Yazılım proje ekiplerinde bilgi güvenliği farkındalığı ve siber güvenlik davranışı: Güvenli internet kullanımı öz-yeterliliğinin düzenleyici rolü
Information security awareness and cybersecurity behavior in software project teams: The moderating role of self-efficacy in safe internet use
- Tez No: 1023096
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VAHİD SİNAP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ufuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazılım dünyasında bilgi güvenliği, teknik altyapıların ötesinde insan faktörünün bir sonucu olarak belirlenmektedir. Araştırmanın amacı, yazılım projelerinde bulunan bireylerin bilgi güvenliği farkındalıklarının siber güvenlik davranışları üzerindeki etkisini incelemek ve güvenli internet kullanımı öz-yeterliliğinin bu ilişkide düzenleyici bir rol oynayıp oynamadığını test etmektir. Türkiye sınırları içerisinde hem kurumsal firmalarda hem de teknoloji girişimlerinde faaliyet gösteren 212 yazılım profesyonelinden kartopu örnekleme yöntemiyle elde edilen veriler; IBM SPSS 25, Amos 24 ve Process Macro yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada bilgi güvenliği farkındalığının siber güvenlik üzerindeki etkisi, öz-yeterliliğinin doğrudan etkisi ve öz-yeterliliğinin düzenleyici rolünün neler olduğunu belirlenmiştir. Araştırma kapsamında kullanılan bilgi güvenliği farkındalığı, siber güvenlik davranışı ve güvenli internet kullanımı öz-yeterliliği ölçekleri, doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal geçerliliğe alınmış ve düşük faktör yüküne sahip maddelerin arındırılmasıyla yüksek iç tutarlılık katsayılarına ulaşılarak veri setinin güvenilirliği kanıtlanmıştır. Analizler sonucunda elde edilen bulgular, siber güvenlik davranışının şekillenmesinde bireysel farkındalık ve öz-yeterlilik algısının merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Pearson korelasyonuna göre; siber güvenlik davranışı ile bilgi güvenliği farkındalığı ve güvenli internet kullanımı öz-yeterliliği arasında pozitif yönlü, güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Farkındalık ile öz-yeterlilik arasında yüksek düzeyde bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Bu veriler, bireylerin interneti güvenli kullanma konusundaki inançları arttıkça, bilgi güvenliğine dair bilinçlerinin ve buna bağlı olarak sergilediği siber güvenlik davranışlarının da eş zamanlı olarak güçlendiğini doğrulamaktadır. Araştırmada bilgi güvenliği farkındalığının siber güvenlik davranışı üzerindeki etkisinde güvenli internet kullanımı öz-yeterliliğinin düzenleyici rolüne ilişkindir. Güvenli internet kullanımı öz yeterliliği, siber güvenlik davranışı ve bilgi güvenliği farkındalığı olan H1 ve H2 desteklendi ancak, H3 desteklenmediği belirlenmiştir. Çalışma, yazılım ekiplerinde güvenlik politikalarının başarısının sadece teknik önlemlerle değil, bireylerin sorumluluk algısı, öz-yeterlilikleri ve farkındalık düzeylerini geliştirecek insan odaklı stratejilere ve eğitim programlarına bağlı olduğunu akademik bir açıdan ele almaktadır.
Özet (Çeviri)
In the software world, information security is determined as a result of the human factor, beyond technical infrastructure. The aim of this research is to examine the impact of information security awareness of individuals involved in software projects on their cybersecurity behaviors and to test whether self-efficacy in safe internet use plays a moderating role in this relationship. The study determined the effects of information security awareness on cybersecurity, the direct effect of self-efficacy, and the moderating role of self-efficacy. The information security awareness, cybersecurity behavior, and safe internet use self-efficacy scales used in the research were subjected to structural validity through confirmatory factor analysis. High internal consistency coefficients were achieved by removing items with low factor loadings, thus proving the reliability of the dataset. The findings obtained from the analyses show that individual awareness and self-efficacy perception play a central role in shaping cybersecurity behavior. According to Pearson correlation, positive, strong, and statistically significant relationships were found between cybersecurity behavior and information security awareness and safe internet use self-efficacy. A high level of correlation was determined between awareness and self-efficacy. These data confirm that as individuals' beliefs about using the internet safely increase, their awareness of information security and, consequently, their cybersecurity behaviors also strengthen simultaneously. The study focuses on the moderating role of safe internet use self-efficacy in the effect of information security awareness on cybersecurity behavior. H1 and H2, representing safe internet use self-efficacy, cybersecurity behavior, and information security awareness, were found to be supported, but H3 was not. The study academically examines the success of security policies in software teams, arguing that it depends not only on technical measures but also on human-centered strategies and training programs that enhance individuals' sense of responsibility, self-efficacy, and awareness levels.
Benzer Tezler
- Evaluation of productivity and observability in agile software development processes: An analytical dashboard design and implementation
Çevik yazılım geliştirme süreçlerinde üretkenlik ve gözlemlenebilirliğin değerlendirilmesi: Analitik bir pano tasarımı ve uygulaması
VERDA KILIÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Industrial plant construction projects scheduling for elimination and mitigation of delay risks
Gecikme risklerinin ortadan kaldırılması ve azaltılması için endüstriyel tesis inşaat projelerinin süresel iş programlaması
MERVE ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRKAN EMRE GÜRCANLI
- Çoklu-proje ortamında web-tabanlı bütünleşik yapım yönetim sistemi modeli
Web-based integrated construction management system model in multi-project environment
İBRAHİM YİTMEN
Doktora
Türkçe
2002
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATTİLA DİKBAŞ
- Tamamlanmamış aralık-değerli sezgisel tercih ilişkileriyle performans değerlendirmesi: Yazılım sektöründe bir uygulama
Performance assessment with interval-valued intuitionistic preference relations: An application on software development sector
IŞILAY TEZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAR ÖZTAYŞİ
- Türkiyede BIM tabanlı yapım projelerinin tasarım süreçlerinin ıpd ile ilişkilendirilmesi analizi ve proje süreç matrisine adaptasyonu
BIM - based construction project's association with ipd and adaptation of dsm for design phase in Turkey
ELİF ÇİLELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELÇİN FİLİZ TAŞ