Okul öncesi çocuklara yönelik oluşturulan çizgi filmlerin çocukların iletişim becerilerine katkısı
The contribution of cartoons created for preschool children to children's communication skills
- Tez No: 1022137
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET GÖKHAN GENEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Eğitim iletişimi, Education communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yalova Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İletişim Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, okul öncesi döneme yönelik olarak üretilmiş çizgi filmlerin çocukların iletişim becerileri üzerindeki etkileri çok boyutlu bir yaklaşımla incelenmiştir. Erken çocukluk döneminde iletişim becerilerinin gelişiminde görsel-işitsel medya içeriklerinin belirleyici bir rol oynadığı göz önünde bulundurularak, çizgi filmlerin çocuklara sunduğu dilsel, sosyal ve duygusal iletişim modellerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın veri kaynağını okul öncesi yaş grubuna hitap eden Pepee, Rafadan Tayfa, Caillou, Kaptan Daniel ve Bluey adlı çizgi filmler oluşturmaktadır. İncelenen içerikler; dil kullanımı, diyalog yapısı, sosyal etkileşim örüntüleri, duygusal ifade biçimleri ve iletişimsel modelleme açısından değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz ve tematik çözümleme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, Sosyal Öğrenme Kuramı (Albert Bandura), Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı çerçevesinde yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, incelenen çizgi filmlerin çocuklara farklı iletişimsel modeller sunduğunu göstermektedir. Pepee'de sade ve tekrara dayalı dil kullanımı ile aile içi iletişim ön plana çıkarken; Rafadan Tayfa'da ve Kaptan Daniel' da akranlar arası iletişim, iş birliği ve sosyal etkileşim süreçleri öne çıkmaktadır. Caillou'da ve Bluey ise duygusal ifade, problem çözme ve yetişkin–çocuk etkileşimi iletişimsel yapı içerisinde belirgin bir yer tutmaktadır. Bu farklılıklar, çizgi filmlerin çocukların iletişim becerilerini dilsel, sosyal ve duygusal boyutlar üzerinden çok yönlü biçimde etkileyebildiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, çalışmada çizgi filmlerin yalnızca iletişim becerileri üzerindeki etkileri değil; aynı zamanda medyasal, kültürel ve ideolojik boyutları da ele alınmıştır. Çizgi filmlerin tarihsel dönüşümü, Batı merkezli üretimlerin kültürel yansımaları, kültürel aktarım süreçleri ve subliminal mesaj tartışmaları çerçevesinde değerlendirilmiş; bu içeriklerin çocukların iletişimsel gelişimi üzerindeki dolaylı etkileri tartışılmıştır. Sonuç olarak, çizgi filmlerin çocukların iletişim becerilerinin gelişiminde önemli bir potansiyele sahip olduğu; ancak bu etkinin içeriğin niteliği, sunulan iletişim modelleri, kültürel bağlam ve yetişkin rehberliği gibi değişkenlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, çocuklara yönelik medya içeriklerinin iletişimsel etkilerinin kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the effects of cartoons produced for the pre-kindergarten period on children's communication skills were examined through a multidimensional approach. Considering the significant role of audiovisual media content in the development of communication skills during early childhood, the study aims to analyze the linguistic, social, and emotional communication models presented to children through cartoons. The research was conducted within the framework of a qualitative research approach using the document analysis method. The data sources of the study consist of the cartoons Pepee, Rafadan Tayfa, Caillou, Bluey and Daniel Tiger's Neighborhood. The selected contents were evaluated in terms of language use, dialogue structure, social interaction patterns, emotional expression, and communicative modeling. Descriptive analysis and thematic analysis methods were employed in the analysis of the data. The findings were interpreted within the framework of Social Learning Theory and Uses and Gratifications Theory. The findings indicate that the analyzed cartoons present different communicative models to children. In Pepee, simple and repetitive language use and family communication are emphasized; in Rafadan Tayfa, peer communication, cooperation, and social interaction processes come to the forefront. In Caillou, emotional expression, problem-solving, and adult child interaction occupy a prominent place within the communicative structure. These differences reveal that cartoons can influence children's communication skills in a multidimensional manner through linguistic, social, and emotional dimensions. In addition, the study examines not only the effects of cartoons on communication skills but also their media-related, cultural, and ideological dimensions. The historical transformation of cartoons, the cultural reflections of Western-centered productions, processes of cultural transmission, and discussions on subliminal messages were evaluated, and their indirect effects on children's communicative development were discussed. In conclusion, it has been determined that cartoons have significant potential in supporting the development of children's communication skills; however, this effect should be evaluated in relation to variables such as content quality, the communicative models presented, cultural context, and adult guidance. This study contributes to a better understanding of the communicative effects of media content designed for children from both theoretical and practical perspectives.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklara yönelik televizyon programları içinde çizgi filmlerin çocukların gelişimine ve iletişimine etkileri
Başlık çevirisi yok
AYTEKİN CAN
Doktora
Türkçe
1995
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ÖZDEN CANKAYA
- Erken çocukluk dönemine yönelik hazırlanan bazı çizgi filmlerin prososyal davranış içeriklerinin incelenmesi
Investigation of the prosocial behavior content of some cartoon films prepared for early childhood
ALEYNA KALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇAMLIBEL ÇAKMAK
- Okul öncesi çocukların ve ailelerinin televizyon ilintili etkileşimleri
Television related interactions of preschool children and their parents
MELİKE TÜRKAN BAĞLI
Doktora
Türkçe
2002
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK GÜRKAYNAK
- Erken çocukluk dönemi çizgi filmlerinin toplumsal cinsiyet rolleri açısından incelenmesi
An examination of cartoon films of early childhood in terms of gender roles
KÜBRA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİzmir Demokrasi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEHSAT SAVAŞ
- Canlandırma sinemasının okulöncesi çocuğun yaratıcılığı açısından değerlendirilmesi
Evaluating animation in terms of pre-school children's creativity
EMRE AŞILIOĞLU
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN