Örtü bitkileri, biyoçar ve mikoriza uygulamalarının üst bitki olarak ayçiçeği (Helianthus annuus L.) bitkisinin gelişimi ve bazı toprak parametreleri üzerine etkileri
Effects of cover crops, biochar and mycorrhiza applications on the growth of sunflower (Helianthus annuus L.) as a main crop and some soil parameters
- Tez No: 1023438
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Saksı ortamında örtü bitkileri, mikoriza türleri (M0= kontrol; Funneliformus mosseae = FM ve doğal mikoriza =DM) ve biyoçar (biyorçasız kontrol = -B ve biyoçar uygulaması = +B) uygulamaları iki farklı halinde kendi içinde 4 deneme olarak münavebe peş peşe aynı toprak ortamında sürdürüldü. Birinci münavebe denemesinde A (bakla), B (bakla + örtü bitkisi karışımı), C (örtü bitkisi karışımı), D (buğday) ve E (ayçiçeği) olmak üzere 5 farklı bitki grubu; ikinci münavebe denemesinde ise A, B ve C bitki grupları uygulanmıştır. Aynı toprak ortamında peş peşe sürdürülen ardışık saksı denemelerinde, örtü bitkileri, mikoriza türleri (FM ve DM) ve biyoçar uygulamalarının bitki gelişimi, toprak verimliliği ve karbon sekestrasyonu üzerindeki etkileri iki münvebe grubu olarak incelendiğinde, parametrelerin bitki çeşidine ve uygulama kombinasyonlarına bağlı olarak farklı eğilimler gösterdiği ortaya konmuştur. Birnci münavebede, biyoçar ve mikoriza aşılamasının birlikte uygulanması bitki gelişimini ve besin elementi alımını sinerjik olarak desteklemiştir. Özellikle E bitkisinin doğal mikoriza DM ve biyoçar kombinasyonu, en yüksek yeşil aksam kuru ağırlığını, kök kuru ağırlığını, toplam biyomas karbonunu ve atmosferden tutulan toplam CO2 miktarını sağlayarak karbon sekestrasyonunda mükemmel bir performans sergilemiştir. Buna karşın, ikinci münavebede biyoçar uygulamasının ana etkisi bitki kuru madde verimini, biyomas karbonunu ve CO2 tutulması sınırlandırmıştır. Ancak bu grupta da mikorizasız kontrole kıyasla mikoriza aşılamaları bitki gelişmini artırmış; en yüksek sonuçlar biyoçarsız DM aşılamalı C grubu örtü bitkileri kombinasyonundan elde edilmiştir. Toprak özellikleri incelendiğinde, biyoçar ilavesinin bitki büyümesini baskıladığı durumlarda bile toprak organik karbonunu, toplam azotunu ve hasat sonrası potasyum ile kalsiyum rezervlerini çok güçlü bir şekilde artırdığı belirlenmiştir. Ayrıca, mikoriza aşılamaları kök infeksiyon oranlarını ve topraktaki spor sayılarını katlayarak artırmış, biyoçar uygulaması ise mikorizal spor varlığını ve mikorizaya bağımlılığını genel olarak teşvik etmiştir.
Özet (Çeviri)
Successive crop rotation experiments were conducted in pots using cover crops, mycorrhizal inoculation treatments [M0 = non-mycorrhizal control; Funneliformis mosseae (FM); indigenous mycorrhiza (DM)], and biochar applications [without biochar (-B) and with biochar (+B)] in the same soil environment. The study was established as two rotation systems and continued through four consecutive cropping cycles. The first rotation experiment consisted of five plant groups: A (faba bean), B (faba bean + cover crop mixture), C (cover crop mixture), D (wheat), and E (sunflower), whereas the second rotation experiment included only plant groups A, B, and C. The effects of cover crops, mycorrhizal inoculation, and biochar application on plant growth, soil fertility, and carbon sequestration were evaluated under both rotation systems. The results showed that the measured parameters varied with plant species and treatment combinations. In the first rotation system, the combined application of biochar and mycorrhizal inoculation enhanced plant growth and nutrient uptake. The combination of sunflower (E), indigenous mycorrhiza (DM), and biochar produced the highest shoot and root dry weights, total biomass carbon, and atmospheric CO₂ sequestration, indicating superior carbon storage capacity. In the second rotation system, biochar generally reduced plant dry matter production, biomass carbon accumulation, and CO₂ sequestration. However, mycorrhizal inoculation improved plant growth compared with the non-mycorrhizal control, and the highest values were observed in plant group C inoculated with indigenous mycorrhiza under biochar-free conditions. Biochar application significantly increased soil organic carbon, total nitrogen, and post-harvest potassium and calcium reserves, even when plant growth was partially suppressed. In addition, mycorrhizal inoculation markedly increased root colonization and soil spore populations, while biochar generally enhanced mycorrhizal spore abundance and mycorrhizal dependency.
Benzer Tezler
- Örtü bitkileri uygulamalarının Catherina şeftali çeşidinde verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of ground cover plants applications on yield and quality in Catherine peach variety
FATİH FURKAN CANKI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN GÜR
- Kültürel işlemlere bağlı olarak verimliliği düşmüş toprakların iyileştirilmesinde farklı örtü bitkileri ile mikoriza aşılamasının toprak karbon içeriği ve üst bitki gelişimine etkisi
Effect of mycorrhiza inoculation with different cover crops on soil carbon content and main crop growth in the improvement of soils with decreased fertility due to cultural treatments
VEYSİ AKŞAHİN
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatÇukurova ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
- Örtü altı koşullarında yetiştirilen şeker mısırı (Zea Mays Saccharata Sturt.) çeşitlerinde en uygun ekim zamanının belirlenmesi
Determination of sowing date of sweet corn (Zea Mays Saccharata Sturt.) varietes grown under green house conditions
NİHAL KULA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN KARADOĞAN
- Vişne bahçesinde örtü bitkilerinin toprağın bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile vişne verimine etkileri
Effects of cover crops on soil physical and chemical parameters and yield in a wild cherry
SELİM DURDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTINGÜL ÖZASLAN PARLAK
- Çukurova koşullarında örtü altı (alçak tünel) kavun yetiştiriciliğinde Malç'ın (şeffaf Pe) ve değişik budama şekillerinin erkencilik, verim ve kalite üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
ERTAN SAİT KURTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM ABAK