Hastane enfeksiyonlarına neden olan bakterilere karşı kalkojen temelli nanoparçacıkların çok fonksiyonlu katalitik antibakteriyel etkilerinin incelenmesi
Investigation of multifunctional catalytic antibacterial effects of chalcogen-based nanoparticles against bacteria caused hospital infections
- Tez No: 1019632
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM ATEŞ SÖNMEZOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Biyomühendislik, Engineering Sciences, Bioengineering
- Anahtar Kelimeler: Antibakteriyel aktivite, Antibacterial activity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hastane enfeksiyonlarına neden olan bakterilerin antibakteriyel tedavisinde ultrason destekli piezokatalitik sistemlerin kullanımı ilgi çekmektedir. Ancak geleneksel piezokatalitik etkinin sadece simetrik olmayan malzemelerde ortaya çıkması bu teknolojinin uygulanabilirliğini sınırlandırmaktadır. Bu tez çalışmasında simetriye bağımlı olmayan çok fonksiyonlu katalitik platform olarak üçlü Bakır-Antimon-Sülfür ve Gümüş-Antimon-Sülfür bazlı kalkojen nanoparçacıkları sıcak besleme yöntemiyle geliştirilmiş ve bunların fleksokatalitik, fotokatalitik ve nanozimatik antibakteriyel aktiviteleri araştırılmıştır. Sentezlenen nanoparçacıkların çok fonksiyonlu antibakteriyel etkileri farklı koşullarda (karanlık, görünür ışık, ultrason ve ultrason+ışık) değerlendirilmiştir. Fleksotronik koşullar (ultrason+ışık) altında her iki nanoparçacık yalnızca elektron-boşluk yük ayrımı ve farklı reaktif oksijen türlerinin oluşumunu desteklememekte aynı zamanda güçlü oksidaz ve peroksidaz enzimatik davranışlar da sergilemektedir. CuSbS2 30 dakika içinde Escherichia coli'ye karşı %97,0, Staphylococcus aureus'a karşı %97,8 ve Pseudomonas aeruginosa'ya karşı %98,7'lik yüksek antibakteriyel aktivite gösterirken, AgSbS2 aynı bakteri suşlarına karşı sırasıyla %99,4, %99,2 ve %99,9 gibi daha güçlü antibakteriyel etki sergilemiştir. Mekanistik analizler, fleksotronik ROS üretiminin nanozim benzeri aktiviteyle birlikte membran bozulmasına, hücre içi protein sızıntısına, nükleik asit hasarına ve geri dönüşümsüz bakteri ölümüne neden olduğunu göstermiştir. Antibakteriyel performanslarına ek olarak, sentezlenen nanoparçacıkların Rhodamine B organik kirleticisine karşı bozunum mekanizmaları da incelenmiştir. Ultrason altında CuSbS2 40 dakika içinde RhB'nin %97'sinden fazlasını parçalarken, AgSbS₂ ise 30 dakikada %98,12'lik bir parçalama sağlamıştır. Bu sonuçlar, kalkojen-bazlı malzemelerin simetriye bağımlı olmayan çok fonksiyonlu fleksokatalitik nanozim platformları olarak işlev görebileceğini ve sağlık, biyomedikal ve çevresel atık uygulamaları için umut vadeden bir tasarım stratejisi potansiyeline sahip olabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The use of ultrasound-assisted piezocatalytic systems for the antibacterial treatment of bacteria responsible for hospital-acquired infections has attracted significant attention. However, the practical applicability of conventional piezocatalysis is limited by the requirement that piezoelectric effects can only be generated in non-centrosymmetric materials. In this thesis, ternary copper antimony sulfide (CuSbS2) and silver antimony sulfide (AgSbS2) nanoparticles were developed via a hot-injection synthesis route as symmetry-independent multifunctional catalytic platforms, and their flexocatalytic, photocatalytic, and nanozymatic antibacterial activities were systematically investigated. The multifunctional antibacterial performances of the synthesized nanoparticles were evaluated under different operating conditions, including dark, visible-light irradiation, ultrasound, and combined ultrasound–light (flexotronic) stimulation. Under flexotronic conditions, both nanoparticles not only promoted efficient electron-hole separation and the generation of diverse reactive oxygen species (ROS), but also exhibited strong oxidase- and peroxidase-like enzymatic activities. CuSbS2 demonstrated remarkable antibacterial efficiencies of 97.0% against Escherichia coli, 97.8% against Staphylococcus aureus, and 98.7% against Pseudomonas aeruginosa within 30 minutes. AgSbS2 exhibited even stronger antibacterial performance, achieving inhibition rates of 99.4%, 99.2%, and 99.9% against the same bacterial strains, respectively. Mechanistic investigations revealed that the synergistic effect of flexotronic ROS generation and nanozyme-like catalytic activity induced severe membrane disruption, intracellular protein leakage, nucleic acid damage, and ultimately irreversible bacterial cell death. In addition to their antibacterial performance, the degradation mechanisms of the synthesized nanoparticles toward the organic pollutant Rhodamine B (RhB) were also examined. Under ultrasonic irradiation, CuSbS2 degraded more than 97% of RhB within 40 minutes, while AgSbS2 achieved 98.12% degradation within 30 minutes. These findings demonstrate that chalcogenide-based materials can serve as symmetry-independent multifunctional flexocatalytic nanozyme platforms and highlight their considerable potential as a promising design strategy for healthcare, biomedical, and environmental remediation applications.
Benzer Tezler
- Hastanede kullanılan dezenfektanların nozokomiyal enfeksiyon etkeni olan bazı bakteriler üzerine etkinliğinin saptanması
Investigating the efficacy of disinfectants being used in an hospital against some nosocomial infection causing bacteria
ÇİĞDEM YAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eczacılık ve FarmakolojiTrakya ÜniversitesiTemel Eczacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA KAYNAK ONURDAĞ
- Development of a new technology for delignification process
Delignifikasyon için yeni bir teknoloji geliştirilmesi
ERDEM TEZCAN
Doktora
İngilizce
2016
Genetikİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. OYA ATICI
- Hastane enfeksiyonlarına neden olan gram negatif bakterilerde antibiyotik direnci
Antibiotic resistance in gram negative bacteria that cause nosocomial infections
GÜLŞEN KAHRAMAN LAĞAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyolojiÇukurova ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Hatice KORKMAZ GÜVENMEZ
- Hastane enfeksiyonu etkeni acinetobacter baumannii suşlarına özgü litik bakteriyofajların elde edilmesi ve tedavide kullanım potansiyelinin araştırılması
Acquisition of LYTİC bacteriophages specific to acinetobacter baumannii strains affecting hospital infection and investigation of potential to use in treatment
HİLAL BAŞAK EROL
Doktora
Türkçe
2021
MikrobiyolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN ALTANLAR
PROF. DR. SULHİYE YILDIZ
DOÇ. DR. BANU KAŞKATEPE
- Hastalardan izole edilen üropatojenik Escherichia coli (UPEC) suşlarında bazı virulans genlerin ve mcr-1 geninin prevelansı
The prevalence of some virulence genes and mcr-1 gene in uropathogenic Escherichia coli (UPEC) isolated from patients
HALIMA SADEQY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MikrobiyolojiSelçuk ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE ARSLAN