Geri Dön

LC-MS/MS ile eş zamanlı kortizol, kortizon ve deksametazon ölçüm yöntemi geliştirilmesi ve 1 mg deksametazon baskılama testi yapılan hastalarda hafif otonom kortizol sekresyonu için tanı doğruluğuna etkisi

Development of an LC–MS/MS method for the simultaneous measurement of cortisol, cortisone and dexamethasone and its impact on the diagnostic accuracy for mild autonomous cortisol secretion in patients undergoing the 1 mg dexamethasone suppression test

  1. Tez No: 1021567
  2. Yazar: ELİF NİHAL YILDIZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ŞENEŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Biyokimya, Biochemistry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu tez çalışmasında amacımız serum kortizol, kortizon ve deksametazonun eş zamanlı ölçümünü sağlayan bir LC-MS/MS yöntemi geliştirmek, yöntemi valide etmek ve bu parametrelerin 1 mg deksametazon baskılama testi (DBT) yapılan hastalarda hiperkortizolemi tanısındaki performansını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hiperkortizolemi şüphesiyle 1 mg DBT uygulanan 295 hasta ve yöntem karşılaştırma çalışması amacıyla bazal serum kortizolü ölçülen 61 hasta dahil edildi. Serum kortizol, kortizon ve deksametazon düzeyleri FDA 'Biyoanalitik Metot Validasyonu' kılavuzuna göre valide edilmiş LC-MS/MS yöntemiyle ölçüldü. Ayrıca kortizol Roche Cobas 8000 e801 cihazında ECLIA yöntemi ile analiz edilmiştir. Yöntem karşılaştırma CLSI EP09-A3 kılavuzuna göre Passing-Bablok regresyon analizi ve Bland-Altman mutlak ve oransal farklar grafikleri ile gerçekleştirildi. Deksametazon için eşik değer baskılanmış hasta grubundaki dağılımı %2.5 persentiline göre belirlendi. Tanısal performanslar ise ROC analitleriyle değerlendirildi. İstatistiksel analiz için IBM SPSS Statistics Windows versiyon 25 paket programı kullanıldı. Bulgular: ECLIA yönteminin LC-MS/MS'e göre yukarı yönlü oransal bias gösterdiği saptandı. Bland-Altman analizinde ECLIA'nın LC-MS/MS'e göre, tüm hastalarda %41; sadece 1 mg DBT yapılan hastalarda %36 daha yüksek sonuç verdiği tespit edildi. 1 mg DBT sonrası deksametazon eşik değeri 3.13 nmol/L olarak belirlendi. ECLIA yönteminin hiperkortizolemi için 50 nmol/L eşik değerinde ROC analizine göre %96 duyarlılık ve %77 özgüllük sağlandığı görüldü. Hiperkortizolemi için kortizonun (AUC:0.914) ayrım gücünün yüksek ve kortizol/kortizon oranının (AUC:0.728) kabul edilebilir olduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda geliştirdiğimiz LC-MS/MS yöntemi ile kortizol, deksametazon ve kortizon düzeylerinin eş zamanlı ölçümü mümkün olup, DBT sonuçlarının değerlendirilmesine önemli katkı sağlamaktadır. Kortizon ve kortizol/kortizon oranı hiperkortizolemi değerlendirilmesinde yardımcı parametreler olarak kullanılabilir. Çalışmamız söz konusu parametrelerin birlikte değerlendirildiği sınırlı sayıdaki çalışmalardan biri olma niteliğindedir.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study was to develop and validate an LC–MS/MS method for the simultaneous measurement of serum cortisol, cortisone, and dexamethasone, and to evaluate the diagnostic performance of these parameters in patients undergoing the 1 mg dexamethasone suppression test (DST) for the assessment of hypercortisolism. Materials and Methods: A total of 295 patients undergoing the 1 mg DST for suspected hypercortisolism and 61 patients for method comparison were included in the study. Serum cortisol, cortisone, and dexamethasone levels were measured using an LC–MS/MS method validated according to the FDA bioanalytical method validation guideline. In addition, cortisol was analyzed using an electrochemiluminescence immunoassay (ECLIA) on the Roche Cobas 8000 e801 platform. Method comparison was performed according to the CLSI EP09-A3 guideline using Passing–Bablok regression analysis and Bland–Altman plots for absolute and proportional differences. The dexamethasone cutoff value was determined based on the 2.5th percentile of the suppressed patient group. Diagnostic performance was evaluated using ROC analysis. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics for Windows, version 25. Results: The ECLIA method demonstrated a positive proportional bias compared to LC–MS/MS. Bland–Altman analysis showed that ECLIA results were approximately 41% higher in all patients and 36% higher in patients undergoing the 1 mg DST compared to LC–MS/MS. The dexamethasone cutoff value after the 1 mg DST was determined to be 3.13 nmol/L. At the 50 nmol/L cutoff for hypercortisolism, ECLIA showed a sensitivity of 96% and a specificity of 77% according to ROC analysis. Cortisone demonstrated high discriminative power for hypercortisolism (AUC: 0.914), while the cortisol/cortisone ratio showed acceptable performance (AUC: 0.728). Conclusion: The developed LC–MS/MS method enables the simultaneous measurement of cortisol, cortisone, and dexamethasone and provides significant advantages in the evaluation of DST results. Cortisone and the cortisol/cortisone ratio may serve as useful adjunctive biochemical parameters in the assessment of hypercortisolism. This study represents one of the limited number of studies in which these parameters are evaluated together and contributes to the existing literature.

Benzer Tezler

  1. Yenidoğan ve erken süt çocukluğu döneminde steroid hormon profilinin likit kromatografi tandem mass spektrometri yöntemi (LC-MS/MS) ile değerlendirilmesi ve referans aralıklarının belirlenmesi

    Simultaneous profiling of steroid hormones using liquid chromatography tandem mass spectrometry (LC-MS/MS) in newborn and early infancy

    ECE ÖGE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TÜLAY GÜRAN

  2. Konjenital adrenal hiperplazi ile izlenen hastaların takiplerinde ve metabolik kontrollerinde immünoassay ve sıvı kromatografi-kütle spektrometrisi (LC-MS) yöntemleri ile ölçülen steroid hormon düzeylerinin karşılaştırılması

    Comparison of steroid hormone levels measured by immunoassay and liquid chromatography-mass spectrometry (LC-MS) methods in the follow-up and metabolic control of patients with congenital adrenal hyperplasia

    SHAHLA TABA-TABAI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF ÖZSU

  3. İzole ötirotiropinemik hipotiroksinemide etiyolojik değerlendirme

    Etiological evaluation in isolated euthyrotropinemic hypothyroxinemia

    ALARA ARASAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SERAP DEMİRCİOĞLU

  4. Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  5. Sık kullanılan antiepileptik ilaçların LC-MS/MS ile eş zamanlı analiz yöntemi geliştirilmesi

    Development real-time analysis method of frequently used antiepilectic drugs with LC-MS/MS

    OSMAN AKSU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    KimyaDüzce Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÜMİT ERGUN