Duygusal uyaranların P300 yanıtları üzerine etkisi: Sanal gerçeklik tabanlı değerlendirme
The effect of emotional stimuli on P300 responses: A virtual reality-based assessment
- Tez No: 1022534
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Odyoloji, Audiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Duygular; bireylerin çevrelerini algılama, değerlendirme ve bu ortama uygun davranışlar geliştirme süreçlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu süreçlerin nörofizyolojik temellerinin incelenmesinde olayla ilişkili potansiyeller, özellikle de P300 bileşeni, önemli bir araç olarak öne çıkmaktadır. P300, dikkat, bilişsel değerlendirme ve bellek süreçleri ile ilişkili olup, duygusal uyaranlara verilen nöral yanıtların incelenmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, sanal gerçeklik ortamında sunulan duygusal uyaranların P300 yanıtları üzerindeki etkisini incelemek ve elde edilen bulguları literatür doğrultusunda değerlendirmektir. Çalışma, 18–29 yaş aralığında normal orta kulak fonksiyonlarına ve normal sınırlarda işitme eşiğine sahip 62 genç birey üzerinde kesitsel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Katılımcılara sanal gerçeklik ortamında standart, olumlu ve olumsuz duygusal uyaranlar sunulmuş; bu uyaranlara verilen P300 amplitüd ve latans yanıtları analiz edilmiştir. P300 ölçümleri oddball paradigması kullanılarak standart, olumlu ve olumsuz duygusal uyaran koşullarında gerçekleştirilmiştir. Veriler P300 amplitüd ve latans değerleri üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışma bulgularına göre, kadın ve erkek katılımcılar arasında P300 amplitüdü ve latansı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Benzer şekilde, olumlu ve olumsuz duygusal uyaranların standart uyaranlarla karşılaştırılmasında ve olumlu ile olumsuz duygusal uyaranların kendi aralarında karşılaştırılmasında P300 amplitüdü ve latansı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). VAS puanları ile P300 parametreleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise yalnızca olumlu duygusal uyaranlara verilen VAS puanları ile olumsuz duygusal uyaranlara ilişkin P300 amplitüdü arasında negatif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiş (p<0,05), diğer değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, sanal gerçeklik ortamında sunulan olumlu ve olumsuz duygusal uyaranların P300 amplitüdü ve latansı üzerinde anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı belirlenmiştir. Bulgular, duygusal uyaranların P300 yanıtları üzerindeki etkisinin sanal gerçeklik ortamı, uyaranların sunum özellikleri ve bilişsel süreçlerden etkilenebileceğini düşündürmekte olup, bu ilişkinin farklı örneklem grupları ve farklı uyaran modaliteleri kullanılarak gerçekleştirilecek ileri çalışmalarla desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Emotions play a crucial role in individuals' perception of their environment, evaluation of external stimuli, and development of appropriate behavioral responses. Event-related potentials (ERPs), particularly the P300 component, have emerged as valuable tools for investigating the neurophysiological basis of these processes. The P300 component is associated with attention, cognitive evaluation, and memory processes and is widely used to investigate neural responses to emotional stimuli. The aim of this thesis was to examine the effects of emotional stimuli presented in a virtual reality environment on P300 responses and to evaluate the findings in light of the existing literature. This cross-sectional study was conducted on 62 young adults aged between 18 and 29 years with normal middle ear function and hearing thresholds within normal limits. Standard, positive emotional, and negative emotional stimuli were presented to the participants in a virtual reality environment, and the P300 amplitude and latency responses elicited by these stimuli were analyzed. P300 recordings were obtained using the oddball paradigm under standard, positive emotional, and negative emotional stimulus conditions. The data were comparatively analyzed based on P300 amplitude and latency values. The findings revealed no statistically significant differences in P300 amplitude or latency between female and male participants (p > 0.05). Similarly, no statistically significant differences were observed in P300 amplitude or latency when positive and negative emotional stimuli were compared with standard stimuli or when positive and negative emotional stimuli were compared with each other (p > 0.05). Analysis of the relationships between Visual Analog Scale (VAS) scores and P300 parameters demonstrated a significant moderate negative correlation only between VAS scores for positive emotional stimuli and P300 amplitude elicited by negative emotional stimuli (p < 0.05), whereas no significant relationships were found among the remaining variables (p > 0.05). In conclusion, positive and negative emotional stimuli presented in a virtual reality environment did not produce significant changes in P300 amplitude or latency. These findings suggest that the effects of emotional stimuli on P300 responses may be influenced by the virtual reality environment, stimulus presentation characteristics, and cognitive processes. Further studies involving different sample populations and various stimulus modalities are recommended to better elucidate this relationship.
Benzer Tezler
- Ön uyaran aracılı inhibisyonun elektromiyografi ve elektroensefalografi ile incelenmesi
Examination of prepulse inhibition in healthy individuals with electroencephalography and electromyography
CANSU AZAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Biyofizikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiBiyofizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET CEMAL KAHYA
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL KOCAASLAN ATLI
- Anksiyete düzeylerine göre görsel ve işitsel uyaran uyumsuzluğun olaya ilişkin beyin potansiyelleri ile incelenmesi
Investigation of visual and auditory stimulus incompatibility according to anxiety levels using event-related brain potentials
AYŞENUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Nörolojiİstinye ÜniversitesiSinir Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇER ESKİKURT
- Sosyal medya bağımlılığının duygusal duyarsızlaşma üzerindeki etkisinin EEG ile incelenmesi
An EEG study on the effect of social media addiction on emotional desensitization
AYŞE ECE ATALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstinye ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ILDIRIM ÖZCAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇER ESKİKURT
- Investigation of semantic effects in oddball paradigm through event related potentials
Seyrek uyaran paradigmasındaki anlamsal etkilerin olay ilişkili potansiyeller ile incelenmesi
SEDA NİLGÜN DUMLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSağlık Bilişimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİDEM GÖKÇAY
DOÇ. DR. ADİLE ÖNİZ