Disneyleştirilen masallar: Rafine edilmiş Güzel ve Çirkin'in ekonomi politik eleştirisi
Disneyfied fairy tales: A political economy critique of the refined Beauty and the Beast
- Tez No: 1022004
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BİLGEN AYDIN SEVİM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, İletişim Bilimleri, Radyo-Televizyon, Fine Arts, Communication Sciences, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Amerikan kültürü, Görsel kültür, Kültür endüstrisi, Kültürel ekonomi politik, Masallar, Peri masalları, Walt Disney, Yabancı film, Çizgi film, Çocukluk dönemi, American culture, Visual culture, Cultural industry, Cultural political economy, Tales, Fairy tales, Walt Disney, Foreign film, Animated film, Childhood
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlığın binlerce yıllık ortak hafızasının en kadim anlatıları arasında yer alan masallar, Rönesans döneminde çocukluk kavramının ortaya çıkışıyla birlikte pedagojik bir rol üstlenmiştir. Hollywood sinemasının köklü yapım şirketlerinden biri olan Disney, geleneksel masalların gücünü keşfederek onları kendi anlatı kalıpları içinde yeniden yorumlamıştır. Jack Zipes (2002) tarafından“Disneyleştirme”olarak adlandırılan bu süreç, masalların yalnızca içeriğini ve estetiğini değil, ideolojik referans çerçevesini de şekillendirmiştir. Disney tarafından rafineleştirilen masal adaptasyonları, Neil Postman'ın (1994) dikkat çektiği“yetişkin çocuk”kategorisindeki izleyicilere hitap eden bir popüler kültür ürünü hâline getirilmiştir. Alexandre Bohas (2016), Disney'in kültürel üretiminin ekonomik ve sembolik güçle nasıl iç içe geçtiğine dikkat çeker. Şirket, tüketici alışkanlıklarını yönlendiren ve küresel ölçekte belirli yaşam tarzlarını teşvik eden bir yapı inşa ederek kapitalist değerlerin yayılmasını sağlar. Bu çalışma, Disney imzalı masal adaptasyonlarının“orijinal anlatı”yı nasıl bir kalıba döktüğünü, ekonomi politik açıdan eleştirel söylem çözümlemesiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede; Avrupa sözlü kültürüne ait en eski örneklerden biri olan La Belle et la Bête (Güzel ve Çirkin) masalı seçilmiştir. Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve tarafından kaleme alınan La Belle et la Bête (1740) romanı, Gary Trousdale ile Kirk Wise'ın yönetmenliğini yaptığı Beauty and the Beast (1991) animasyon filmi ve Bill Condon'ın yönettiği Beauty and the Beast (2017) filmi amaçlı örnekleme kapsamında araştırmaya dâhil edilmiştir. Bu adaptasyonlar, yetişkin çocuk kitlenin beklentilerine uygun biçimde basitleştirilip ticarileştirilen anlatılar olarak küresel ölçekte pazarlanmakta ve Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) kültürel hegemonyasının önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
Fairy tales, among the oldest narratives in humanity's millennia-old collective memory, assumed a pedagogical role with the emergence of the concept of childhood during the Renaissance. Disney, one of Hollywood's established production companies, discovered the power of traditional fairy tales and reinterpreted them within its own narrative framework. This process, termed“Disneyfication”by Jack Zipes (2002), shaped not only the content and aesthetics of the fairy tales but also their ideological frame of reference. The fairy tale adaptations refined by Disney have become a popular culture product appealing to audiences in the“adult-child”category, as noted by Neil Postman (1994). Alexandre Bohas (2016) draws attention to how Disney's cultural production is intertwined with economic and symbolic power. The company ensures the spread of capitalist values by building a structure that directs consumer habits and promotes certain lifestyles on a global scale. Using crtical discourse analysis, this study aims to examine how Disney-produced fairy tale adaptations mold the“original narrative”from the perspective of political economy. In this context, the fairy tale La Belle et la Bête (Beauty and the Beast), one of the oldest examples of European oral culture, was selected. The novel La Belle et la Bête (1740) by Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve, the animated film Beauty and the Beast (1991) directed by Gary Trousdale and Kirk Wise, and the film Beauty and the Beast (2017) directed by Bill Condon were included in the research as purposive sampling. These adaptations, as simplified and commercialized narratives tailored to the expectations of adult-child audiences, are marketed globally and constitute a significant part of the cultural hegemony of the United States of America (USA).