Şizofreni hastalarında serum transkriptom analizi ile klinik değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between serum transcriptome analysis and clinical variables in patients with schizophrenia
- Tez No: 1019896
- Danışmanlar: PROF. DR. MEMDUHA AYDIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Genetik, Psikiyatri, Genetics, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Gen ifadesi, Genetik, Transkripsiyon-genetik, Transkriptomlar, Şizofreni, Gene expression, Genetics, Transcription-genetic, Transcriptomics, Schizophrenia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Şizofreni hastalarında serum transkriptom ve gen ekspresyon düzeyleri ile klinik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenerek klinik fenotiplerin moleküler temellerinin aydınlatılması ve yeni tedavi yaklaşımlarına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 75 şizofreni hastası ve 50 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Elde edilen transkriptom verileri biyoinformatik yöntemlerle değerlendirilerek diferansiyel gen ekspresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Klinik örneklerde RNA bütünlüğündeki varyasyonlar nedeniyle, geniş ölçekli transkriptom taramasının ardından analizlere hedefli gen ekspresyon yaklaşımı ile devam edilmiş; bu kapsamda immün yanıt, mitokondriyal fonksiyon ve triptofan metabolizması ile ilişkili 13 aday gen belirlenmiştir. Gen ekspresyon analizleri ve RT-qPCR doğrulamaları, 56 şizofreni hastası ve 32 sağlıklı kontrol örneği üzerinde gerçekleştirilmiştir. Hastaların klinik değerlendirmelerinde PANSS, CŞDÖ, BAÖ, BİDÖ, İOÖ, SAS ve BADÖ ölçekleri kullanılmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda şizofreni grubunda triptofan metabolizması (KMO, KYNU), mitokondriyal enerji üretimi (NDUFS7, PCCB), antioksidan savunma (SOD2) ve doğal bağışıklık (TLR4, C1QB) genlerinin ekspresyon düzeylerinin kontrollere kıyasla anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır. Buna karşın, akut inflamasyon ve interferon yanıtı genlerinde gruplar arası anlamlı fark gözlenmemiştir. Klinik açıdan, gen ekspresyon düzeyleri ile Barnes Akatizi Değerlendirme Ölçeği puanları arasında saptanan pozitif korelasyon saptanmıştır. Tartışma: Gözlenen yaygın ekspresyonel baskılanma, kronik şizofrenide biyolojik sürecin aktif bir inflamatuvar yanıt yerine, hipometabolik bir adaptasyon ve endotoksin toleransı yönünde yeniden düzenlendiğine işaret etmektedir. Klinik açıdan, gen ekspresyon düzeyleri ile Barnes Akatizi Değerlendirme Ölçeği puanları arasındaki pozitif korelasyon; daha yüksek immün-metabolik aktivitenin motor yan etki riskini artırabileceğini, buna karşılık gözlenen transkripsiyonel baskılanmanın potansiyel olarak koruyucu bir biyolojik yanıtı yansıtabileceğini düşündürmektedir. Bu bağlamda, incelenen gen ekspresyon profilleri anlık semptom şiddetinden ziyade, tedavi tolerabilitesi ve akatizi riski ile ilişkili olabilecek biyobelirteç adayları olarak değerlendirilmektedir. Söz konusu ilişkileri daha net öngörmek için sonuçların, daha geniş örneklem gruplarıyla yapılan prospektif çalışmalarla teyit edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: This study aims to investigate the relationship between serum transcriptome and gene expression levels and clinical variables in patients with schizophrenia, thereby elucidating the molecular foundations of clinical phenotypes and contributing to the development of novel therapeutic approaches. Methods: The study initially included 75 patients with schizophrenia and 50 healthy controls. The obtained transcriptome data were evaluated using bioinformatic methods to perform differential gene expression analyses. Due to variations in RNA integrity in clinical samples, a targeted gene expression approach was adopted following large-scale screening; accordingly, 13 candidate genes related to immune response, mitochondrial function, and tryptophan metabolism were identified. Gene expression analyses and RT-qPCR validations were conducted on samples from 56 schizophrenia patients and 32 healthy controls. Clinical assessments were performed using PANSS, CDSS, BAI, BCIS, SPS, SAS, and BARS scales. Results: Analyses revealed that the expression levels of genes related to tryptophan metabolism (KMO, KYNU), mitochondrial energy production (NDUFS7, PCCB), antioxidant defense (SOD2), and innate immunity (TLR4, C1QB) were significantly lower in the schizophrenia group compared to controls. In contrast, no significant difference was observed between groups in genes related to acute inflammation and interferon response. Clinically, a positive correlation was detected between gene expression levels and BARS scores. Conclusion: The observed widespread suppression of gene expression indicates that the biological process in chronic schizophrenia is reorganized towards a hypometabolic adaptation and endotoxin tolerance rather than an active inflammatory response. Clinically, the positive correlation between gene expression levels and Barnes Akathisia Rating Scale scores suggests that higher immuno-metabolic activity may increase the risk of motor side effects, whereas the observed suppression of expression might potentially reflect a protective biological response. In this context, the investigated gene expression profiles are evaluated as candidate biomarkers potentially associated with treatment tolerability and akathisia risk, rather than current symptom severity. It is recommended to confirm these results with prospective studies conducted with larger sample groups to predict these relationships more clearly.
Benzer Tezler
- Şizofreni hastalarında serum nesfatin-1 ve ghrelin düzeylerinin metabolik sendromla ilişkisi
The association of serum nesfatin-1 and ghrelin levels with metabolic syndrome in schizophrenia patients
KÜBRANUR ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriSağlık BakanlığıTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURAN TURHAN
- Şizofreni hastalarında serum PGE2, 15d-PGJ, PPAR gamma düzeylerinin ve santral korelasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of serum PGE2, 15d-PGJ, PPAR gamma levels and central correlations in patients with schizophrenia
RABİA NAZİK YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. ELİF TATLIDİL YAYLACI
DOÇ. DR. MAKBULE ÇİĞDEM AYDEMİR
- Şizofreni hastalarında atak ve remisyon döneminde serum resolvin d1, IFN-γ ve TNF-α düzeylerinin incelenmesi
Investigation of serum resolvin DL, IFN-Y and TNF-α levels in attack and remission in patients with schizophrenia
SEHURE AZRA YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN İSMET ESRA ÇİÇEK
- Şizofreni hastalarında serum prolidaz aktivitesi, prolin, hidroksiprolin, ve mangan düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of serum proline, hydroxyproline, manganese levels and prolidase activity in schizophrenia
ARZU SAKALLI NURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN EREL
- Şizofreni hastalarında Lingo-1, Nogo-A ve Nörogranin proteinlerinin serum seviyelerinin belirlenmesi
Determination of Serum levels of Lingo-1, Nogo-a, and Neurogranin proteins in schizophrenia patients
SEYYİD MEHMET BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR KANBAK
DOÇ. DR. SERPİL ERŞAN