Obez bireylerde diyet ve elektriksel kas uyarımı (EMS) müdahalelerinin betatrofin, irisin ve yeme davranışları üzerine etkisi
Effects of diet and electrical muscle stimulation (EMS) interventions on betatrophin, irisin and eating behaviors in obese individuals
- Tez No: 1020538
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FAZİLET ERMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Obezite, EMS, irisin, betatrofin, yeme davranışı, Obesity, EMS, irisin, betatrophin, eating behavior
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obezite, günümüzde prevalansı hızla artan ve metabolik, hormonal ve inflamatuar mekanizmalarla ilişkili kompleks kronik bir hastalık olarak önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Son yıllarda enerji homeostazı, glukoz metabolizması ve lipid düzenlenmesinde rol oynayan irisin ve betatrofin gibi biyobelirteçler, obezitenin patofizyolojisinin anlaşılmasında dikkat çekmektedir. Ayrıca egzersize benzer metabolik etkiler oluşturabilen elektriksel kas uyarımı (EMS) uygulamalarının obezite tedavisindeki potansiyel etkileri araştırılmaktadır. Bu çalışma, obez bireylerde uygulanan diyet tedavisi ile diyetle birlikte uygulanan EMS'nin, serum irisin ve betatrofin düzeyleri ile yeme davranışları üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Dicle Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümleri iş birliğiyle yürütülmüştür. Çalışmaya yaşları 18-64 arasında değişen ve beden kütle indeksi (BKİ) 30-45 kg/m² olan toplam 44 obez birey dahil edilmiştir. Katılımcılar rastgele iki gruba ayrılmış; birinci gruba yalnızca diyet tedavisi uygulanırken, ikinci gruba diyet tedavisine ek olarak haftada iki kez olmak üzere toplam sekiz seans EMS uygulaması yapılmıştır. Araştırma kapsamında bireylerin antropometrik ölçümleri, vücut kompozisyon analizleri, biyokimyasal parametreleri, serum irisin ve betatrofin düzeyleri değerlendirilmiştir. Ayrıca katılımcıların yeme davranışları Üç Faktörlü Yeme Davranışı Ölçeği (TFEQ) ve iştah durumları Görsel Analog Skala (VAS) kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda her iki grupta da antropometrik ölçümler ve bazı metabolik parametrelerde iyileşmeler gözlenmiştir. Diyet+EMS grubunda vücut kompozisyonu ve bazı metabolik göstergelerde daha belirgin değişiklikler saptanmıştır. Bununla birlikte serum irisin ve betatrofin düzeylerinde grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalarda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Ayrıca yeme davranışları açısından değerlendirildiğinde, müdahalelerin bilişsel kısıtlama ve iştah kontrolü üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, obez bireylerde uygulanan diyet tedavisine eklenen EMS uygulamasının bazı antropometrik ve metabolik parametreler üzerinde olumlu etkiler sağlayabileceği, ancak kısa süreli müdahale sonunda irisin ve betatrofin düzeylerinde anlamlı değişiklik oluşturmadığı görülmüştür. Bu nedenle EMS'nin obezite tedavisindeki biyokimyasal etkilerinin daha geniş örneklemli ve uzun süreli çalışmalarla desteklenmesi gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Obesity is a complex chronic disease associated with metabolic, hormonal, and inflammatory mechanisms, and its rapidly increasing prevalence has become a major public health problem worldwide. In recent years, biomarkers such as irisin and betatrophin, which play important roles in energy homeostasis, glucose metabolism, and lipid regulation, have attracted attention in understanding the pathophysiology of obesity. In addition, the potential effects of Electrical Muscle Stimulation (EMS), which can produce exercise-like metabolic responses, have been investigated in obesity treatment. This study was conducted to evaluate the effects of diet therapy alone and diet combined with EMS on serum irisin and betatrophin levels and eating behaviors in obese individuals. The research was carried out between May 2025 and March 2026 in collaboration with the Departments of Nutrition and Dietetics at Dicle University and Fırat University. A total of 44 obese individuals aged between 18 and 64 years with a body mass index (BMI) of 30–45 kg/m² were included in the study. Participants were randomly divided into two groups: the first group received only diet therapy, while the second group received diet therapy combined with EMS sessions twice a week for a total of eight sessions. Anthropometric measurements, body composition analyses, biochemical parameters, and serum irisin and betatrophin levels were evaluated within the scope of the study. In addition, eating behaviors and appetite status of the participants were assessed using the Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ) and the Visual Analog Scale (VAS). The obtained data were analyzed using appropriate statistical methods. As a result of the study, improvements were observed in anthropometric measurements and some metabolic parameters in both groups. More pronounced changes in body composition and certain metabolic indicators were detected in the diet+EMS group. However, no statistically significant differences were found in serum irisin and betatrophin levels in either within group or between group comparisons. Furthermore, positive effects on cognitive restraint and appetite control were observed in eating behavior assessments. In conclusion, adding EMS to diet therapy in obese individuals may provide beneficial effects on certain anthropometric and metabolic parameters; however, no significant changes were observed in irisin and betatrophin levels following the short-term intervention. Therefore, the biochemical effects of EMS in obesity treatment should be supported by further studies with larger sample sizes and longer intervention periods.
Benzer Tezler
- Obez bireylerde kilo azaltımı için uygulanan diyet, egzersiz ve auriküler vagus sinir uyarımı etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of diet, exercise and auricular vagus nerve stimulation efficacy for weight reduction in obese individuals
GÖZDE İN
Doktora
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ VEYSEL ÖZDEN
- Investigation of the molecular and genetic response in enterocytes of duodenum during elevated intracellular glucose level
İnce bağırsak enterosit hücrelerinde artan hücre içi glikoz miktarına bağlı moleküler ve genetik yanıtın araştırılması
TUĞÇE BOZTEPE
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Moleküler Tıpİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ GÜLEÇ
PROF. DR. VOLKAN SEYRANTEPE
- Obez bireylerde diyet ve egzersiz tedavisinin irisin ve semaforin-3E düzeylerine etkisi
Effect of dietary and exercise treatment on irisin and semaphorin-3E levels in obese subjects
GÜLAY SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA USLU
- Obez bireylerde farklı diyet inflamatuvar indeks skoruna sahip diyetlerin inflamatuvar parametreler ve uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of diets with different diet inflammatory index score on inflammatory parameters and sleep quality in obese individuals
HAKAN TOĞUÇ
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE ÖNGÜN YILMAZ
- Fazla kilolu ve obez bireylerde diyet kalitesi, sezgisel yeme davranışı ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between diet quality, intuitive eating behavior and anthropometric measurements in over weight and obese
ZEYNEP ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikTrakya ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF DURAN