Türk Edebiyatında Kadın Şairler ve Mitoloji (1923-2000)
Women Poets and Mythology in Turkish Literature (1923-2000)
- Tez No: 1023265
- Danışmanlar: PROF. NESRİN KARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Kadın şairler, Mitoloji, Mitos, Çağrışım değeri, İmge, Women poets, Mitology, Association value, Image
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebiyat ve mitoloji sıkı bir temas hâlindedir. Şiir ise mitlerin işlenmesinde başat rol oynayan edebi bir türdür. Mitlerin imge, simge, sembol ve çağrışım mahiyetiyle şiirlerde işlenmesi hem mitlerin varlığını sürdürmesini sağlamış hem de şiire anlam zenginliği katmıştır. Mit ve şiirin bu derin ilintisi modern edebiyatta da yankısını bulmuştur. Pek çok şairin şiirlerinde mitik imgeler, semboller ve çağrışımlar öne çıkmaktadır. Yapılan akademik çalışmalarda mitoloji ve şiir ilintisinin erkek şairlerin şiirlerinden hareketle incelenmesi söz konusudur. Bu durum kadın şairlerin şiirlerindeki mitolojik unsurların da ele alınmasını elzem kılmıştır. Şiir ve mitoloji, Türk edebiyatındaki mitoloji arayışları, mit eleştirisi yöntemleri, kadın şairlerin şiirlerindeki mitolojik unsurların nasıl kullanıldığı, dişil dilin mitik unsurların kullanımında yansımaları bu bağlamda ele alınmıştır. Bu çalışmada 1923-2000 yılları arasında şiir kitabı yayımlanan toplam 55 kadın şairin şiir kitapları incelenmiştir. Şiirlerdeki kozmogoni, teogoni ve antropogoni mitleri tespit edilmiştir. Kadın şairlerin hangi mitik unsurlara ağırlık verdiği belirlenmiştir. Yine belirlenen bu unsurların Doğu mitolojisine mi Batı mitolojisine mi ait olduğu üzerinde durulmuş ve sonuç grafiğe dökülmüştür. Kadın şairlerin eserlerindeki mitik unsurların çok geniş bir yelpazede ele alındığı Yunan, Roma, Fin, Kelt, İskandinav, Hint, Mısır, Sümer, Hitit, Babil, Urartu, İran, Türk, Anadolu, İslam mitologyasından pek çok unsurun şiirlerde çağrışımsal olarak yer edindiği ortaya konulan çalışmada ağırlığın Yunan mitolojisinde olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan mitlerdeki eril ve dişil unsurlar da değerlendirilmiştir. Kadın şairlerin şiirlerinde nicelik bakımından eril unsurlar öne çıksa da eril unsurların dişil unsurlara açıldığı, kadınca duyuş ve düşünüşün dişil dile yaslanılarak ifade edildiği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Literature and mythology are in close contact. Poetry is a literary genre that plays a major role in the processing of myths. The processing of myths in poems with the nature of images, symbols, symbols and associations has both ensured the survival of myths and added a wealth of meaning to poetry. This ancient connection between myth and poetry has also found its echo in modern literature. Mythical images, symbols, and associations feature prominently in the poems of many poets. Academic studies have examined the relationship between mythology and poetry by focusing on the poems of male poets. This situation made it essential to also address the mythological elements in the poems of female poets. Poetry and mythology, the search for mythology in Turkish literature, methods of myth criticism, how mythological elements are used in the poems of women poets, reflections of feminine language in the use of mythical elements are considered in this context. In this study, the poetry books of a total of 55 female poets who published poetry books between 1923 and 2000 were examined. The cosmogony, theogony, and anthropogony myths in the poems have been identified. It has been determined which mythic elements female poets emphasized. Again, the question of whether these identified elements belong to Eastern or Western mythology was addressed, and the results were plotted on a graph. In the study, which shows that many elements from Greek, Roman, Finnish, Celtic, Scandinavian, Indian, Egyptian, Sumerian, Hittite, Babylonian, Urartu, Iranian, Turkish, Anatolian, Islamic mythology, where the mythical elements in the works of women poets are considered in a very wide range, have taken place connotatively in the poems, it has been determined that the weight is in Greek mythology. On the other hand, by evaluating the masculine and feminine elements in the myths, it has been seen that even though the masculine myths are dense in quantity, the feminine sense and thinking, which even the masculine opens up to the feminine, is expressed by leaning on the feminine language.
Benzer Tezler
- Salâh Birsel'in şiirlerinde anlam evreni
The universe of meaning in Salâh Birsel's poems
BÜŞRA NUR ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAMİL YEŞİLYURT
- Klasik Türk şiirinde savaş aletleri (XV-XVI. yüzyıl divanlarına göre)
War instruments in classical Turkish poetry (in reference to divans of 15th-16th centuries)
ALİ DUMAN
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK
- Türk kadın şairlerde kadın ve çocuk teması (1886 - 1960)
Woman and child in Turkish women poets (1886 - 1960)
GÜLŞAH AKSAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıBalıkesir ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTAN ÖRGEN
- Klasik Türk şiirinde sevgilinin uzuvlarına ait sıfatların kadın şairlerde işlenişi
Processi̇ng the adjecti̇ves of the lover's li̇mbs i̇n classi̇cal Turki̇sh poetry
DUYGU YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK
- Nilgün Marmara ve Didem Madak şiirinin feminist bağlamda mukayeseli incelenmesi
Comparative examination of Nilgün Marmara and Didem Madak poem's in feminist context
MURAT ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Arel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜRÜN ŞEN SÖNMEZ