HIV ile yaşayan bireylerin yaşam deneyimleri: Nitel çalışma
The lived experiences of individuals living with HIV: A qualitative study
- Tez No: 1020598
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL DİKEÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Damgalama, HIV, nitel araştırma, yas süreci, Grieving process, HIV, qualitative research, stigma
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fenerbahçe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezin Başlığı: HIV ile Yaşayan Bireylerin Yaşam Deneyimleri: Nitel Çalışma Öğrencinin Adı Soyadı: Yasemin KIRTORUN Danışmanın Unvanı Adı Soyadı: Prof. Dr. Gül DİKEÇ Program: İç Hastalıkları Hemşireliği Tezli Yüksek Lisans Programı Bu araştırma, yeni tanı alan HIV ile yaşayan bireylerin damgalanma deneyimlerini incelemektedir. Nitel araştırma yöntemi kapsamında fenomenolojik yaklaşımın benimsenmiş olduğu çalışmanın verileri 01.02.2025-01.05.2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir üniversite hastanesinde enfeksiyon hastalıkları polikliniğinde yürütülmüştür. Çalışma veri doygunluğuna ulaşıncaya kadar toplamda 14 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak katılımcılarla yapılan derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde Colaizzi'nin fenomenolojik yorumlama metodu kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda iki ana tema ve yedi alt tema belirlenmiştir. Kübler-Ross'un yas modeli kullanılarak tanıyla yüzleşme ve kabullenme: yas süreci ana teması altında inkâr, öfke, depresyon ve kabullenme alt temaları, damgalanma ana teması altında sosyal ve iş yaşamında damgalanma, sağlık hizmetlerinde algılanan damgalama ve içselleştirilmiş damgalanma alt temaları incelenmiştir. Katılımcıların tanı anında şok, korku ve yalnızlık gibi duygular yaşadıkları görülürken, ilerleyen süreçte kendilerine ya da hastalığın bulaşmasına neden olan kişilere yoğun öfkeleri, depresyon aşamasında sosyal olarak kendilerini izole etmeleri ve gelecek kaygıları, kabullenme aşamasında bireylerin hastalıkla yaşamayı öğrenmeye başladıkları ve çeşitli baş etme yöntemleri geliştirdikleri belirlendi. Tanı alan bireylerin sosyal ve iş yaşamında, sağlık hizmetlerini kullanırken damgalandıkları ve içselleştirilmiş damgalanma yaşadıkları bulundu. Tanı alan bireylerin birçoğu damgalanma korkusu nedeniyle tanılarını ailelerinden, iş ve sosyal arkadaşlarından gizlemeyi tercih ettikleri görüldü. Bu durumun kişilerde sosyal olarak yalnızlaşmayı arttırdığı çalışmaya katılan bireyler tarafından ifade edildi. Sonuç olarak yeni tanı almış HIV ile yaşayan bireyler, yas süreci ve damgalama ile baş etmede ciddi duygusal, sosyal ve psikolojik zorluklar yaşamaktadırlar. Yaptığımız çalışma, tanı alan bireylerin erken dönemde psikososyal destek sağlanmasının, tanı alan bireylere doğru bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesinin hastaların hastalıkla baş etmelerini ve kabullenmelerini kolaylaştırdığını ortaya koymuştur. Bu nedenle sağlık hizmeti veren bireylerin eğitilmesi ve toplumun HIV hastalığına karşı tutumlarının iyileştirilmesi tanı almış ve yeni tanı alan bireylerin yaşam kalitesini arttırmada kritik rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
Thesis Title:“The Lived Experiences of Individuals Living with HIV: A Qualitative Study”Student's Name and Surname: Yasemin KIRTORUN Advisor's Title and Surname: Prof. Dr. Gül DİKEÇ Program: Internal Medicine Nursing Master's Program with Thesis This study examines stigma experiences individuals newly diagnosed with HIV. Conducted using a phenomenological approach within the framework of qualitative research, the study was carried out between 01.02.2025 and 01.05.2025 at the infectious diseases outpatient clinic of a state university hospital in Istanbul. The study was conducted with a total of 14 participants until data saturation was reached. Data were collected through in-depth interviews with participants using a sociodemographic information form and a semi-structured interview form. Colaizzi's phenomenological interpretation method was used to analyze the data obtained in the study. The analysis of the data resulted in the identification of two main themes and seven subthemes. Using Kübler-Ross's grief model, the subthemes of denial, anger, depression, and acceptance were examined under the main theme of the grief process, while the subthemes of stigma in social and professional life, perceived stigma in healthcare services, and internalized stigma were examined under the main theme of stigma. While participants were observed to experience emotions such as shock, fear, and loneliness at the time of diagnosis, it was noted that as the process progressed, they felt intense anger toward themselves or toward those who had caused the infection; during the depression phase, they socially isolated themselves and experienced anxiety about the future; and during the acceptance phase, they began to learn to live with the disease and developed various coping strategies. When examining the stigmatization experiences of individuals receiving a diagnosis, it found that the individuals were stigmatized in social and professional life, in healthcare services, and themselves. It was observed that many individuals diagnosed with HIV prefer to keep their diagnosis hidden from their families, work colleagues, and social friends due to fear of stigma. Participants in the study reported that this situation increases their social isolation. In conclusion, newly diagnosed HIV-positive individuals faced significant emotional, social, and psychological challenges in coping with the grieving process and stigma. Our study has demonstrated that providing psychosocial support to individuals in the early stages of diagnosis, along with accurate information and awareness-raising, facilitates their ability to cope with and accept the disease. For this reason, educating healthcare providers and improving the community's attitudes toward HIV play a critical role in enhancing the quality of life for both diagnosed and newly diagnosed individuals.
Benzer Tezler
- HIV ile yaşayan bireylerde integraz inhibitörü kullanımı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kilo artışına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of use of integrase inhibitors and healthy lifestyle behaviors on weight gain in people living with HIV
NİZAMETTİN KEMİRTLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET ALTUNSOY
- HIV ile yaşayan bireylerde sağlık anksiyetesinin yaşam kalitesi ve psikososyal işlevsellikle ilişkisi
Health anxiety in people living with hiv and its relationship to quality of life and psychosocial functioning
NAZIM YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE KOCABAŞOĞLU
- 50 yaş üstü HIV ile yaşayan bireylerde ilaç-ilaç etkileşimlerinin ve uygunsuz ilaç kullanımının yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of drug–drug interactions and inappropriate prescribing on quality of life among people living with HIV aged 50 years and older
ABDULKADİR SONKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜL CERAN
- Türkiye'de HIV/AIDS(PLWHA) ile yaşayan kişilerde medical outcomes study HIV health survey (MOS-HIV) Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliğinin araştırılması
Investigation of validity and reliability of MOS-HIV quality of life scale in turkish society
MERVE BOZDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA KARACAER