Ratlarda akrilamid kaynaklı hepatotoksisite ve nörotoksisite üzerine siringik asitin etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of syringic acid on acrylamide-induced hepatotoxicity and neurotoxicity in rats
- Tez No: 1023495
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVAL YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Biyokimya, Veterinary Medicine, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akrilamid (Akr) yaygın olarak çeşitli endüstrilerde kullanılan ve yüksek sıcaklıkta işlenmiş gıdalarda bulunan toksik ve kanserojen bir maddedir. Siringik asit, çeşitli bitki kaynaklarında bulunan çeşitli terapötik uygulamalarıyla dikkat çeken fenolik bir fitokimyasaldır. Çalışmanın amacı, ratlarda doza bağlı Akr maruziyetinin neden olduğu karaciğer ve beyin hasarında oksidatif stres ve apoptoz süreçlerini incelemek, siringik asitin bu süreçler üzerindeki olası koruyucu etkilerini değerlendirmektir. Çalışmada 50 adet Sprague Dawley erkek ratlar 6 gruba ayrılmıştır. Gruplar; kontrol, siringik asit (50 mg/kg/gün, 3 hafta, gavaj), düşük doz Akr (10 mg/kg/gün, 6 hafta, gavaj), yüksek doz Akr (50 mg/kg/gün, 3 hafta, gavaj), düşük doz Akr+siringik asit ve yüksek doz Akr+siringik asittir. Düşük doz Akr+siringik asit grubunda siringik asit 6 hafta Akr uygulamasının son 3 haftasında Akr ile birlikte uygulanmıştır. Yüksek doz Akr+siringik asit grubuna 3 hafta boyunca Akr ve siringik asit beraber uygulanmıştır. Çalışma süresince canlı ağırlık takibi yapılmış ve çalışma sonunda kan, karaciğer ve beyin doku örnekleri alınmıştır. Örneklerde malondialdehid (MDA), redükte glutatyon (GSH) düzeyleri, katalaz (KAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon-S-transferaz (GST) aktivite tayinleri yapılmıştır. ELISA yöntemiyle nükleer faktör eritroid 2 ile ilişkili faktör 2 (Nrf2), B hücreli lenfoma-2 (Bcl-2), Bcl-2 ile ilişkili X proteini (Bax) ve kaspaz-9 düzeyleri belirlenmiştir. Beyin dokusunda asetilkolinesteraz (AChE) aktivite tayini yapılmıştır. Yüksek doz Akr grubunda arka ayaklarda açılma, parapilaji, canlı ağırlıklarında ve karaciğer ağırlıklarında azalma saptanmıştır (p<0.001). Düşük ve yüksek doz Akr gruplarında plazma aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) ve alkalen fosfataz (ALP) aktivitelerinin istatistiksel yüksek olduğu, tedavi gruplarda ise plazma AST, ALT ve ALP aktivitelerinin düştüğü belirlenmiştir (p<0.05). Düşük ve yüksek doz Akr uygulanan gruplarda kan, beyin ve karaciğer MDA düzeylerinin arttığı, GSH düzeylerinin, KAT, GSH-Px, SOD aktivitelerinin azaldığı, tedavi gruplarında MDA düzeylerinin düştüğü, GSH düzeylerinin, KAT, GSH-Px ve SOD aktivitelerinin arttığı belirlenmiştir (p<0.001). Düşük ve yüksek doz Akr uygulanan gruplarda beyin AChE aktivitesinin, beyin ve karaciğer GST aktivitesinin düştüğü belirlenmiştir (p<0.05). Karaciğer ve beyin Bax, kaspaz-9 düzeylerinin ve Bax/Bcl-2 oranının arttığı, Nrf2 ve Bcl-2 düzeylerinin azaldığı, tedavi gruplarında Bax, kaspaz-9 düzeylerinin ve Bax/Bcl-2 oranının azaldığı, Nrf2 ve Bcl-2 düzeylerinin arttığı belirlenmiştir (p<0.05). Akr maruziyetinin, özellikle yüksek dozda oksidatif stresi indükleyerek antioksidan ve Nrf2 yolunu baskıladığını ve apoptozu tetikleyerek doku hasarına yol açtığı görülmektedir. Siringik asitin ise antioksidan savunma sistemini güçlendirerek ve apoptotik sinyal iletimini modüle ederek Akr kaynaklı nöro ve hepatotoksisiteye karşı koruyucu bir etki gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, siringik asitin doğal kaynaklı bir terapötik ajan olarak toksik hasarların önlenmesinde potansiyel taşıdığı kanaatine varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Acrylamide (Acr) is a toxic and carcinogenic substance widely used in various industries and found in foods processed at high temperatures. Syringic acid is a phenolic phytochemical found in various plant sources that has attracted attention for its diverse therapeutic applications. The aim of the study was to investigate oxidative stress and apoptosis processes in liver and brain damage caused by dose-dependent Acr exposure in rats, and to evaluate the possible protective effects of syringic acid on these processes. In the study, 50 male Sprague Dawley