Antalya ili örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde zararlı Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae)'de abamectin direncinin biyokimyasal ve moleküler mekanizmasının belirlenmesi
The biochemical and molecular mechanism of the abamectin compound in controlling the pest Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) in greenhouse cucumber culvivation in Antalya province
- Tez No: 1023499
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL YORULMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Detoksifikasyon, Mutasyon, Tetranychus urticae, Detoxification, Mutation, Tetranychus urticae
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde birçok kültür bitkisinde ciddi ekonomik kayıplara neden olan Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae), örtüaltı hıyar üretiminde en önemli zararlılar arasında yer almaktadır. Uygulamasının kolay olması ve kısa sürede etki göstermesi sebebiyle zararlının kontrolünde ilk tercih olarak kimyasal mücadele ön plana çıkmaktadır. Yüksek üreme potansiyeli ve döl sayısının fazla olması nedeniyle T. urticae, farklı etki mekanizmasına sahip birçok akarisit grubuna karşı direnç geliştirmiştir. Bu çalışmada, örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı Antalya iline bağlı Alanya, Gazipaşa, Serik, Elmalı, Kumluca ve Konyaaltı ilçelerinden toplanan T. urticae popülasyonlarında abamectin direncinin biyokimyasal ve moleküler mekanizmaları araştırılmıştır. Bioassay denemelerde T. urticae popülasyonlarının LC değerlerinin belirlenmesinde yaprak disk- ilaçlama kulesi yöntemi kullanılmıştır. Denemeler 1 kontrol ve 5 doz ve her bir doz 4 tekerrürlü olacak şekilde yürütülmüştür. Çalışma sonucunda T. urticae popülasyonlarının abamectin direnç oranları hassas popülasyonın LC50 değerine göre 4.3 ile 9834 kat arasında değişen oranlarda belirlenmiştir. Monooksigenaz enzim inhibitörü PBO sinerjisti ile yapılan çalışmalar sonucunda popülasyonlarda 1.0 ile 3.8 kat arasında sinerjistik etki oranları belirlenmiştir. PBO sinerjisti ile ilişkili olarak mikroplaka okuyucusu kullanılarak ölçülen P450 monooksigenaz enzim aktivitesinin de 0.0157-0.0418 mOD/min/mg protein değerleri arasında belirlenmiştir. T. urticae popülasyonlarında abamectin direnci ile ilişkisi olan G326E ve G314D mutasyonları klasik PCR ile yapılmış ve BioEdit programı ile analiz edilmiş ancak incelenen hiçbir popülasyonda tespit edilememiştir. Bu çalışma ile, Antalya örtüaltı hıyar üretim alanlarındaki T. urticae popülasyonlarında abamectin direnci, metabolik direnç mekanizmaları, moleküler mekanizmalar önemli veriler sunarak direnç yönetim stratejilerinin geliştirilmesine ve sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae), which causes singificant economic losses is many crop plants worldwide, is among the most important pests in greenhouse cucumber production. Because it is easy to apply and takes effect quickly, chemical control is the preferred method for pest management. Due to its high reproductive potential and large number of abamectin resistance in T. urticae populations collected from the districts of Alanya, Gazipaşa, Serik, Elmalı, Kumluca and Konyaaltı in the province of Antalya, where greenhouse cucumber cultivation is extensively practiced, were investigated. In bioassay experiments, the leaf-disk and spray tower methods were used to determine the LC values of T. urticae populations. The experiments were conducted with 1 control group and 5 treatment groups, with each treatment group consisting of 4 replicates. As a result of the study, the abamectin resistance ratios of T. urticae populations were determined to range between 4.3 and 9834-fold compared to the LC50 value of the susceptible population. Studies conducted with the monoxygenase enzyme inhibitör PBO and a synergist have identified synergictic effect ratios ranging from 1.0 to 3.8-fold in populations. In relation to the PBO synergist, the activity of the P450 monooxygenase enzyme measured using a microplate reader was also determined to be between 0.0157–0.0418 mOD/min/mg protein values. The G326E and G314D mutations associated with abamectin resistance in T. urticae populations were analyzed using conventional PCR and the BioEdit software; however, they were not detected in any of the examined populations.It is anticipated that this study will contribute to the development of resistance management strategies and sustainable agricultural practices by providing important data on abamectin resistance, metabolic resistance mechanisms, and molecular mechanicms in Tetranychus urticae populations in greenhouse cucumber production areas in Antalya.
Benzer Tezler
- Antalya'da örtüaltı hıyar, kabak ve kavun yetiştiriciliğinde bazı sarılık virüsleri üzerinde araştırmalar
Investigations on some yellowing viruses on cucumber, squash andmelon grown in greenhouse in Antalya
SAFİNAZ ARSLAN
Doktora
İngilizce
2019
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJLA YARDIMCI
- Yayla koşullarında örtüaltı yetiştiriciliği yapan işletmelerin maliyet ve karlılığının analizi: Antalya ili Elmalı ilçesi örneği
Analysis of production cost and profitability of greenhouse growing enterprises: A cases of Elmali county of Antalya province
TALİP BAŞBUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜT GÜL
- Örtüaltı sebze üretiminde üreticilerin tohum tercihini etkileyen faktörlerin belirlenmesi; Antalya ili örneği
Determination of factors affecting of producers' seed preferences in greenhouse vegetable growing; The case of Antalya province
TEOMAN HIZAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHRİ KARLI
- Antalya-merkez ilçelerinde örtüaltı domates, hıyar ve biber yetiştiriciliğinde bitkisel atık ve kompost potansiyelinin belirlenmesi
Determination of plant wastes and compost potential in greenhouse tomato, cucumber and pepper growing in central Antalya regions
YAĞMUR GÖKSEL ÇELTEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ORMAN
- Antalya ili ve ilçelerindeki örtü altı hıyar (Cucumis sativus L.) ve kabak (Cucurbita pepo L.) üretim alanlarında viral etmenlerin saptanması
Identification of viral agents in the greenhouses in Antalya province and counties
AHMET ÇAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. NEJLA YARDIMCI