Yapay zeka illüstrasyonunda edebi üsluba göre kişiselleştirilmiş prompt mühendisliği
Personalized prompt engineering for AI illustration based on literary style
- Tez No: 1022797
- Danışmanlar: PROF. BİRSEN ÇEKEN
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Üretken yapay zeka araçları, günümüzde illüstrasyon üretiminde hızlı ve teknik açıdan etkili sonuçlar sunmaktadır. Ancak edebi metinlerden hareketle üretilen yapay zeka illüstrasyonlarının çoğunlukla kişi, nesne, mekan ve olay gibi yüzeysel unsurlara odaklandığı; anlatım tonu, ritim, imge dünyası, sözcük seçimi, duygusal atmosfer ve estetik derinlik gibi üslupsal özellikleri yeterince görsel dile aktaramadığı görülmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, edebi üslup çözümlemesine dayalı kişiselleştirilmiş prompt mühendisliği yaklaşımının yapay zeka destekli illüstrasyon üretiminde nasıl kullanılabileceğini ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında illüstrasyon, metin-görsel ilişkisi, edebi üslup, üretken yapay zeka, yapay zeka illüstrasyonu ve prompt mühendisliği konuları kuramsal olarak incelenmiştir. Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan eylem araştırması olarak belirlenmiştir. Uygulama sürecinde edebi metinlerin üslup özelliklerini çözümlemeye yönelik 10 aşamalı bir şema geliştirilmiş; seçilen dört bilimkurgu öyküsü bu şema doğrultusunda analiz edilmiş, elde edilen veriler kişiselleştirilmiş prompt metinlerine dönüştürülmüş ve üretken yapay zeka aracılığıyla illüstrasyon denemeleri yapılmıştır. Üretilen görseller, metin-görsel ilişkisi, üslup uyumu, sanatsal değer, yaratıcılık ve amaca uygunluk ölçütleriyle değerlendirilmiş; çalışma çıktıları beş uzmanın görüşüne sunulmuştur. Araştırma sonucunda önerilen yaklaşımın, yapay zeka illüstrasyonlarında metnin içerik, atmosfer, duygu tonu ve estetik etkisini görsel dile taşımaya katkı sağladığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Generative artificial intelligence tools now offer fast and technically effective results in illustration production. However, AI-generated illustrations based on literary texts often tend to focus on surface elements such as characters, objects, settings, and events, while failing to adequately translate stylistic features such as narrative tone, rhythm, imagery, word choice, emotional atmosphere, and aesthetic depth into visual language. The main aim of this research is to reveal how a personalized prompt engineering approach based on literary style analysis can be used in AI-supported illustration production. Within the scope of the study, the concepts of illustration, text-image relationship, literary style, generative artificial intelligence, AI illustration, and prompt engineering were examined theoretically. The research method was determined as action research, one of the qualitative research methods. During the implementation process, a ten-stage framework was developed to analyze the stylistic characteristics of literary texts. Four selected science fiction short stories were analyzed in line with this framework; the data obtained from these analyses were transformed into personalized prompts, and illustration trials were carried out through generative artificial intelligence. The generated visuals were evaluated according to the criteria of text-image relationship, stylistic coherence, artistic value, creativity, and fitness for purpose, and the outputs of the study were submitted to the opinions of five experts. As a result of the research, it was observed that the proposed approach contributed to transferring the content, atmosphere, emotional tone, and aesthetic effect of the literary text into visual language in AI-generated illustrations.
Benzer Tezler
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- Bir pamuk iplikhanesinde fiili çalışma metodlarının incelenmesi ve mevcut işlemlerin standart sürelerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MÜRŞİDE KESEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA NAZMİ ERCAN
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU
- Computer aided design of lumped and distributed broadband matching and filtering networks
Başlık çevirisi yok
ADNAN KÖKSAL
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT YILDIRIM