Yapay zeka destekli pasif ev tasarımı
Artificial intelligence aided passive house design
- Tez No: 1019518
- Danışmanlar: PROF. DR. LEYLA YEKDANE TOKMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Mimarlık, Engineering Sciences, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Pasif ev, Yapay zeka, Passive house, Artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez araştırması, üretken yapay zeka araçlarının pasif ev tasarım süreçlerine katılmasıyla tasarım optimizasyonu ve çevresel performans açısından ne ölçüde başarılı sonuçlar elde edilebileceğinin incelenmesi hipotezine dayanmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, yapay zeka destekli araçların pasif ev performans kriterleri kapsamında alternatiflerin geliştirilmesini ve karar verme süreçlerinin desteklenme potansiyelini araştırmaktadır. Araştırma kapsamında yapay zeka ve pasif ev kavramlarına ilişkin kuramsal altyapı oluşturulmuştur. Pasif evin tarihsel gelişimi, temel prensipleri, performans kriterleri ve farklı iklim koşullarına bağlı tasarımları incelenmiştir. Ardından üretken yapay zeka araçlarıyla farklı iklim senaryoları için pasif ev prensipleri dahil edilen ve edilmeyen tasarım çıktıları üretilmiştir. Bu çıktılar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu süreç, pasif ev ilkelerinin tasarım girdilerine eklenmesinin yapay zeka çıktıları üzerindeki etkisini gözlemlemeyi mümkün kılmıştır. Araştırma pasif ev tasarımını plan, kesit, detay veya enerji performans hesabı düzeyinde değil; yapay zeka araçlarının ürettiği görsel çıktılar üzerinden, mimari temsil ve pasif tasarım göstergeleri bağlamında değerlendirmektedir. Elde edilen bulgular, üretken yapay zekanın erken tasarım aşamasında fikir geliştirme, alternatif üretme ve pasif ev farkındalığını görünür kılma açısından önemli bir potansiyel taşıdığını göstermiştir. Üretken yapay zeka araçlarının teknik verileri doğrudan işleyen sistemler olmadığı belirlenmiştir. Teknik analiz ve uzman değerlendirmesiyle desteklenmesi gereken yardımcı bir tasarım aracı olarak değerlendirilmiştir. Gelecek çalışmalarda, yapay zeka sistemlerinin teknik veri işleme ve performans doğrulama araçlarıyla bütünleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines whether integrating generative AI into passive house design can improve design optimization and environmental performance. In this regard, the research examines how AI-supported tools can generate alternatives and support decision-making within passive house performance criteria. Within the scope of the research, a theoretical framework related to the concepts of artificial intelligence and passive houses was established. The historical development, fundamental principles, performance criteria, and climate-responsive design approaches of passive houses were examined. Subsequently, design outputs with and without passive house principles were generated for different climate scenarios using generative artificial intelligence tools. These outputs were evaluated comparatively. This process made it possible to observe the effect of incorporating passive house principles into design inputs on artificial intelligence outputs. The research evaluates passive house design through AI-generated visual outputs, focusing on architectural representation and passive design indicators rather than plans, sections, details, or energy performance calculations. The findings revealed that generative artificial intelligence has significant potential in the early design phase in terms of idea development, alternative generation, and making passive house awareness visible. It was determined that generative artificial intelligence tools are not systems that directly process technical data. Rather, they were evaluated as auxiliary design tools that need to be supported by technical analysis and expert assessment. Future studies are recommended to integrate artificial intelligence systems with technical data processing and performance verification tools.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ destekli otonom ödeme teknolojisi üzerine bir araştırma: Aktif ve pasif yenilik direncinin incelenmesi
A research on ai-assisted autonomous checkout technology: Investigation of active and passive innovation resistance
ÖZGE AKIN
- Performance comparison of artificial intelligence-supported active portfolio management and passive investment strategy on BIST 30
Yapay zekâ destekli aktif portföy yönetimi ile pasif yatırımstratejisinin BIST 30 üzerinde performans karşılaştırması
MEHMED BAĞCILAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Ekonomiİzmir Ekonomi ÜniversitesiFinans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA AYDOĞAN
- Data-driven design framework for AI-aided interactive architectural panels
Yapay zekâ destekli etkileşimli mimari paneller için veri odaklı tasarım çerçevesi
ÖMER KASIM KAROUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKÇAY KAVAKOĞLU
- From black box to transparency: Advances in ai-drivenco-creation in architectural design
Kara kutudan şeffaflığa: Mimari tasarımda yapay zeka destekli ortak yaratımdaki ilerlemeler
SEVDA BAŞAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
MimarlıkTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELAL ÇINAR
- Yapay zeka tabanlı yaklaşımlarla SMPS sistemlerinde çıkış gerilim ripple'larının azaltılması
Reduction of output voltage ripple in SMPS systems using artificial intelligence-based approaches
HATİCE KÜBRA ERSARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOstim Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL AVCIBAŞ
