Çoklu ilaç kullanan evde bakım hastalarında akılcı ilaç kullanımı ve ilaca uyumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of rational medication use and medication adherence in home care patients using multiple medications
- Tez No: 1018723
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HIDIR SARI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, evde bakım, ilaç uyumu, polifarmasi, yaşlılık, Elderly, home care, medication adherence, polypharmacy, rational drug use
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1.1. Özet Amaç: Bu çalışma, çoklu ilaç kullanan evde bakım hastalarında akılcı ilaç kullanımı ve ilaca uyum düzeylerini belirlemek, bu iki kavram arasındaki ilişkiyi incelemek ve ilaca uyumu düşük olan hastalarda günlük ilaç saklama kabı kullanımının ilaca uyum üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evrenini, Siirt ilinde kamu hastanesine bağlı Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'ne kayıtlı 65 yaş ve üzeri bireyler oluşturmuş, araştırma 234 hasta ile tamamlanmıştır. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemiyle sosyodemografik ve sağlık bilgilerini içeren veri formu, Morisky İlaca Uyum Ölçeği (MMAS-8) ve Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği (AİKÖ) kullanılarak toplanmıştır. İlaca uyum düzeyi düşük olan hastalara günlük ilaç saklama kapları verilmiş ve bir ay sonunda ilaca uyum düzeyleri yeniden değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 79,17±8,17 yıl olup, %73,5'i kadındır. Hastaların %52,14'ünde ilaç uyumu kötü, %17,09'unda orta ve %30,77'sinde iyi düzeydedir. Akılcı ilaç kullanım bilgi düzeyi yeterli olanların oranı %81,62 olarak saptanmıştır. Akılcı ilaç kullanımı ile ilaca uyum arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,372; p<0,001). Günlük ilaç saklama kabı kullanımı sonrasında, ilaca uyumu düşük olan hastaların MMAS-8 puanlarında tüm alt gruplarda anlamlı artış olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Sonuç: Evde sağlık hizmeti alan ve çoklu ilaç kullanan yaşlı bireylerde ilaca uyumun yetersiz olduğu, buna karşın akılcı ilaç kullanımı düzeyinin görece yüksek seyrettiği saptanmıştır. Günlük ilaç saklama kapları gibi basit, düşük maliyetli ve kolay uygulanabilir müdahalelerin ilaca uyumu anlamlı düzeyde artırdığı görülmüştür. Bu bulgular, yaşlı sağlığının desteklenmesi ve çoklu ilaç kullanımının yönetiminde ilaç saklama kaplarının yararlı bir seçenek olabileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
1.2. Abstract Aim: This study aimed to determine the levels of rational drug use and medication adherence among home care patients using multiple medications, to examine the relationship between these two concepts, and to evaluate the effect of using a daily pill organizer on medication adherence in patients with low adherence. Materials and Methods: The study population consisted of individuals aged 65 years and older who were registered with the Home Health Care Services Unit of a public hospital in Siirt province. The study was completed with 234 patients. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic and health information form, the Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8), and the Rational Drug Use Scale (RDUS). Daily pill organizers were provided to patients with low medication adherence, and adherence levels were reassessed after one month. Results: The mean age of the participants was 79.17 ± 8.17 years, and 73.5% were female. Medication adherence was poor in 52.14% of patients, moderate in 17.09%, and good in 30.77%. A total of 81.62% of participants demonstrated an adequate level of knowledge regarding rational drug use. A positive, moderate, and statistically significant correlation was found between rational drug use and medication adherence (r = 0.372; p < 0.001). Following the use of daily pill organizers, a statistically significant increase in MMAS-8 scores was observed across all subgroups of patients with low medication adherence (p < 0.001). Conclusion: It has been determined that medication adherence is insufficient among elderly individuals receiving home health care and using multiple medications, while the level of rational medication use remains relatively high. Simple, low-cost, and easily implementable interventions, such as daily medication storage containers, have been shown to significantly improve medication adherence. These findings indicate that medication storage containers may be a useful option in supporting elderly health and managing multiple medication use. Translated with DeepL.com (free version)
Benzer Tezler
- Warfarin kullanan evde bakım hastalarında terapötik aralıkta kalmaya etki eden faktörler
Factors affecting stay in therapeutic range in home care patients using warfarin
ŞEYMA AYDOĞAN ATILGAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENK AYPAK
- Toplumun halk sağlığı hemşirelik hizmetlerinden beklentilerinin belirlenmesi
Determining the expectations of the public related to community health nursing services
ŞAFAK ERGÜL
- Microcantilever based lab-on-a-chip sensor for real-time mass, viscosity, density and coagulation measurements
Gerçek zamanlı kütle, özkütle, viskozite ve pıhtılaşma ölçümleri için mikroçubuk tabanlı mikroakışkan algılayıcılar
ONUR ÇAKMAK
Doktora
İngilizce
2015
Makine MühendisliğiKoç ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN ÜREY
- Yüksek riskli gebelik kliniğinde takipli, gebeliğinde COVİD--19 hastalığı geçirmiş kadınlarla geçirmemiş kadınların geç postpartum depresyon sıklığının karşılaştırması
Comparison of late postpartum depression prevalance of women with covid-19 disease in pregnancy and women without COVİD--19 disease in a high risk pregnancy clinic
BÜŞRA TSAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF GÜL YAPAR EYİ
- Klozapin kullanan ve kullanmayan şizofreni hastalarında işlevselliğin ve işlevselliği etkileyen faktörlerin incelenmesi
Functionality and factors affecting the functionality on schizophrenic patients who use or not USE clozapine
UFUK KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriAdnan Menderes ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE ALTINYAZAR