rats were divided into 6 groups. The groups were: control, syringic acid (50 mg/kg/day, 3 weeks, gavage), low-dose Acr (10 mg/kg/day, 6 weeks, gavage), high-dose Acr (50 mg/kg/day, 3 weeks, gavage), low-dose Acr+syringic acid, and high-dose Acr+syringic acid. In the low-dose Acr+syringic acid group, syringic acid was administered together with Acr during the last 3 weeks of the 6-week Acr application. In the high-dose Acr+syringic acid group, Acr and syringic acid were administered together for 3 weeks. Body weight was monitored throughout the study, and blood, liver, and brain tissue samples were collected at the end of the study. Malondialdehyde (MDA) and reduced glutathione (GSH) levels, and catalase (CAT), glutathione peroxidase (GSH-Px), superoxide dismutase (SOD), and glutathione-S-transferase (GST) activity assays were performed on the samples. Nuclear factor erythroid 2-related factor 2 (Nrf2), B-cell lymphoma-2 (Bcl-2), Bcl-2-associated X protein (Bax), and caspase-9 levels were determined by ELISA. Acetylcholinesterase (AChE) activity was assayed in brain tissue. Hindlimb splay, paraplegia, and decreases in body weight and liver weight were detected in the high-dose Acr group (p<0.001). Plasma aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), and alkaline phosphatase (ALP) activities were found to be statistically elevated in the low- and high-dose Acr groups, whereas plasma AST, ALT, and ALP activities decreased in the treatment groups (p<0.05). In the low- and high-dose Acr groups, MDA levels in blood, brain, and liver were increased, while GSH levels and CAT, GSH-Px, and SOD activities were decreased; in the treatment groups, MDA levels decreased and GSH levels and CAT, GSH-Px, and SOD activities increased (p<0.001). Brain AChE activity and brain and liver GST activity were found to be decreased in the low- and high-dose Acr groups (p<0.05). Liver and brain Bax and caspase-9 levels and the Bax/Bcl-2 ratio were increased, while Nrf2 and Bcl-2 levels were decreased; in the treatment groups, Bax and caspase-9 levels and the Bax/Bcl-2 ratio decreased, while Nrf2 and Bcl-2 levels increased (p<0.05). Acr exposure, particularly at high doses, appears to induce oxidative stress, suppress the antioxidant and Nrf2 pathways, and trigger apoptosis, thereby leading to tissue damage. Syringic acid was found to exert a protective effect against Acr-induced neuro- and hepatotoxicity by strengthening the antioxidant defense system and modulating apoptotic signal transduction. In conclusion, it was concluded that syringic acid, as a naturally derived therapeutic agent, holds potential in the prevention of toxic damage.
Benzer Tezler
- Pinealektomili ratlarda akrilamid tarafından oluşturulan karaciğer hasarı üzerine ekzojen melatoninin terapötik rolü: Oksidatif stres, inflamasyon ve apoptozis üzerine etkileri
Therapeutic role of exogene melatonin on acrylamide-induced liver damage in rats with pinealectomy: Effects on oxidative stress, inflammation and apoptosis
İPEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaKarabük ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP ALTINÖZ
- Ratlarda akrilamid kaynaklı böbrek hasarında Bor'un koruyucu etkisi: Antioksidan savunma mekanizması üzerine mekanik yaklaşım
Protective effect of boron in aciylamide-induced kidney toxcity in rats: Mechanical approach on antioxidant mechanism
OSMAN SARİÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaAtatürk ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜR
- Ratlarda, akrilamid kaynaklı oksidatif stres ve genotoksisite üzerine N-asetilsisteinin etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of N-acetylcysteine on acrylamide-induced oxidative stress and genotoxicity in rats
EYÜP ALTINÖZ
- Ratlarda, akrilamid kaynaklı olası oksidatif stres üzerine krosinin etkilerinin araştırılması
The investigation of the effects of crocine on possible oxidative stress with acrylamide
SEMA GEDİK
- Ratlarda akrilamid ile indüklenen renal oksidatif stres, inflamasyon, apoptozis ve DNA hasarına karşı melatonin'in etkileri
Effects of melatinin against acrylamide-induced renal oxidative stress, inflammation, apoptosis and DNA damage in rats
FATMA İBAOKURGİL