Kültürler ve medyalararası ilişkiler bağlamında“Dostun Alın Yazısı”adlı romanın (Barbara Frischmuth) ve filmin (Fabian Eder) karşılaştırılması
Comparison of the novel“Die Schrift des Freundes”(Barbara Frischmuth) and the film (Fabian Eder) within the context of intercultural and intermedia relations
- Tez No: 1021967
- Danışmanlar: PROF. DR. FUNDA KIZILER EMER, DOÇ. DR. İNCİ ARAS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Barbara Frischmuth'un“Die Schrift des Freundes”adlı romanı ile Fabian Eder'in aynı adlı film uyarlamasını kültürlerarasılık ve medyalararasılık ekseninde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmada, edebî metnin sinematografik dile aktarımı sırasında kültürel anlamların, anlatı yapılarının, karakter kurgularının ve temsil biçimlerinin nasıl korunduğu, dönüştüğü ya da yeniden üretildiği araştırılmıştır. Bu doğrultuda komparatistik, kültürlerarasılık, kültür melezliği, medyalararasılık, medya değişimi ve edebiyat uyarlaması kavramları kavramsal-kuramsal çerçeve olarak ele alınmış; ardından roman ve film metin merkezli, çözümleyici ve yorumlayıcı bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Romanda Anna Margotti, Hikmet Ayverdi, Yusuf, Max Haugsdorff, Abdal ve Samiha gibi figürler aracılığıyla azınlık temsilleri, kültürel yabancılık, devlet gözetimi, bürokratik tahakküm ve farklı kültürel aidiyetlerin çatışma ile uzlaşma alanları analiz edilmiştir. Film uyarlaması ise mekân ve zaman tasarımı, karakter tasarımı, anlatıbilimsel yapı, kamera perspektifi ve görsel-işitsel anlatım olanakları bakımından romanla karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma, edebiyat ile sinemanın aynı kültürel sorunsalları farklı gösterge sistemleri aracılığıyla nasıl yorumladığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışmanın kuramsal altyapısı; komparatistik disiplininin kültürlerarasılık, medyalararasılık, kültürel melezleşme ve medya değişimi paradigmaları üzerine inşa edilmiş olup; her iki eser de metne içkin, analitik ve yorumbilimsel bir yaklaşımla mercek altına alınmıştır. Çalışmanın sonucunda, filmin kaynak metni pasif biçimde aktarmaktan çok, romanın kültürlerarası gerilimini ve medya değişimine bağlı anlam dönüşümlerini sinemanın imkânlarıyla yeniden kurduğu görülmüştür. Romanın dilsel ve düşünsel derinliği filmde yer yer sadeleşirken, görsel-işitsel anlatım kültürel karşılaşma, kimlik, gözetim ve insanî uzlaşma temalarını daha somut ve duyusal bir düzleme taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comparatively examines Barbara Frischmuth's novel“Die Schrift des Freundes”and Fabian Eder's film adaptation of the same name on the axis of interculturality and intermediality. The study investigates how cultural meanings, narrative structures, character constructions, and modes of representation are preserved, transformed, or reproduced during the transposition of the literary text into cinematographic language. Accordingly, the concepts of comparatistics, interculturality, cultural hybridity, intermediality, media change, and literary adaptation are addressed as a conceptual-theoretical framework; subsequently, the novel and the film are evaluated through a text-centered, analytical, and interpretive approach. In the novel, minority representations, cultural foreignness, state surveillance, bureaucratic domination, and the spheres of conflict and reconciliation of different cultural affiliations are analyzed through figures such as Anna Margotti, Hikmet Ayverdi, Yusuf, Max Haugsdorff, Abdal, and Samiha. The film adaptation, on the other hand, is compared with the novel in terms of spatial and temporal design, character design, narratological structure, camera perspective, and audiovisual expressive possibilities. This comparison aims to reveal how literature and cinema interpret the same cultural problematics through different sign systems. The theoretical foundation of the study is built upon the paradigms of interculturality, intermediality, cultural hybridization, and media change within the discipline of comparatistics; and both works are examined through a text-immanent, analytical, and hermeneutic approach. As a result of the study, it is observed that rather than passively transferring the source text, the film reconstructs the intercultural tension of the novel and the semantic transformations associated with the media change by utilizing the possibilities of cinema. While the linguistic and intellectual depth of the novel is simplified at times in the film, the audiovisual narrative transposes the themes of cultural encounter, identity, surveillance, and human reconciliation to a more concrete and sensory plane.
Benzer Tezler
- Three paintings from Dalí: Relationship between music and visual arts in the context of İlhan Usmanbaş's music
Dalí'den üç resim: İlhan Usmanbaş'ın müziği bağlamında müzik ve görsel sanatlar arasındaki ilişki
BİLGE EVRİM AYDOĞAN
Doktora
İngilizce
2021
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KUBAN TOKGÖZ
- Erken Cumhuriyet döneminde çok düzgülü bakış açısından çizgi roman ve çeviri
Comics and translation with a multimodal perspective in the early Republican era
GÖKSEL ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2020
Mütercim-TercümanlıkGazi ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI ÖZLEM TARAKCIOĞLU
- Medya yakınsaması ve mobil gazetecilik
Media convergence and mobi̇le journalism
SEMA SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Gazetecilikİstanbul Arel ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KENAN EVREN DUMAN
- Hermann Hesse'nin Sıddhartha adlı eserinin ve sinema adaptasyonunun çeviribilim açısından göstergelerarası incelenmesi
Intersemiotic analysis of Hermann Hesse's 'Siddhartha' and its cinema adaptation from the point of translation studies
CAN ELTETİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkEge ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TAHİR ÖNCÜ
- De-monstrating bodies, bestial machines: The posthuman in Halid Ziya Uşakligil's short stories
Canavarlaşarak görünüm kazanan bedenler, hayvani makineler: Halid Ziya Uşaklıgil'in öykülerinde insanötesi (posthüman)
GAMZE ALTINYAPRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KALPAKLI
DOÇ. DR. FATİH ALTUĞ