğin Kullanımı alt boyutu ile AAÖHBYÖ'nün tüm alt boyutları ve toplam puanlarının üçüncü sınıf öğrencilerine kıyasla anlamlı biçimde yüksek olduğu görülmüştür (p < 0,05). Kanıta dayalı uygulama konusunda önceden eğitim alan öğrencilerin KDHÖK-TÖ ve AAÖHBYÖ puanlarının eğitim almayan öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p < 0,05). KDHÖK-TÖ toplam puanları ile AAÖHBYÖ toplam puanları arasında pozitif yönlü orta düzey ilişki belirlenmiştir (r = 0,622; p < 0,001). Alt boyutlar düzeyinde AAÖHBYÖ'nün Araştırma ve Mesleki Gelişim alt boyutu ile KDHÖK-TÖ toplam puanları arasında pozitif yönde orta düzey ilişki saptanmıştır (r = 0,607; p < 0,001). Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları ile algılanan ameliyat öncesi hemşirelik bakım yeterliliği arasında pozitif yönlü orta düzey bir ilişki bulunmaktadır. Kanıta dayalı uygulama eğitimi alma durumu, sınıf düzeyi ve cinsiyet değişkenlerinin hem tutumlar hem de yetkinlik algısı üzerinde anlamlı etkiler gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda kanıta dayalı uygulama eğitiminin hemşirelik müfredatına sistematik biçimde entegre edilmesi ve klinik ortamda bu uygulamaların görünürlüğünün artırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler; Kanıta dayalı hemşirelik; ameliyat öncesi bakım; hemşirelik öğrencileri; tutum; yetkinlik algısı
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the relationship between nursing students' perceived competence in preoperative nursing care and their attitudes towards evidence-based nursing. Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted on a sample of 230 third and fourth-year students enrolled in the Faculty of Nursing at Ege University during the 2025–2026 academic year who had completed their surgical internships. The data collection tools used were the Descriptive Characteristics Form,“the Attitude Scale Towards the Importance and Use of Evidence-Based Nursing for Students”(ASIUEBN), and“the Perceived Preoperative Nursing Care Competence Scale for Nursing Students”(PPreCC-NS). SPSS 27.0 software was used for data analysis. Results: The mean age of the students participating in the study was 22.15 ± 1.28, with 81.7% being female and 18.3% male. 60.9% of the students are in their third year and 39.1% are in their fourth year. It was determined that only 40.4% of the students had received prior training in evidence-based practice. The average grade point average was 3.18 ± 0.35, the level of interest in the research was 5.57 ± 2.46, and the perceived level of use of evidence-based practices during the internship was 5.90 ± 1.98. When the responses to the Evidence-Based Nursing Questionnaire (EBQ) were examined, the statement“Evidence-Based Nursing practices are beneficial in patient care”had the highest participation rate (92.2%), while the statement“I know the databases where I can follow EBN practices”had the lowest participation rate (56.5%). When the responses to the Evidence-Based Nursing Practice (EBNP) scale were evaluated, it was determined that the item“I can support the patient in receiving adequate fluids and nutrients”had the highest participation rate (92.2%), while the item“I can identify potential complications during surgery by evaluating preoperative patient data”had the lowest participation rate (69.2%). Significant positive correlations were found between students' interest in research, their grade point averages, and their perceived use of evidence-based practices during their internships, and the scores on both scales (p < 0.05). In the gender comparison, it was determined that female students had significantly higher scores on the Importance of Evidence-Based Nursing subscale of the EBNP, all subscales of the EBNP, and the total score compared to male students (p < 0.05). Fourth-year students had significantly higher scores on the Use of Evidence-Based Nursing subscale of the EBNP, all subscales of the EBNP, and the total score compared to third-year students (p < 0.05). It was found that students who received prior training in evidence-based practice had significantly higher scores on the Evidence-Based Nursing Competency Scale (EBCS) and the Perceived Preoperative Nursing Care Competency Scale (PPreCC-NS) compared to students who did not receive training (p < 0.05). A high-level positive correlation was determined between the total scores of the EBCS and the total scores of the PPreCC-NS (r = 0.622; p < 0.001). At the sub-dimension level, the strongest correlation was found between the Research and Professional Development sub-dimension of the PMS and the total scores of the EBCS (r = 0.607; p < 0.001). Conclusion: There is a high-level positive correlation between nursing students' attitudes towards evidence-based nursing and their perceived preoperative nursing care competency. It was determined that the variables of receiving evidence-based practice training, class level, and gender had significant effects on both attitudes and perceived competency. In line with these findings, it is recommended that evidence-based practice training be systematically integrated into the nursing curriculum and that the visibility of these practices in the clinical setting be increased. Keywords; Evidence-based nursing; preoperative care; nursing students; attitudes; perception of competence
Benzer Tezler
- Simülasyon ve video gösterimi yöntemlerinin hemşirelik öğrencilerinin ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası bakım verme düzeyleri üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effects of simulation and video screening methods on PRE-surgery and postoperative providing care levels of nursing students: A randomized controlled study
HAVVA YÖNEM AMAÇ
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAHŞAN ÇAM
- Hemşirelik öğrencilerinin ameliyat öncesi ve sonrası hasta bakım yönetimini öğrenmesinde bilgisayar destekli simülasyon tekniğinin etkisi
Effect of the screen based computer simulation on knowledge and skill in nursing students? learning of the preoperative and postoperative care management
AYLİN DURMAZ
Doktora
Türkçe
2012
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AKLİME DİCLE
- Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin ameliyat sonrası ağrı yönetimine ilişkin uygulamalarının belirlenmesi
Determination of the implementation of nursing final class students on post-operative pain management
GÜLÜMSER DURGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikÇukurova ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİLAY ERDEN YÜKSEKKAYA
- Açık kalp ameliyatı olan hastalarda ameliyat öncesi anksiyetelerinin giderilmesinin ameliyat sonrası anksiyete ve ağrı düzeylerine etkisi
Effects of preoperati̇ve anxi̇ety management on postoperati̇ve anxi̇ety and pai̇n severi̇ty i̇n pati̇ents undergoi̇ng open heart surgery
ELİF BUDAK
- Hemşirelik öğrencilerinin cerrahi hastalıkları hemşireliği dersi klinik öğretimi ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
KÜBRA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikDogu Akdenız Unıversıtesı-Eastern Medıterranean UnıversıtyHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ TAŞTAN