Yoğun bakım hemşirelerinin yararsız tedavilere ilişkin tutumlarının empati yorgunluğu ve bakım davranışları ile ilişkisi
The relationship between intensive care nurses' attitudes toward futile treatments with emphaty fatigue, and caring behaviors
- Tez No: 1022712
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZNUR ERBAY DALLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: yoğun bakım hemşireliği, yararsız tedavi, empati yorgunluğu, bakım davranışları, Empati, Etik-hemşirelik, Hemşireler, Hemşirelik, Hemşirelik bakımı, Tedavi, Tutumlar, Yorgunluk, Yoğun bakım, Yoğun bakım üniteleri, intensive care nursing, futile treatment, empathy fatigue, caring behaviors, Empathy, Ethics-nursing, Nurses, Nursing, Nursing care, Treatment, Attitudes, Fatigue, Intensive care, Intensive care units
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin yararsız tedavilere ilişkin tutumları ile empati yorgunluğu ve bakım davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yürütüldü. Veriler, 09 Aralık 2025 – 26 Şubat 2026 tarihleri arasında Türkiye genelinde yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelere çevrim içi anket yoluyla ulaşılarak toplandı. Katılımcılara kolayda örnekleme ile erişildi ve araştırma 286 hemşire ile tamamlandı. Veriler Hemşire Tanıtım Formu, Hemşirelerde Yararsız Tedaviye Karşı Tutum Ölçeği (YTTÖ), Empati Yorgunluğu Ölçeği (EYÖ) ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24) ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 30,61±6,84 yıl, yoğun bakımdaki deneyim süresi ortalama 5,47±4,92 yıl olup %88,8'i kadın, %70,6'sı lisans mezunuydu. Hemşirelerin YTTÖ toplam puan ortalaması 46,07±7,10, EYÖ toplam puan ortalaması 70,07±17,07, BDÖ-24 toplam puan ortalaması 125,05±13,00 olarak saptandı. YTTÖ toplam puanı ile EYÖ toplam puanı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlendi (r=-0,549; p<0,01); YTTÖ'nün dört alt boyutu ile empati yorgunluğu arasında da benzer yönde anlamlı ilişkiler görüldü (p<0,01). Buna karşılık yararsız tedaviye ilişkin tutum ile bakım davranışları arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı; yalnızca YTTÖ'nün tanımlama alt boyutu ile BDÖ-24'ün bağlılık alt boyutu arasında zayıf düzeyde pozitif bir ilişki belirlendi (r=0,130; p<0,05). Çoklu doğrusal regresyon analizinde model anlamlıydı (F=10,955; p<0,001; R²=0,367); hastaya ilişkin kararlara katılma (β=-0,178), ünitede yararsız tedavi uygulanması (β=0,322) ve empati yorgunluğu (β=-0,172) yararsız tedaviye ilişkin tutumla anlamlı biçimde ilişkili değişkenler olarak belirlendi. Bu araştırmada, yoğun bakım hemşirelerinin yararsız tedavilere ilişkin tutumlarının empati yorgunluğu ile ilişkili olduğu, bakım davranışları ile ise sınırlı düzeyde ilişki gösterdiği belirlendi. Bulgular, yararsız tedaviye karşı tutumda empati yorgunluğunun yönetilmesinin ve hemşirelerin tedavi kararlarına katılımının güçlendirilmesinin önemli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This descriptive and cross-sectional study was conducted to determine the relationship between intensive care nurses' attitudes toward futile treatment, empathy fatigue, and caring behaviors. Data were collected through an online survey administered to nurses working in intensive care units across Türkiye between December 9, 2025, and February 26, 2026. Participants were recruited via convenience sampling, and the study included 286 nurses. Data were collected using the Nurse Information Form, the Nurses' Attitudes Towards Futile Treatment Scale (ATFTS), the Empathy Fatigue Scale for Healthcare Professionals (EFS-HP), and the Caring Behaviors Inventory-24 (CBI-24). Descriptive statistics, the Mann-Whitney U test, the Kruskal-Wallis test, Spearman's correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used to analyze the data. The participants' mean age was 30.61±6.84 years, and their mean intensive care experience was 5.47±4.92 years; 88.8% were women and 70.6% held a bachelor's degree. The nurses' mean total scores were 46.07±7.10 for the ATFTS, 70.07±17.07 for the EFS-HP, and 125.05±13.00 for the CBI-24. A significant negative relationship was found between the total ATFTS score and the total EFS-HP score (r=-0.549; p<0.01), and similar significant relationships were also observed between the four subscales of the ATFTS and empathy fatigue (p<0.01). In contrast, attitudes toward futile treatment were largely not associated with caring behaviors; a significant but weak positive relationship was found only between the identifying subscale of the ATFTS and the connectedness subscale of the CBI-24 (r=0.130; p<0.05). In the multiple linear regression analysis, the model was significant (F=10.955; p<0.001; R²=0.367); participation in patient-related decisions (β=-0.178), the practice of futile treatment in the unit (β=0.322), and empathy fatigue (β=-0.172) were identified as variables significantly associated with attitudes toward futile treatment. In this study, intensive care nurses' attitudes toward futile treatments were found to be associated with empathy fatigue, while showing only a limited association with caring behaviors. The findings indicate that managing empathy fatigue and strengthening nurses' participation in treatment decisions are important in relation to attitudes toward futile treatment.
Benzer Tezler
- Hemşirelerin yararsız tedavilere yönelik tutumlarının profesyonel değerler ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between nurses' attitudes towards futile treatments and their professional values
TUBA BÜLBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikHasan Kalyoncu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ DİRGAR
DOÇ. DR. BETÜL TOSUN
- Yoğun bakım kliniklerinde çalışan hemşirelerin son dönem hasta bakımında yaşadıkları ahlaki sıkıntıların bakım davranışlarına etkisi
The effect of the moral distress that the nurses in intensive care clinics live in care of patient in last period on care behaviours
UFUK ERCAN ELÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE ÖZÇELİK
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE MUZ
- Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde yaşam sonu kararlarına ilişkin hekim ve hemşirelerin tutumları
Attitudes of physicians and nurses towards end of life decisions in neonatal intense care units
MÜESSER ÖZCAN ŞENSES
Doktora
Türkçe
2009
Deontoloji ve Tıp TarihiKocaeli ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERMİN ERSOY
- Yoğun bakım hemşirelerinin bilgi düzeylerinin riskler bakımından değerlendirilmesi
The Evolution of intensive care unit nurses information levels about the risks they are exposed
İMRAN DORA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL AMATO OKUYAN
- Yoğun bakım hemşirelerinin hastane infeksiyonlarının önlenmesi ile ilgili bilgi düzeyi ve tutumlarının belirlenmesi
Determining the knowledge level and attitude with the prevention of hospital infections of nurses working in intensive care units
ŞENGÜL YAĞMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
HemşirelikAfyon Kocatepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ENDER ELLİDOKUZ