Geri Dön

Yaşlılıkta iştah kaybı tarama ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirliği

Validity and reliability of the Turkish version of the appetite loss in the elderly (ALE) screening scale

PDF İndir

  1. Tez No: 1021251
  2. Yazar: BENSU DEMİRTAŞ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ÖZCANARSLAN, PROF. DR. BETÜL GÜLŞEN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Toros Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yaşlı bireylerde iştah kaybının belirlenmesine yönelik geliştirilen Bilişsel Bozukluğu Olan ve Olmayan Yaşlı Yetişkinlerde İştah Kaybı Tarama Ölçeğinin (ALOC) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla metodolojik olarak yürütülmüştür. Araştırma, Ağustos 2025–Ocak 2026 tarihleri arasında Mersin ilinde yaşayan 65 yaş ve üzeri 300 yaşlı birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Tanımlayıcı Bilgi Formu, Standardize Mini Mental Test, Basitleştirilmiş Beslenme ve İştahı Anketi (SNAQ) ve ALOC kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin dil uyarlaması çeviri–geri çeviri yöntemiyle yapılmış; kapsam, yapı, ölçüt ve ayırt edici geçerlik analizleri ile güvenirlik değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, ölçeğin Türkçe formunun güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermiştir. Kapsam geçerliği indeksleri yeterli düzeyde bulunmuş (KGO=0,80; KGİ=1,00), yapı geçerliği analizlerinde yakınsak geçerliğin sağlandığı belirlenmiştir (AVE=0,606; CR=0,849). Ölçek puanları ile SNAQ arasında güçlü negatif ilişki saptanmıştır (r=-0,88). Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin özgün tek faktörlü yapısı doğrulanmış ve model uyum indekslerinin mükemmel düzeyde olduğu belirlenmiştir (χ²/sd=0,961; CFI=1,000; TLI=1,000; RMSEA<0,001; SRMR=0,048). Ölçeğin iç tutarlılığı yüksek bulunmuş (Cronbach alfa=0,833; KR-20=0,805; McDonald Omega=0,885) ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu gösterilmiştir. Ayırt edici geçerlik analizinde eğri altında kalan alan 0,951 olarak bulunmuş, en uygun kesme noktası ≥2 puan olarak belirlenmiştir. Bu noktada duyarlılık %85,9 ve özgüllük %94,6 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, Yaşlılarda İştah Kaybı Tarama Ölçeğinin (YİKTÖ) Türkçe formunun yaşlı bireylerde iştah kaybını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırma bulguları, yaşlı bireylerde iştah kaybı ve beslenme riskinin yaygın olduğunu ortaya koyarak erken tanılama ve düzenli taramanın önemini vurgulamaktadır

Özet (Çeviri)

This methodological study was conducted to evaluate the validity and reliability of the Turkish version of the Appetite Loss Screening Scale for Older Adults With and Without Cognitive Impairment (ALOC). Appetite loss is a common condition in older adults and is associated with adverse outcomes such as malnutrition, functional decline, and reduced quality of life. Therefore, valid and reliable instruments are needed for the early identification of appetite loss in this population. The study was carried out between August 2025 and January 2026 with 300 adults aged 65 years and older living in Mersin, Türkiye. Data were collected using the Descriptive Information Form, Standardized Mini-Mental State Examination, Simplified Nutritional Appetite Questionnaire (SNAQ), and the ALOC scale. The linguistic adaptation of the scale was performed using the translation–back translation method. Content, construct, criterion, and discriminant validity analyses, as well as reliability assessments, were conducted. The findings demonstrated that the Turkish version of the scale possesses strong psychometric properties. Content validity indices were found to be satisfactory (CVR=0.80; CVI=1.00), and convergent validity was supported (AVE=0.606; CR=0.849). A strong negative correlation was observed between the ALOC and SNAQ scores (r=-0.88). Confirmatory factor analysis confirmed the original one-factor structure of the scale, and the model fit indices indicated an excellent fit (χ²/df=0.961; CFI=1.000; TLI=1.000; RMSEA<0.001; SRMR=0.048). The scale demonstrated high internal consistency (Cronbach's α=0.833; KR-20=0.805; McDonald's ω=0.885). Discriminant validity analysis yielded an area under the curve of 0.951, and the optimal cut-off score was determined as ≥2, with a sensitivity of 85.9% and a specificity of 94.6%. In conclusion, the Turkish version of the Appetite Loss Screening Scale for Older Adults was found to be a valid and reliable instrument for assessing appetite loss among older adults. Furthermore, the findings revealed that appetite loss and nutritional risk are common among older individuals, highlighting the importance of early identification and routine screening in this population.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    724328

    Yaşlı bireylerde kırılganlıkla malnütrisyon, sarkopeni, duygu durumu, günlük yaşam aktivitesi ve beslenme durumunun ilişkisi

    The relationship between frailty and malnutrition, sarcopenia, mood, daily living activity and nutritional status in elderly individuals

    SERAP İNCEDAL IRGAT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜL KIZILTAN

  2. Tez No

    370124

    İstanbul'da bir tıp fakültesinde takip edilen 75 yaş üstü bireylerin nütrisyonel değerlendirmesi ve fonksiyonel kapasiteleri ile ilişkisinin araştırılması

    The assessment of nutritional status and its relation with functionality among outpatients older than 75 years-old followed by a university hospital's division of geriatrics in İstanbul

    CİHAN KILIÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Geriatriİstanbul Üniversitesi

    Temel Tıp Bilimleri Bölümü

    PROF. DR. AYŞE EMEL ÖNAL

  3. Tez No

    8958

    Aristophanes'in komedyalarında mücadelenin işlenişi

    Başlık çevirisi yok

    CEYDA BEŞLER AYCAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1990

    Dilbilimİstanbul Üniversitesi

    Yunan Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. Y. KENAN YONARSOY

  4. Tez No

    645989

    Zübeyde hanım huzurevinde yaşayan yaşlıların malnutrisron düzeyleri, beslenme durumları ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi

    Determining the malnutrition levels, nutrition situations and life qualities of the elderly living in the zubeyde hanim nursing home

    DİLARA KEFELİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİR

  5. Tez No

    847933

    Aktif yaşlanma bağlamında yerinde yaşlanma ve kurumda bakım hizmetleri

    Aging in place and institutional care services in the context of active aging

    KÜBRA ÖZYILDIRIM MANAV

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Sosyal Hizmetİstanbul Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZLER

Geri Dön