Türkiye iç hat operasyonlarında kullanılan dar gövdeli uçakların iniş-kalkış (LTO) emisyonlarının uçak/motor bazlı analizi
Aircraft/engine-based analysis of landing and take-off (LTO) emissions of narrow-body aircraft used in domestic operations in Türkiye
- Tez No: 1021421
- Danışmanlar: PROF. DR. HARUN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Sivil havacılık işletmeleri, Civil aviation companies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, havacılık sektöründe önemli bir çevresel etki unsuru olan uçak emisyonları, iniş-kalkış (LTO) fazı kapsamında uçak/motor kombinasyonu temelinde analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında Türkiye iç hat operasyonlarında yaygın olarak kullanılan A320, A320neo, A321, A321neo, B737-800, B737 MAX ve B737-900 uçak tipleri ele alınmış ve bu uçaklarda kullanılan farklı motor varyantlarının emisyon performansları karşılaştırılmıştır. Emisyon hesaplamalarında literatürde yaygın olarak kullanılan ICAO Motor Emisyon Veri Tabanı (EEDB) yerine EUROCONTROL tarafından geliştirilen IMPACT modeli tercih edilmiştir. Bu sayede motorların uçakla bütünleşik yapısı ve gerçek operasyonel koşullar dikkate alınarak daha gerçekçi ve güvenilir sonuçlar elde edilmiştir. Analiz sonuçları, aynı uçak tipi içerisinde farklı motor seçeneklerinin hidrokarbon (HC), karbon monoksit (CO) ve azot oksit (NOx) emisyonları üzerinde önemli farklılıklar oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, IMPACT modeli ile hesaplanan emisyon değerlerinin ICAO referanslarına kıyasla genel olarak daha yüksek olduğu ve bu durumun gerçek uçuş koşullarını daha iyi temsil ettiği belirlenmiştir. Yeni nesil uçakların daha düşük emisyon değerleri sunduğu görülmekle birlikte, motor seçiminin emisyon performansı üzerinde kritik bir belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, uçak/motor kombinasyonuna dayalı bu analiz yaklaşımı, havayolu işletmeleri için hem çevresel etkilerin azaltılması hem de yakıt tüketiminin optimize edilmesi açısından etkili bir karar destek aracı sunmaktadır. Bu yaklaşımın, sürdürülebilir filo planlaması ve operasyonel karar alma süreçlerine önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, aircraft emissions, which constitute a significant environmental impact factor in the aviation sector, are analyzed within the Landing and Take-Off (LTO) cycle based on aircraft–engine combinations. The study focuses on commonly used aircraft types in domestic operations in Türkiye, including A320, A320neo, A321, A321neo, B737-800, B737 MAX, and B737-900, and compares the emission performance of different engine variants used on these aircraft. Instead of the widely used ICAO Engine Emissions Databank (EEDB), the EUROCONTROL IMPACT model is employed for emission calculations. This approach enables the consideration of the integrated structure of aircraft and engines as well as real operational conditions, thereby providing more realistic and reliable results. The findings indicate that different engine options within the same aircraft type led to significant variations in hydrocarbon (HC), carbon monoxide (CO), and nitrogen oxides (NOx) emissions. Furthermore, emission values calculated using the IMPACT model are generally higher than ICAO reference values, suggesting that the model better reflects actual flight conditions. Although new-generation aircraft generally exhibit lower emission levels, engine selection is identified as a critical determinant of overall emission performance. In conclusion, the aircraft–engine combination-based analysis approach provides an effective decision-support tool for airline operators in reducing environmental impacts and optimizing fuel consumption. This approach is expected to contribute significantly to sustainable fleet planning and operational decision-making processes.
Benzer Tezler
- Havayolu kargo taşımacılığı modellemesi ve havayolu kargo ağının planlanması: Türkiye uygulaması
Airline cargo transportation modeling and air cargo network planning: Turkey case
UMUT AYDIN
Doktora
Türkçe
2022
Sivil Havacılıkİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BURÇ ÜLENGİN
- On the trail of west – east signalling interoperability:A novel proposal for an STM and an interface for ETCS onboard operating on class b trackside signalling systems
Batı – doğu arası karşılıklı işletilebilirliğin izinde: ETCS araç üstü sistemlerin sınıf b hat yanı sinyal sistemleri üzerinde çalışması için yeni bir STM ve arayüz önerisi
ÇAĞLA KIVILCIM ÇİFTCİOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiRaylı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TURAN SÖYLEMEZ
- Türkiye'nin havayolu taşıyıcı modellerine göre yolcu talebinin çoklu doğrusal regresyon, ANFIS ve YSA teknikleri ile tahminlenmesi
Estimation of passenger demand in Turkey according to airline carrier models using multiple linear regression, ANFIS and YSA techniques
FATMA ŞEYMA YÜKSEL
Doktora
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAHİDE FİGEN ANTMEN
- The fracability evaluation of Dadaş shale in Southeastern Turkey based on its geomechanical properties
Güneydoğu Türkiye'deki Dadaş şeylinin jeomekanik özelliklerine göre çatlatılabilirlik değerlendirmesi
OĞUZ CİHANER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Petrol ve Doğal Gaz MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPetrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL YILDIRIM
- Türkiye'de iç hat yolcu taşımacılığında rekabet analizi
Competition analysis on the Turkish domestic air transportation
ALİ CEYHUN CAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sivil HavacılıkAkdeniz Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAFAK AKSOY