Kronik boyun ağrılı bireylerde farklı egzersiz yaklaşımlarının fiziksel durum, kognitif fonksiyonlar, beyin yapıları ve kan biyobelirteçleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of different exercise approaches on physical status, cognitive functions, brain structures, and blood biomarkers in individuals with chronic neck pain
- Tez No: 1023494
- Danışmanlar: PROF. DR. SONGÜL ATASAVUN UYSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Biyobelirteçler, Boyun ağrısı, Kronik ağrı, Manyetik rezonans görüntüleme, Neurobilişsel işlevler, Nörogörüntüleme, Biomarkers, Neck pain, Chronic pain, Magnetic resonance imaging, Neurocognitive functions, Neuroimaging
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızın amacı, kronik boyun ağrılı bireylerde farklı egzersiz uygulamalarının fiziksel ve psikososyal durum, kognitif fonksiyonlar, beyin yapıları ve kan biyobelirteçleri üzerine etkilerinin incelenmesidir. 20-65 yaş aralığındaki katılımcılar aerobik egzersiz (n=7), dirençli egzersizler (n=7) ve ev egzersizleri (n=7) gruplarına yaş, cinsiyet ve eğitim durumlarına göre tabakalama yapılarak atandı. Ağrı şiddeti, basınç ağrı eşikleri, aerobik kapasiteleri ve kas kuvvetleri egzersiz öncesi, egzersiz uygulamaları esnasında 6. hafta ve egzersiz sonrasında değerlendirildi. Ayrıca fonksiyonel kapasite, ağrı felaketleştirme, kinezyofobi, santral sensitizasyon, uyku kalitesi, kognitif performans değerlendirmeleri ile kortizol, interlökin 1 beta, tümör nekroz faktörü alfa, insülin benzeri büyüme faktörü-1, interlökin-10, irisin, beyin türevli nörotrofik faktör, sinir büyüme faktörü ve cathepsin B analizleri için kan örnekleri ve beyin manyetik rezonans görüntüleri ise egzersiz uygulamaları öncesi ve sonrasında alındı. Tüm katılımcılar 12 hafta ve haftada 3 gün olacak şekilde egzersiz programlarını tamamladı. Her üç egzersiz grubunda da katılımcıların ağrı şiddeti ve ağrı felaketleştirme düzeyleri azalırken; basınç ağrı eşikleri, servikal bölge, üst gövde ve üst ekstremite kas kuvvetleri artış gösterdi. Aerobik egzersiz kapasitesi ise yalnızca aerobik ve dirençli egzersiz gruplarında arttı. Fonksiyonel kapasite ve kinezyofobi ise direnç egzersiz ve ev egzersizleri gruplarında iyileşme gösterdi. Katılımcıların genel bilişsel performansları her üç egzersiz grubunda da artış gösterirken, dikkat ve bilgi işleme hızı artışı yalnızca direnç egzersizleri grubu için anlamlı bulundu. Katılımcıların egzersiz uygulamaları öncesi kortizol konsantrasyonları yaygın hiperaljezinin şiddeti ile ilişkiliydi. Ayrıca interlökin-10 konsantrasyonları dirençli egzersiz grubunda artış gösterdi. Ağrı modülasyonu ve kognitif becerilerle ilişkili beyin sahalarındaki yapısal değişiklikler; basınç ağrı eşikleri ve kognitif performanstaki azalma ve kinezyofobi, ağrı felaketleştime, santral sensitizasyondaki artışla ilişkiliydi. Kronik boyun ağrılı bireylerde aerobik egzersiz, dirençli egzersizler ve ev egzersizleri fiziksel ve psikososyal durum, kognitif fonksiyonlar üzerinde olumlu etkilere sahipti. Ayrıca dirençli egzersizler anti-inflamatuar belirteçler üzerinde anlamlı etki gösterdi. Rehabilitasyon programları oluşturulurken bu egzersiz uygulamalarının fiziksel, psikososyal, kognitif veya anti-inflamatuar etkilerinin göz önünde bulundurulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of our study is to investigate the effects of different exercise programs on physical and psychosocial status, cognitive functions, brain structures, and blood biomarkers in individuals with chronic neck pain. Participants aged 20–65 were assigned to aerobic exercise (n=7), resistance exercise (n=7), and home exercise (n=7) groups based on stratification by age, gender, and educational status. Pain intensity, pressure pain thresholds, aerobic capacity, and muscle strength were assessed before the exercise program, during the 6th week of the program, and after the exercise program. In addition, assessments of functional capacity, pain catastrophizing, kinesiophobia, central sensitization, sleep quality, and