Salâh Birsel'in şiirlerinde anlam evreni
The universe of meaning in Salâh Birsel's poems
- Tez No: 1019278
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞAMİL YEŞİLYURT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Sembol, Temel Karşıtlık, İmge, Salâh Birsel Şiiri, Anlam Evreni, Symbol, Fundamental Opposition, Image, Salâh Birsel's Poetry, Semantic Universe
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma Salâh Birsel'in şiirlerini anlam evreni ekseninde incelemeyi odak noktası olarak almıştır. Birsel, sanatsal anlamda edebiyatın farklı dönemlerine tanık olmuş, dönemin edebî atmosferinde yer alan çoğu isimle arkadaşlık kurmuş bir sanatçıdır. Bilgi birikimi ve sosyal çevresinde olup bitenlere tanık olması ekseninde her ne kadar denemeleri ile tanınmış bir isim olsa da şiir üzerine de düşünmüş, şiir üretmiş bir şairdir. Şiir kitapları Dünya İşleri (1947), Hacivat'ın Karısı (1955), Ases (1960), Kikirikname (1961), Haydar Haydar (1972), Varduman (1993), Yalelli (1994), Rumba da Rumba (1995), İnce Donanma (1995), Yaşama Sevinci (1995), Çarleston (1996), Baş ve Ayak (1997), Sevdim Seni Ey İnsan (1997), Nardenk (1998)'tir. Şiirler yazmaya başladığı, şiir üzerine düşündüğü dönemlerde çalışmalarını poetikaya yönlendirmiş ve 1954 yılında Türk edebiyatında poetika niteliği taşıyan ilk eser şeklinde ifade ettiği Şiirin İlkeleri'ni yayınlamıştır. Çalışma sembolik kullanımlar, temel karşıtlıklar, imge dünyası ve temalar olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Sembolik kullanımlar başlığı altında Birsel'in şiirleri içerisinde yer alan kişi, mekân, zaman, nesne, hayvan, kozmik ve tabiata ait unsurlar, renkler ve sayılar tespit edilmiştir. İkinci bölüm olan temel karşıtlıklar içerisinde düş/gerçek, yaşam/ölüm, biz/siz, Hacivat/Karagöz, evli/bekâr, kalabalık/yalnızlık gibi birbirine karşıt unsurlar etrafında şairin şiirlerinde yer alan anlamsal evren belirlenmiştir. İmge dünyası olarak adlandırılan bölümde Birsel'in şiirlerinde baskın bir şekilde kullandığı kadın/erkek, anne/baba, politika, Atatürk, Hâlik/Tanrı imgeleri incelenmiştir. Çalışmanın son bölümü olan temalar; aşk, eğitim, edebiyat, modernleşme ve siyaset alt başlıkları çerçevesinde irdelenmiştir. Çalışmada edebiyat dünyasında denemeleriyle sıklıkla adından bahsettiren Birsel'in şiirlerinde yer alan unsurlar psikoloji, felsefe, antropoloji, mitoloji gibi farklı alanlardan faydalanılarak yorumlanmıştır. Farklı disiplinlerin şiirlerde oluşturduğu anlam evreni belirlenmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on examining Salâh Birsel's poems with regard to their semantic universe. Birsel is an artist who has witnessed various periods of literature in an artistic sense and has formed friendships with many figures within the literary atmosphere of his time. Although primarily recognized for his essays, which reflect his evtensive intellectual background and keen observations of his social milieu, he was also a poet who deeply contemplated and actively produced poetry. His poetry collections include Dünya İşleri (1947), Hacivat'ın Karısı (1955), Ases (1960), Kikirikname (1961), Haydar Haydar (1972), Varduman (1993), Yalelli (1994), Rumba da Rumba (1995), İnce Donanma (1995), Yaşama Sevinci (1995), Çarleston (1996), Baş ve Ayak (1997), Sevdim Seni Ey İnsan (1997), and Nardenk (1998). During the period when he began writing poetry and reflecting on the art of poetry, he directed his work toward poetics and published Şiirin İlkeleri in 1954, which he described as the first work in Turkish literature to possess the qualities of a treatise on poetics. The study consists of four sections: symbolic uses, fundamental oppositions, imagery, and themes. Under the heading“Symbolic Uses,”elements such as people, places, time, objects, animals, cosmic and natural elements, colors, and numbers found in Birsel's poems have been identified. In the second section,“Fundamental Dichotomies,”the semantic universe of the poet's works is delineated through opposing concepts such as dream/reality, life/death, us/you, Hacivat/Karagöz, married/single, and multitude/solitude. In the section titled“Imagery,”the dominant images used by Birsel in his poetry -such as woman/man, mother/father, politics, Atatürk, and Creator/God- have been examined. The final section of the study,“Themes,”has been analyzed under the subheadings of love, education, literature, modernization, and politics. In this study, the elements in the poetry of Birsel, a poet frequently mentioned in literary circles for his essays, have been interpreted by drawing upon multidisciplinary fields such as psychology, philosophy, anthropology, and mythology. An effort has been made to identify the semantic universe created by these different disciplines within the poems.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- 1950-1980 arasında Türk şiirinde mizah
Humour in Turkish poetry between 1950-1980
BESTE SARICA
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. G. GONCA GÖKALP ALPASLAN
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL
- Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde kadın ve toplumsal cinsiyet anlatıları: Aile Dostu ve Moda Albümü dergileri
Narratives of women and gender in Early Republican Turkey: Aile Dostu and Moda Albümü magazines
ESRA BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN TURNA