ÖRGÜTSEL SAPMA DAVRANIŞI KAPSAMINDA İŞLETMELERDEHİLELER VE ÖNLENMESİNE YÖNELİK YAKLAŞIMLAR
FRAUDS İN BUSİNESSES WİTHİN THE SCOPE OF ORGANİZATİONAL DEVİANCE BEHAVİOR AND APPROACHES TO İTS PREVENTİON
- Tez No: 1023263
- Danışmanlar: PROF. DR. ETHEM DUYGULU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Hile, Örgütsel Sapma, İç Kontrol, Etik Kültür, Teorik Analiz, Fraud, Organizational Deviance, Internal Control, Ethical Culture, Theoretical Analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Yüksek Lisans Tezi İşletmelerde Hilelerin Örgütsel Sapma Açısından Değerlendirilmesi Zarina ROZYYEVA Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Uluslararası İşletmecilik Tezli Yüksek Lisans Programı Bu tez çalışmasının amacı, işletmelerde ortaya çıkan hile davranışlarını örgütsel sapma kavramı çerçevesinde teorik olarak değerlendirmektir. Çalışmada, örgütsel sapma davranışları ile hile olgusu arasındaki ilişki, ilgili literatür temel alınarak kavramsal bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Bu kapsamda örgütsel sapma kavramı, zarar verici iş davranışları, hile türleri, hile modelleri ve işletmelerde hilenin önlenmesine yönelik yaklaşımlar kuramsal düzeyde incelenmiştir. Çalışmada hile, bireylerin veya yöneticilerin örgütsel norm ve kurallardan bilinçli şekilde sapmaları sonucu ortaya çıkan kasıtlı ve zarar verici bir davranış biçimi olarak ele alınmıştır. Literatürde yer alan çalışmalar incelendiğinde, hile davranışlarının çoğunlukla zayıf iç kontrol sistemleri, etik kültür eksikliği, görevlerin ayrılığı ilkesine uyulmaması ve yönetsel denetim yetersizlikleri ile ilişkili olduğu görülmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, işletmelerde hile davranışlarının örgütsel sapma perspektifiyle ele alınmasının, hileyi yalnızca finansal bir sorun olarak değil, aynı zamanda örgütsel ve davranışsal bir olgu olarak değerlendirme imkânı sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, işletmelerde güçlü bir etik kültürün oluşturulması, iç kontrol sistemlerinin etkinleştirilmesi ve yönetsel gözetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, hile riskinin azaltılmasında temel unsurlar olarak değerlendirilir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Master's Thesis Fraud in Businesses in Terms of Organizational Deviation Evaluation Zarina ROZYYEVA Dokuz Eylül University Graduate School of Social Sciences Department of Business Administration (English) Business Administration Master's Program The aim of this thesis is to theoretically evaluate fraudulent behaviors in businesses within the framework of the concept of organizational deviance. In the study, the relationship between organizational deviance behaviors and fraud is examined from a conceptual perspective based on the relevant literature. Within this scope, the concept of organizational deviance, harmful work behaviors, types of fraud, fraud models, and approaches to prevent fraud in businesses are theoretically analyzed. Fraud in this study is considered a deliberate and harmful form of behavior resulting from individuals' or managers' conscious deviations from organizational norms and rules. Reviewing the literature, it is observed that fraudulent behaviors are often associated with weak internal control systems, lack of ethical culture, non-compliance with the principle of segregation of duties, and inadequacies in managerial supervision. Additionally, the pressures experienced by employees and the opportunities created within the organization are emphasized as factors that increase organizational deviance behaviors and, consequently, the risk of fraud. In conclusion, this study demonstrates that approaching fraudulent behaviors in businesses from an organizational deviance perspective allows fraud to be evaluated not only as a financial problem but also as an organizational and behavioral phenomenon. Accordingly, establishing a strong ethical culture, enhancing the effectiveness of internal control systems, and strengthening managerial oversight mechanisms are considered fundamental elements in reducing the risk of fraud.
Benzer Tezler
- Yıkıcı liderliğin örgütsel sapma davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin aracı rolü: Samsun ili sağlık sektöründe bir araştırma
The mediating role of organizational cynicism on the impact of destructive leadership on organizational deviance: A health sector research in Samsun
FURKAN ÇELEBİ
- Özdeşleşme kaynakları ile işyeri sapma davranışı ilişkisinde kimlik belirginliğinin rolü
The role of identity salience in the relationship between identification sources and deviant workplace behavior
ESRA AYDIN
- Konaklama işletmelerinde örgütsel vatandaşlık davranışı ve müşteri memnuniyeti: Kapadokya bölgesi örneği
Organizational citizenship and customer satisfaction in hotels: The case study of Cappadocia
NAZLI BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmErciyes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ KARAMUSTAFA
- Psikolojik kontratın örgütsel sapma üzerindeki etkisinde kişilik özelliklerinin rolü ve bir araştırma
The role of personality on the relationship between psychological contracts and organizational deviance and a research
NECLA ÖYKÜ İYİGÜN
- Örgütsel vatandaşlık davranışları ile problem çözme becerilerine yönelik yönetici ve öğretmen görüşleri: Bolu ili merkez ilçe örneği
Teachers and administrators opinions on organizational citizenship behavior and problem solving skills
YUSUF ALĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN ARGON