Betonarme binalarda kısa kolon kaynaklı hasar risklerinin değerlendirilmesi
Assessment of damage risks caused by short columns in reinforced concrete buildings
- Tez No: 1022136
- Danışmanlar: PROF. DR. BURAK YÖN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aktif deprem kuşakları üzerinde yer alan Türkiye, tarih boyunca çok sayıda büyük ve yıkıcı depreme maruz kalmıştır. Özellikle yapı yoğunluğunun fazla olduğu kent merkezlerinde meydana gelen büyük depremler sonucunda önemli can ve mal kayıpları yaşanmıştır. Deprem sonrasında gerçekleştirilen saha incelemelerinde, kısa kolon oluşumunun yapı performansını olumsuz etkileyen başlıca düzensizliklerden biri olduğu belirlenmiştir. Bu tez çalışmasında, betonarme binalarda kısa kolon etkisinden kaynaklanan hasarlar değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında nümerik model olarak bodrum, zemin ve üç normal kattan oluşan toplam beş katlı bir betonarme bina seçilmiş ve yapı hem düzenli hem de kısa kolonlu olacak şekilde iki farklı model olarak oluşturulmuştur. Düzenli modelde tüm katlarda duvarların tam yükseklikte olduğu kabul edilirken, kısa kolonlu modelde bodrum ve zemin katlarda duvar yükseklikleri azaltılarak kısa kolon oluşumu sağlanmıştır. Binaların sismik performanslarının belirlenmesi amacıyla doğrusal olmayan statik itme analizleri ile artımsal dinamik analizler gerçekleştirilmiştir. Artımsal dinamik analizlerde, 11 adet deprem kaydı zemin etkileri dikkate alınmaksızın 0.1g ile 1.0g arasında 0.1g artışlarla ölçeklendirilerek kullanılmıştır. Yapısal elemanların doğrusal olmayan davranışlarının modellenmesinde eleman uçlarında yayılı plastik mafsal yaklaşımı benimsenmiştir. Tüm analizler, SeismoStruct yapısal analiz programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Doğrusal olmayan statik itme analizleri sonucunda her iki yapı modeli için kapasite eğrileri elde edilmiş, artımsal dinamik analizler sonucunda ise maksimum yapısal tepkiler ve histerik davranışlar belirlenmiştir. Ayrıca yapıların farklı hasar seviyelerindeki performansları dikkate alınarak kırılganlık eğrileri oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlar, düzenli binanın hem X hem de Y doğrultularında kısa kolonlu binaya kıyasla daha yüksek taban kesme kuvveti ve daha büyük tepe yer değiştirmesi kapasitesine sahip olduğunu göstermiştir. Artımsal dinamik analizlerden elde edilen maksimum tepkilerin de düzenli binada daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Seçilen elemanlara ait histerik eğriler incelendiğinde, düzenli binadaki elemanların kısa kolonlu binadaki elemanlara göre daha yüksek enerji tüketme kapasitesine sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte kırılganlık eğrileri, kısa kolonlu binanın düzenli binaya göre daha düşük ivme seviyelerinde hasar görme olasılığının daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Türkiye, located on active seismic zones, has been exposed to numerous large and destructive earthquakes throughout its history. Significant loss of life and property has occurred, particularly in densely populated urban areas. Post-earthquake field investigations have revealed that the presence of short columns is one of the major structural irregularities adversely affecting the seismic performance of buildings. In this thesis, damage caused by the short-column effect in reinforced concrete buildings was evaluated. A five-story reinforced concrete building consisting of a basement floor, a ground floor, and three upper stories was selected as the numerical model. The structure was modelled in two different configurations: a regular building and a short-column building. In the regular model, infill walls were assumed to extend over the full story height at all levels, whereas in the short-column model, the wall heights at the basement and ground floors were reduced to induce short-column behaviour. To assess the seismic performance of the buildings, nonlinear static pushover analyses and incremental dynamic analyses (IDA) were conducted. In the IDA procedure, eleven earthquake ground-motion records were scaled from 0.1g to 1.0g with increments of 0.1g without considering site effects. The nonlinear behaviour of structural members was modelled using distributed plastic hinge formulations at the member ends. All analyses were performed using the structural analysis software SeismoStruct. Capacity curves were obtained from the nonlinear static pushover analyses for both structural models, while maximum structural responses and hysteretic behaviours were determined through the incremental dynamic analyses. Furthermore, fragility curves were developed by considering the damage states observed in the buildings. The results indicated that the regular building exhibited higher base shear capacities and larger roof displacement capacities in both the X and Y directions compared with the short-column building. The maximum responses obtained from the incremental dynamic analyses were also found to be significantly greater for the regular building. Examination of the hysteretic curves of selected structural elements demonstrated that the regular building possessed a higher energy dissipation capacity than the short-column building. In addition, the fragility curves revealed that the short-column building had a higher probability of experiencing damage at lower ground-motion intensity levels compared with the regular building.
Benzer Tezler
- Structural damage detection with transfer function parameter changes
Transfer fonksiyonu parametre değişimleri ile yapısal hasar tespiti
GÜRALP AYDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN YÜKSEL
- İstanbul ikitelli organize sanayi bölgesindeki betonarme endüstri binalarının deprem performansının mimari açıdan değerlendirilmesi
Architectural assessment of the earthquake performance of reinforced concrete industrial buildings in İstanbul ikitelli organized industrial zone
BAHAR ŞEVLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER GÖÇER
- Yoğun deprem risk bölgesindeki bir okul binasının türkiye bina deprem yönetmeliği 2018'e göre değerlendirilerek güçlendirilmesi
Evaluation and reinforcement according to the turkey building earthquake code 2018 of a school building in the intensive earthquake region
SELMA GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İnşaat MühendisliğiGümüşhane Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÇAVDAR
- Improvement of the cyclic flexural capacity of RC columns with FRP reinforcement
Lifli polimer donatılar kullanılarak betonarme kolonların çevrimsel yükler altında eğilme kapasitelerinin artırılması
ENGİN CÜNEYT SEYHAN
Doktora
İngilizce
2016
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER İLKİ
- Betonarme binalarda oluşabilen kısa kolon durumunun bina deprem davranışı ve kaba inşaat maliyetine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects on building earthquake behaviour and rough construction costs of short column situation occurring in reinforced concrete buildings
AYKUT ÇAVUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İnşaat MühendisliğiKarabük Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENOL GÜRSOY