cognitive performance, as well as blood samples for cortisol, interleukin-1 beta, tumor necrosis factor-alpha, insulin-like growth factor-1, interleukin-10, irisin, brain-derived neurotrophic factor, nerve growth factor, and cathepsin B and brain magnetic resonance imaging were obtained before and after the exercise program. All participants completed their exercise programs, which lasted 12 weeks and consisted of 3 days per week. In all three exercise groups, participants' pain intensity and pain catastrophizing levels decreased, while their pressure pain thresholds and muscle strength in the cervical region, upper trunk, and upper extremities increased. Aerobic exercise capacity, however, increased only in the aerobic and resistance exercise groups. Functional capacity and kinesiophobia showed improvement in the resistance exercise and home exercise groups. Participants' overall cognitive performance improved in all three exercise groups, while increases in attention and information processing speed were found to be significant only in the resistance exercise group. Participants' baseline cortisol concentrations were associated with the severity of widespread hyperalgesia. Additionally, interleukin-10 concentrations increased in the resistance exercise group. Structural changes in brain regions associated with pain modulation and cognitive abilities were linked to decreased pressure pain thresholds and cognitive performance, as well as increased kinesiophobia, pain catastrophizing, and central sensitization. In individuals with chronic neck pain, aerobic exercise, resistance training, and home exercises had positive effects on physical and psychosocial status as well as cognitive functions. In addition, resistance exercises had a significant effect on anti-inflammatory markers. It is recommended that the physical, psychosocial, cognitive, or anti-inflammatory effects of these exercise interventions be taken into account when designing rehabilitation programs.
Benzer Tezler
- Mekanik boyun ağrısı olan bireylerde skapular retraksiyon egzersizlerinin ağrı, yaşam kalitesi ve skapular kinematiğe etkisi
The effect of skapular retracti̇on exercise on pai̇n, life quality and scapular ki̇nematics on people wi̇th mechanical neck pain
TAHA İBRAHİM YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiSpor Fizyoterapistliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İREM DÜZGÜN
- Kronik bel ve boyun ağrılı hastaların konservatif tedavi tercihlerinin araştırılması
Investigation of conservative treatment preferences of patients with chronic low back and neck pain
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA ÇELİK
- Ergonomik riski yüksek kronik non-spesifik kas iskelet ağrılı çalışanlarda aerobik ve kombine üst ekstremite egzersizlerinin akut etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the acute effects of aerobic and combined upper limb exercises in workers with chronic non-specific musculoskeletal pain and high ergonomic risk
EDA AÇIKALIN
Doktora
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiTemel Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONGÜL ATASAVUN UYSAL
- Non-spesifik kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni, solunum ve stabilizasyon egzersizlerinin ağrı, uyku kalitesi ve kaygı düzeyi üzerine etkisi
The effect of sleep hygiene, breathing and stabilization exercises on pain, sleep quality and anxiety level in patients with non-specific chronic low back pain
SAMED GÜLYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHasan Kalyoncu ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR TUNCER
- Kronik ağrılı hastalara uygulanan farklı egzersiz eğitimlerinin egzersize uyum, klinik ve ekonomik açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of different exercise trainings applied in patients with chronic pain from exercise adherence, clinical and economic perspectives
İRFAN KÜÇÜKOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHasan Kalyoncu ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEZBAN BAYRAMLAR