Marmara Bölgesindeki bazı makro epifitik liken türlerinin fitokimyasal içeriklerinin ve biyolojik aktivitelerinin araştırılması
Investigation of the phytochemical constituents and biological activities of some macro epiphytic lichen species in the Marmara Region
- Tez No: 1018219
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLŞAH ÇOBANOĞLU, DOÇ. DR. TURGUT TAŞKIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Botanik, Biology, Botany
- Anahtar Kelimeler: Farmasötik botanik, Pharmaceutical botany
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Likenler, eski çağlardan beri çeşitli hastalıklar için geleneksel tıpta kullanılmaktadır ve zengin ikincil metabolit repertuarları, günümüzün ihtiyaç duyduğu doğal kaynaklar olarak farmasötik ve biyomedikal araştırmalarda giderek artan bir ilgi görmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki yüksek rakımlı orman ekosistemlerinde bolca bulunan üç makro-epifitik tür olan Evernia prunastri (L.) Ach., Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf. ve Usnea florida (L.) F.H. Wigg.'in etanol ve etanol:su (7:3) ekstraktlarının geniş bir yelpazedeki biyolojik aktiviteleri ilk kez karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Biyoaktif içeriğin liken türüne ve çözücüye bağlı olarak değişimine odaklı izlenen yöntemler, toplam fenolik içerik, antioksidan (DPPH, FRAP, CUPRAC), antibakteriyel, antibiyofilm, antifungal, antiüreaz, anti-Alzheimer ve antidiyabetik etkiler dahil olmak üzere çoklu analizleri içermektedir. Ekstraktların usnik asit (UA) içerik seviyeleri, diyot dizi dedektörü ile donatılmış HPLC-DAD analizi ile ölçülmüştür. Sonuçlar, biyolojik aktivitede çözücüye bağlı belirgin farklılıklar ortaya koymuştur. Antioksidan aktivite, 3 türün de etanol:su (7:3) ekstraktlarında sürekli olarak daha yüksek bulunmuştur. Türler genelinde enzim inhibisyon testleri de güçlü aktiviteler göstermiştir. Özellikle insan patojenlerine karşı test edilen tüm liken ekstraktları, Staphylococcus epidermidis'e karşı en belirgin antimikrobiyal etkiyi göstermiştir (E. prunastri MİK 0,02/0,04 mg/ml ve P. furfuracea MİK 0,02/0,05 mg/ml). En yüksek antibiyofilm aktivitesi ise P. furfuracea etanol ekstraktında tespit edilmiştir. Genel olarak, çalışmanın bulguları, bu liken türlerinin ve farklı ekstraktlarının önemli biyolojik aktivitelerini vurgulayarak, yeni farmasötik ve terapötik ürünlerin biyolojik kaynaklarının keşfine katkı potansiyelini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Lichens have been used in traditional medicine for various ailments since ancient times, and their rich repertoire of secondary metabolites is attracting increasing interest in pharmaceutical and biomedical research as a natural resource needed today. In this study, the biological activities of ethanol and ethanol: water (7:3) extracts of three macro-epiphytic species abundant in high-altitude forest ecosystems in Türkiye Evernia prunastri (L.) Ach., Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf., and Usnea florida (L.) F.H. Wigg. were investigated comparatively for the first time across a wide range of conditions. The methods followed, focusing on the variation of bioactive content depending on the lichen species and solvent, included multiple analyses including total phenolic content, antioxidant (DPPH, FRAP, CUPRAC), antibacterial, antibiofilm, antifungal, antiurease, anti-Alzheimer's, and antidiabetic effects. Usnic acid (UA) content levels of the extracts were measured by HPLC-DAD analysis equipped with a diode array detector. The results revealed significant solvent-dependent differences in biological activity. Antioxidant activity was consistently higher in the ethanol: water (7:3) extracts of all three species. Enzyme inhibition tests also showed strong activity across the species. In particular, all lichen extracts tested against human pathogens showed the most significant antimicrobial effect against Staphylococcus epidermidis (E. prunastri MIC 0.02/0.04 mg/ml and P. furfuracea MIC 0.02/0.05 mg/ml). The highest antibiofilm activity was detected in the P. furfuracea ethanol extract. Overall, the findings of the study highlight the significant biological activities of these lichen species and their different extracts, revealing their potential to contribute to the discovery of biological sources for new pharmaceutical and therapeutic products.
Benzer Tezler
- Doğu Marmara yöresinde yetiştirilen bazı önemli kiraz çeşitlerinin beslenme durumlarının belirlenmesi
Determination of the nutritional status of important sweet cherry varieties grown in East Marmara region
ERDİNÇ UYSAL
- Data analysis and simulation applications on European air traffic modelling and spatiotemporal grid emission modelling
Avrupa hava trafiği ve uzay-zamansal grid salınım modellemede veri analizi ve simulasyonu uygalamaları
YİĞİT BEKİR KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN İNALHAN
- Cooperation strategy models for the Central Asian Region and future scenarios on Turkey
Orta Asya bölgesinde işbirliği strateji modelleri ve Türkiye üzerine gelecek senaryoları
GAMZE GÜNGÖRMÜŞ KONA
Doktora
İngilizce
2001
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. CENGİZ OKMAN
- Ege denizi'nin bazı sualtı deniz mağaralarında makrobentik omurgasızların biyolojik çeşitliliğinin envanteri
Biodiversity inventory of macrobenthic invertebrates from some marine caves in the aegean sea
TANCREDE BARRAUD
Doktora
Türkçe
2026
Deniz Bilimleriİstanbul ÜniversitesiDeniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM ÖZTÜRK
- Hızlı gelişen bir tür olarak duglas göknarının (Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franco var. viridis) batı Karadeniz bölgesindeki doğal türlerle büyüme ve ekosistemdeki besin maddesi dağılımı açısından karşılaştırılması
Comparison of tree growth and ecosystem nutrient distribution of douglas fir (Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franco var. viridis) and the native tree species of the western black sea region of Turkey
MEHMET ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Ormancılık ve Orman MühendisliğiDüzce ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKTAY YILDIZ