Bağımlılıkla mücadelede ruhsal ilkyardım eğitiminin kadınların okuryazarlık düzeyine ve yardım etme davranışına etkisi
The effect of mental first aid training in combating addiction on women's literacy level and helping behaviour
- Tez No: 1021023
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE OKANLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikiyatri, Hemşirelik, Sağlık Eğitimi, Psychiatry, Nursing, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, ruh sağlığı ilkyardımı, ruh sağlığı okuryazarlığı, yardım etme davranışı, hemşirelik, Addiction, mental health first aid, mental health literacy, helping behavior, nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, bağımlılıkla mücadele bağlamında Ruh Sağlığı İlkyardımı (Mental Health First Aid–MHFA) temelli bir eğitim müdahalesinin ruh sağlığı okuryazarlığı ve yardım etme davranışı üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma gömülü karma desen, yarı deneysel, kontrol gruplu ön test–son test ve izlem ölçümleri içeren bir tasarımda yürütülmüştür. Araştırma 1 Temmuz–31 Aralık 2025 tarihleri arasında Sağlıklı Hayat Merkezine başvuran kadın danışanlardan oluşan toplam 52 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar gönüllülük esasına göre 26 müdahale ve 26 kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Müdahale grubuna dört oturumdan oluşan ve toplam altı saat süren MHFA temelli“Bağımlılıklarda Ruh Sağlığı İlkyardımı Eğitimi”uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise izlem ölçümünden sonra tek oturumluk Ruh Sağlığı Okuryazarlığı eğitimi verilmiştir. Veriler ön test, son test ve bir ay izlem ölçümleri ile toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Ruh Sağlığı Okuryazarlığı ve Yardım Etme Davranışını Değerlendirme Formu ile Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Bulgular, müdahale grubunda ruh sağlığı okuryazarlığı ve yardım etme davranışı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı artışlar olduğunu göstermiştir. Son test ve izlem ölçümlerinde müdahale grubunun puanları kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Nitel bulgular ise eğitim sonrasında katılımcıların risk değerlendirme, yargılamadan ve empatik dinleme, destek sağlama ve profesyonel yardım yönlendirmesi gibi yardım davranışlarını daha sistematik biçimde ifade ettiklerini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, toplum temelli MHFA eğitiminin bağımlılık bağlamında ruh sağlığı okuryazarlığını ve yardım etme davranışını artırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, ruh sağlığı ilkyardımı eğitimlerinin toplum temelli ruh sağlığı destek kapasitesinin güçlendirilmesinde önemli bir müdahale yaklaşımı olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the effect of a Mental Health First Aid (MHFA)-based educational intervention on mental health literacy and helping behaviors in the context of addiction. The study was conducted using an embedded mixed-methods design with a quasi-experimental approach, including a control group and pre-test, post-test, and follow-up measurements. The research was carried out between July 1 and December 31, 2025, with a total of 52 female participants who applied to a Healthy Life Center. Participants were assigned on a voluntary basis to either an intervention group (n = 26) or a control group (n = 26). The intervention group received an MHFA-based“Mental Health First Aid for Addictions Training Program,”consisting of four sessions with a total duration of six hours. The control group received a single-session Mental Health Literacy training after the follow-up assessment. Data were collected at pre-test, post-test, and one-month follow-up. The data collection instruments included the Mental Health Literacy and Helping Behavior Assessment Form and the Personal Information Form developed by the researcher. The findings indicated statistically significant improvements in mental health literacy and helping behavior scores among participants in the intervention group. At both post-test and follow-up assessments, the intervention group demonstrated significantly higher scores than the control group. Qualitative findings further revealed that, following the training, participants expressed helping behaviors more systematically, particularly in areas such as risk assessment, non-judgmental and empathetic listening, providing support, and encouraging professional help-seeking. In conclusion, community-based MHFA training was found to be effective in improving mental health literacy and helping behaviors in the context of addiction. These findings suggest that Mental Health First Aid training may serve as an important intervention approach for strengthening community-based mental health support capacity.
Benzer Tezler
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ
- Alkol kullanım bozukluğu olan ebeveynlerin bağlanma stilleri ve ebeveyn algılarının kendi ebeveynlik tutumları ile ilişkisi
The relationship between attachment styles and parenting perceptions with their parenting attitudes in parents with alcohol use disorders
GAMZE ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ÜNÜBOL
- Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde tedavi sürecinde damgalanma ile başa çıkmanın fenomenolojik olarak incelenmesi
A phenomenological investigation of coping with stigmatization in the treatment proccess in the individuals with substance use disorder
DİLEK AKSOY
- Kumar oynayan bireylerde kumara özgü bilişsel çarpıtmaların kumar oynama ve intihar ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of gambling-specific cognitive distortions with gambling and suicide in individuals gambling disorder
FURKAN KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN
- #Gameaddicted: Dijital oyun bağımlılığına makine öğrenimi yaklaşımı
#Gameaddicted: A Machine learning approach to digital game addiction
BEKİR ASIM ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Yönetim Bilişim SistemleriErciyes ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA KAHYA ÖZYİRMİDOKUZ